Săn kiểu hình (phenotype hunting) là trồng nhiều cây từ cùng một gói hạt trong cùng điều kiện, chấm điểm từng cây, rồi giữ cây tốt nhất làm cây mẹ để lấy cành giâm. Phần này nói về nửa sau của đợt săn: kiểm tra cây sau thu hoạch, chấm điểm theo tiêu chí có trọng số, ghi chép sao cho tin được, xét nghiệm ở phòng thí nghiệm, và giữ cây được chọn khỏe mạnh trong nhiều năm. Mục nào cũng kết thúc bằng một việc bạn làm được ngay trong phòng trồng hay ngoài ruộng của mình.
Người kết thúc đợt săn với một cây đáng giữ thường là người ghi chép đầy đủ mọi thứ. Phần 1 đã nói về số hạt nên gieo, bao nhiêu phần trong những gì bạn thấy là do di truyền, và cần ghi gì ở giai đoạn sinh trưởng và giai đoạn ra hoa.
Đây là Phần 2. Phần 1: Săn kiểu hình: Gieo bao nhiêu hạt, bao nhiêu phần do di truyền, và sàng lọc cây ở giai đoạn sinh dưỡng và ra hoa (Phần 1/2)
6. Giai đoạn ba: sàng lọc sau thu hoạch
Những cây trông giống nhau lúc thu hoạch thường bắt đầu khác nhau khi sấy và ủ. Vì vậy, bạn cần giữ một cành giâm còn sống, đã ra rễ, của mọi cây ứng viên cho tới khi kết thúc đợt săn.
| Tiêu chí | Cần ghi gì |
|---|---|
| Tốc độ khô | Số ngày tới khi cành nhỏ bẻ gãy giòn thay vì cong, với điều kiện sấy giống nhau cho mọi cây |
| Mùi hương khi cho vào hũ và sau khi ủ | Điểm từ 0 đến 10 kèm mô tả, vào ngày 14, 30 và 60 |
| Độ êm và hương vị khi đốt nóng | Tro, độ êm và hương vị, luôn thử ở cùng một nhiệt độ cố định |
| Tác dụng | Thời gian bắt đầu, thời gian kéo dài và đặc điểm, ghi theo kiểu “mù”: người thử không biết mẫu lấy từ cây nào |
Khả năng giữ mùi là chỗ các cây tách nhau rõ nhất. Hai cây có thể thơm mạnh như nhau vào ngày cho vào hũ, nhưng tới ngày 60 thì khác xa nhau.
Điểm tác dụng mang tính chủ quan: nó chỉ ghi lại cảm nhận của một người. Hãy ghi rõ điều đó trong sổ. Không giống cây nào điều trị hay chữa khỏi bệnh nào, và không điểm số nào từ một đợt săn chứng minh được điều đó.
Ghi chú của người dịch: Ở Thái Lan, hoa cần sa (ช่อดอกกัญชา) là thảo dược kiểm soát theo Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về thảo dược kiểm soát (cần sa) B.E. 2568 (Notification of the Ministry of Public Health Re: Controlled Herbs (Cannabis), B.E. 2568). Văn bản này ban hành theo Luật Bảo vệ và Phát huy Tri thức Y học Cổ truyền Thái B.E. 2542, có hiệu lực từ 26/06/2025. Hoa chỉ được bán khi có đơn kê theo mẫu PT 33 (ภ.ท.33), mỗi đơn tối đa 30 ngày. Quảng cáo hoa bị cấm ở mọi kênh, và bán hoa qua mạng cũng bị cấm. Mọi việc nếm thử hay kiểm tra tác dụng chỉ làm trong phạm vi giấy phép của bạn và luật Thái cho phép. Vào những tháng rất ẩm, thời gian khô phụ thuộc nhiều vào phòng sấy. Vì vậy hãy sấy mọi ứng viên cùng nhau trong một phòng và ghi lại độ ẩm của phòng đó (xem sấy ở độ ẩm 85–95%).
Việc cần làm: đặt nhắc lịch cho ngày 14, 30 và 60 sau khi cho vào hũ, và chấm mùi của mọi ứng viên trong cùng một ngày.
7. Hệ thống chấm điểm
7.1 Bảng tiêu chí có trọng số
Chấm mỗi tiêu chí từ 0 đến 10. Nhân điểm với trọng số của tiêu chí đó, rồi chia cho 10. Trọng số trong mỗi cột cộng lại bằng 100, nên một cây hoàn hảo đạt 100 điểm.
Ba cột ứng với ba mục tiêu khác nhau:
- Ổn định cho nguồn cung y tế: cây cho kết quả giống nhau qua từng mẻ.
- Ưu tiên mùi hương: cây có mùi đặc trưng và giữ được mùi sau khi ủ.
- Năng suất thương mại: cây cho sản lượng nhiều nhất với ít công nhất.
| # | Tiêu chí | Ổn định cho nguồn cung y tế | Ưu tiên mùi hương | Năng suất thương mại |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sức sinh trưởng, bộ rễ, cấu trúc cây | 8 | 6 | 10 |
| 2 | Dễ giâm cành | 9 | 6 | 9 |
| 3 | Sức chống chịu stress và sâu bệnh | 9 | 6 | 10 |
| 4 | Thời gian ra hoa dự đoán được | 11 | 5 | 12 |
| 5 | Tỷ lệ vươn cao (stretch) sau khi chuyển sang ra hoa ổn định | 5 | 3 | 6 |
| 6 | Độ chắc và cấu trúc bông | 6 | 8 | 10 |
| 7 | Kháng nấm mốc | 13 | 9 | 12 |
| 8 | Mùi hương: đặc điểm và độ bền mùi | 11 | 38 | 8 |
| 9 | Năng suất và độ khó khi tỉa bông | 8 | 6 | 16 |
| 10 | Mức khớp với hồ sơ xét nghiệm bạn nhắm tới | 20 | 13 | 7 |
| Tổng | 100 | 100 | 100 |
7.2 Ví dụ cụ thể: hai cây vào chung kết
Hai cây vào vòng cuối, A và B, được chấm theo bộ trọng số “ổn định cho nguồn cung y tế”.
| Tiêu chí số | Trọng số | Điểm A | A sau trọng số | Điểm B | B sau trọng số |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 8 | 5 | 4,0 | 9 | 7,2 |
| 2 | 9 | 9 | 8,1 | 6 | 5,4 |
| 3 | 9 | 8 | 7,2 | 6 | 5,4 |
| 4 | 11 | 9 | 9,9 | 6 | 6,6 |
| 5 | 5 | 7 | 3,5 | 6 | 3,0 |
| 6 | 6 | 5 | 3,0 | 9 | 5,4 |
| 7 | 13 | 9 | 11,7 | 4 | 5,2 |
| 8 | 11 | 4 | 4,4 | 10 | 11,0 |
| 9 | 8 | 6 | 4,8 | 9 | 7,2 |
| 10 | 20 | 9 | 18,0 | 7 | 14,0 |
| Tổng | 100 | 71 | 74,6 | 72 | 70,4 |
Nếu chỉ cộng điểm thô, B được 72, A được 71. Người trồng chỉ đếm điểm sẽ giữ B. Với bộ trọng số y tế, A thắng. Lý do là B yếu ở tiêu chí 7 (kháng nấm mốc) và tiêu chí 10 (mức khớp với hồ sơ xét nghiệm). Đây là hai tiêu chí có trọng số nặng nhất trong cột đó.
Cùng hai cây đó, mỗi bộ trọng số lại cho ra một cây thắng khác:
| Bộ trọng số | A | B | Cây thắng | Cách biệt |
|---|---|---|---|---|
| Cộng điểm thô | 71 | 72 | B | 1 |
| Ổn định cho nguồn cung y tế | 74,6 | 70,4 | A | 4,2 |
| Ưu tiên mùi hương | 62,4 | 80,7 | B | 18,3 |
| Năng suất thương mại | 71,0 | 72,3 | B | 1,3 |
Điểm của từng cây không đổi ở mọi hàng. Chỉ có mục tiêu đằng sau bộ trọng số thay đổi, và cây thắng thay đổi theo.
7.3 Vì sao trọng số phải khớp với mục tiêu
Đợt săn cho nguồn cung y tế đặt trọng số lớn nhất vào khả năng lặp lại. Một mẻ đỉnh cao chẳng mấy giá trị nếu mẻ sau không làm lại được. Đợt săn mùi hương đặt trọng số lớn nhất vào hồ sơ mùi và độ bền của mùi qua quá trình ủ. Đợt săn năng suất đặt trọng số lớn nhất vào sản lượng và số giờ công mỗi vụ.
Hãy đọc cả mức cách biệt, đừng chỉ xem cây nào thắng. Cách biệt 1,3 trên 100 không phải khác biệt thật. Nó nằm trong mức dao động ngẫu nhiên của một lần trồng.
Việc cần làm: ghi rõ mục tiêu và bộ trọng số trước khi chấm cây đầu tiên, và không đổi sau đó. Nếu hai cây dẫn đầu chỉ cách nhau vài điểm, hãy trồng lại cả hai cạnh nhau (mục 9) trước khi chọn.
8. Ghi chép: thẻ số, ảnh chụp và nhật ký
| Cần ghi gì | Khi nào |
|---|---|
| Số hiệu cây | Lúc nảy mầm. Mọi ghi chép khác đều gắn với số này |
| Tổ hợp lai, nhà lai tạo và lô hạt | Lúc nảy mầm, ví dụ mã lô in trên gói hạt |
| Vị trí trong phòng; chậu và lô giá thể | Lúc trồng. Vị trí là nguồn lớn nhất gây ra khác biệt giả |
| Lấy cành giâm, cành ra rễ, thành công hay thất bại | Ở giai đoạn sinh trưởng. Đây là điểm “dễ giâm cành” |
| Chiều cao, ghi chú về mùi và nhựa | Một ngày cố định mỗi tuần, kể từ lúc chuyển đèn sang chế độ ra hoa |
| Tuần thu hoạch, khối lượng khô, số phút tỉa bông | Từ lúc thu hoạch trở đi |
| Ghi chú ủ ở ngày 14, 30 và 60; kết quả xét nghiệm | Sau thu hoạch |
Giữ mọi đầu vào giống nhau cho mọi cây. Dù bạn dùng dòng dinh dưỡng nào, cây nào cũng nhận cùng sản phẩm, cùng nồng độ, vào cùng ngày.
Đánh số: dùng một cách đánh số duy nhất, ví dụ H14-07 cho đợt săn 14, cây số 7. Ghi số lên thẻ buộc vào chính thân cây, không buộc vào chậu, vì chậu hay bị đổi chỗ. Giữ nguyên số đó trên thẻ của cành giâm, trên hũ, trong tên file ảnh và trên nhãn gửi phòng thí nghiệm.
Ảnh chụp chỉ so sánh được khi lần nào cũng chụp theo cùng một cách. Dùng cùng khoảng cách và góc chụp, ánh sáng trắng trung tính, và để thẻ số trong khung hình. Chụp mỗi tuần một ảnh, thêm ảnh cận cảnh ở tuần 6, tuần 8 và lúc thu hoạch. Ánh sáng tím hồng (magenta) của nhiều đèn LED trồng cây làm sai màu, nên hãy chuyển sang ánh sáng trắng khi chụp.
Nhật ký môi trường chứng minh rằng bạn đã so sánh các cây, chứ không phải so những chênh lệch nhỏ về khí hậu trong phòng. Ghi nhiệt độ và độ ẩm tương đối ở độ cao tán cây, tại hai điểm trở lên, cùng lượng nước mỗi cây nhận được.
Ghi chú của người dịch: mất điện và hỏng điều hòa là chuyện thường gặp ở các phòng trồng tại Thái, và một đêm nóng có thể ảnh hưởng tới cây này nặng hơn cây kia. Mỗi lần sự cố, hãy ghi ngày, thời gian kéo dài và những cây đứng gần chỗ chịu ảnh hưởng nặng nhất. Một cây bị điểm thấp ngay sau một đêm như vậy có thể chỉ xui vì vị trí, chứ không phải vì gen yếu.
Việc cần làm: lập sẵn bảng ghi chép và in thẻ số trước khi cho hạt đầu tiên nảy mầm.
9. Vì sao một cây là bằng chứng yếu
Yếu tố gây nhiễu (confounder) là bất cứ thứ gì ngoài di truyền khác nhau giữa các cây và làm thay đổi kết quả. Nếu mỗi kiểu gen bạn chỉ trồng một cây, thì gen và vị trí của cây trong phòng bị trộn lẫn vào nhau. Sau này bạn không thể tách chúng ra, vì thông tin cần để tách chưa bao giờ được thu thập.
| Yếu tố gây nhiễu | Cách giảm |
|---|---|
| Vị trí: giữa phòng nhận nhiều sáng hơn và không khí ổn định hơn | Xếp vị trí ngẫu nhiên, xoay vòng cây, và ghi lại từng cây đã đứng ở đâu |
| Phân bố ánh sáng: ánh sáng yếu dần về phía mép phòng | Đo ánh sáng khắp phòng; đặt các cây vào chung kết ở những vùng có ánh sáng tương đương |
| Cỡ chậu: chậu to hơn cho cây to hơn | Dùng chậu giống hệt nhau và một lô giá thể |
| Tưới nước: tưới tay thì mỗi cây một khác | Đo lượng nước mỗi cây nhận được |
Cách khắc phục là lặp lại (replication), tức trồng cùng một kiểu gen nhiều hơn một lần. Hãy trồng lại các cây vào chung kết từ cành giâm đã lưu, mỗi cây ba bản, ở vị trí chọn ngẫu nhiên. Sau đó so độ chênh giữa các bản trong cùng một kiểu gen với khác biệt giữa các kiểu gen.
Nếu ba bản của cùng một cây khác nhau nhiều ngang với khác biệt giữa các cây vào chung kết, nghĩa là bạn đã đo căn phòng chứ không phải đo cây. Nếu một cây chỉ thắng khi đứng giữa phòng, chiến thắng đó đến từ vị trí.
Việc cần làm: trước khi chọn cây giữ lại (keeper), hãy trồng lại ba hoặc bốn cây dẫn đầu, mỗi cây ba cành giâm, ở vị trí ngẫu nhiên.
10. Phân tích ở phòng thí nghiệm và giấy chứng nhận phân tích
| Phân tích | Phương pháp thường dùng |
|---|---|
| Hàm lượng cannabinoid (độ mạnh) | Sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC): tách các hợp chất trong pha lỏng mà không đun nóng |
| Hồ sơ terpene | Sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS): tách các hợp chất ở dạng khí được đun nóng rồi nhận diện từng chất. Các chất thường đo: myrcene, limonene, linalool, pinene, caryophyllene, humulene, terpinolene, ocimene |
Inform là tạp chí của Hiệp hội Hóa học Dầu Mỹ (American Oil Chemists’ Society), một hội khoa học về hóa học dầu và chất béo. Một bài về xét nghiệm cần sa trên tạp chí này, đăng lần đầu năm 2016, nêu hai điểm đáng biết.
- Một khảo sát thử nghiệm thành thạo (proficiency survey) cho thấy 90% phòng thí nghiệm tham gia dùng sắc ký lỏng để đo độ mạnh. Trong khảo sát kiểu này, nhiều phòng thí nghiệm cùng phân tích một mẫu rồi so kết quả với nhau. Sắc ký khí cần thêm một bước xử lý hóa học (dẫn xuất hóa) dễ gây sai số. Nhiệt của nó còn gây khử carboxyl (decarboxylation), tức chuyển các cannabinoid ở dạng axit sang dạng khác, làm con số độ mạnh bị đẩy cao.
- Sắc ký khí headspace, tức đo phần hơi phía trên một mẫu được đun nóng, đã lập được hồ sơ 38 terpene. Phương pháp này vẫn chỉ bán định lượng: nó xếp thứ tự lượng chất đáng tin, nhưng không đo chính xác lượng chất. Một số terpene bay hơi kém và bám vào bề mặt rắn, nên một phần của chúng không bao giờ được đo.
Vì vậy, số liệu terpene dùng để xếp hạng cây được, nhưng không phân xử được các chênh lệch nhỏ. Tổng terpene 1,8% chưa chắc đã tốt hơn 1,6% của một mẫu khác. Hãy nhớ ba điều cần thận trọng:
- Mẫu không đại diện cho cả cây. Cùng bài viết đó ghi nhận rằng con số độ mạnh nhảy lung tung khi mẫu lấy không đại diện. Chuyện “chọn lab có lợi” (laboratory shopping), tức gửi mẫu tới nhiều phòng thí nghiệm rồi báo con số cao nhất, cũng được biết là có xảy ra.
- Chỉ so kết quả từ cùng một phòng thí nghiệm, và xét nghiệm lại trước khi tin vào một chênh lệch nhỏ.
- Chấm điểm theo mức cây khớp với hồ sơ mục tiêu của bạn, không theo cây nào có con số cao nhất.
Ghi chú của người dịch: trước khi gửi mẫu, hãy hỏi phòng thí nghiệm họ dùng phương pháp nào để đo độ mạnh và terpene, họ báo cáo những terpene nào, và họ có tham gia thử nghiệm thành thạo không. Gửi mẫu của mọi ứng viên tới cùng một phòng thí nghiệm, cùng một lúc. Như vậy, chênh lệch giữa các lab hay giữa các lượt chạy máy sẽ không quyết định thay bạn cây nào được giữ lại. Cách đọc phiếu kết quả có trong bài Cách đọc giấy chứng nhận phân tích (COA) cần sa.
Việc cần làm: gửi mẫu của các cây vào chung kết trong một đợt, tới một phòng thí nghiệm, rồi nhập kết quả vào hàng “mức khớp với hồ sơ xét nghiệm” trong bảng chấm điểm.
11. Giữ cây được chọn qua nhiều vụ
Tìm được cây giữ lại mới là một nửa công việc. Giữ nó khỏe mạnh và không biến đổi là việc kéo dài suốt thời gian bạn còn trồng nó.
| Việc | Tần suất |
|---|---|
| Kiểm tra sức khỏe cây mẹ, giữ cây ở giai đoạn sinh trưởng và ít stress | Hằng tuần |
| Lấy và giâm một cành dự phòng cho ra rễ | Hằng tháng |
| Xét nghiệm tác nhân gây bệnh và viroid | Trước mỗi đợt nhân giống lớn |
| Trồng lại cây được chọn cạnh cây xếp thứ hai | Mỗi năm một lần |
11.1 Thoái hóa, đột biến soma và tải lượng bệnh
Khi một dòng giâm cành giữ nhiều năm có vẻ kém dần, người trồng hay gọi đó là “trôi dạt di truyền” (genetic drift) (xem Thoái hóa giống cần sa). Thật ra bên dưới là hai cơ chế khác nhau.
Đột biến soma. Đây là những thay đổi trong DNA của tế bào sinh dưỡng (tế bào thân, lá, rễ), tích tụ dần khi một dòng được giâm cành hết lần này tới lần khác. Cannavigia, một công ty làm phần mềm tuân thủ quy định cho các nhà sản xuất cần sa, đã đăng một bài tổng quan cho rằng các đột biến này gây ra suy thoái ở dòng giâm cành. Bài dẫn ra cơ chế Muller’s ratchet (tạm hiểu: chỉ tiến không lùi). Khi không có sinh sản hữu tính thì không có tái tổ hợp gen để loại bỏ đột biến có hại, nên đột biến chỉ tích tụ thêm.
Bài tổng quan chỉ ra stress là tác nhân kích hoạt: chu kỳ chiếu sáng thất thường, pH giá thể sai, thiếu nước và thiếu dinh dưỡng. Cây mẹ giữ càng lâu và bị lấy càng nhiều cành giâm thì rủi ro càng cao. Bài khuyên thay cây mẹ bằng cành giâm lấy từ phần giữa của cây. Trong nghiên cứu mà bài dẫn, phần giữa cây mang ít biến thể di truyền nhất, còn phần ngọn mang nhiều nhất.
Ghi chú của người dịch: ở Thái Lan, mất điện làm gián đoạn chu kỳ chiếu sáng chính là loại stress vừa nêu. Hãy cho đèn phòng cây mẹ chạy qua bộ hẹn giờ có pin dự phòng, hoặc ghi lại mọi lần gián đoạn. Cây mẹ nào đã qua nhiều lần như vậy thì nên thay sớm.
Tải lượng bệnh. Hop latent viroid (viroid tiềm ẩn trên cây hoa bia) là một phân tử RNA lây nhiễm rất nhỏ, lan qua nhựa cây. Đây là nguyên nhân hay bị nhầm nhất với suy thoái di truyền. Ấn phẩm EM 9570 của Trung tâm Khuyến nông Đại học Bang Oregon (Oregon State University Extension; Cynthia M. Ocamb, tháng 8/2024) nêu bốn phát hiện:
- Cây cần sa loại lấy hoa giàu cannabinoid (drug-type) khi bị nhiễm cho khối lượng hoa ít hơn và ít trichome (tuyến nhựa) hơn.
- Hàm lượng cannabinoid và terpene giảm.
- Viroid đi theo cành giâm lấy từ cây mẹ bị nhiễm.
- Cây nhiễm có thể không có triệu chứng, hoặc triệu chứng nhẹ tới mức không ai để ý, nên không thể chẩn đoán chắc chắn bằng mắt.
Hãy xét nghiệm cây mẹ trước khi lấy cành giâm. Nhiễm viroid thì còn xử lý được; đột biến đã tích tụ thì không.
Ghi chú của người dịch: hop latent viroid thường được phát hiện bằng RT-PCR, một xét nghiệm tìm vật chất di truyền của viroid. Trước khi lên kế hoạch dựa vào xét nghiệm này, hãy hỏi một phòng thí nghiệm ở Thái xem họ có nhận làm cho người trồng không. Vì không chẩn đoán được viroid bằng mắt, trong lúc chưa xét nghiệm được, cách an toàn hơn là bắt đầu cây mẹ từ hạt hoặc từ cây giống nuôi cấy mô. Đừng bao giờ mang cây giâm từ farm khác về.
Kiểm tra lại. Giữ cả cây xếp thứ hai ở dạng cành giâm còn sống. Mỗi năm, hoặc sau vài vụ, trồng cây được chọn và cây thứ hai cạnh nhau ở vị trí ngẫu nhiên. Chấm cả hai bằng bảng chấm điểm ban đầu và gửi mẫu của cả hai tới cùng một phòng thí nghiệm. So kết quả với điểm đã lưu, không so với trí nhớ.
Việc cần làm: ngay hôm nay, đưa bốn việc bảo dưỡng trên vào lịch, trong đó đợt trồng cạnh nhau hằng năm là một ngày cố định.
12. Bước đầu của việc cung cấp cho y tế
Một đợt săn kiểu hình cũng là giai đoạn đầu của việc chọn giống cho nguồn cung y tế. Ở đó, yêu cầu không phải là một mẻ xuất sắc, mà là các mẻ phải tương đương nhau: mẻ nào cũng phải khớp với mẻ trước.
| Săn tại nhà | Chọn giống cho nguồn cung y tế |
|---|---|
| Tìm cây ấn tượng nhất | Tìm cây lặp lại được tốt nhất |
| Sổ tay hoặc bảng tính | Hồ sơ mà kiểm toán viên kiểm tra được, gắn với từng mẻ |
| Xét nghiệm không bắt buộc | Xét nghiệm mọi mẻ, có lưu mẫu |
Thực hành tốt trong nông nghiệp và thu hái (GACP), cùng các khung thực hành sản xuất tốt (GMP) xây trên nền đó, đều dựa vào khả năng truy xuất nguồn gốc và khả năng tái lập. Cả hai đều bắt đầu từ cây bạn đã chọn và hồ sơ cho thấy vì sao bạn chọn nó.
Ghi chú của người dịch: nếu bạn định cung cấp cho bên mua y tế có giấy phép ở Thái, đợt đánh giá GACP sẽ xem các hồ sơ nêu ở mục 8, bắt đầu từ nguồn gốc cây mẹ (xem Farm GACP: những hồ sơ mà đợt đánh giá chứng nhận kiểm tra).
Việc cần làm: nếu mục tiêu là cung cấp cho y tế, hãy giữ hồ sơ săn kiểu hình ngay từ hạt đầu tiên ở dạng có thể đưa kiểm toán viên xem, với số hiệu cây khớp với mọi mẻ sau này.
13. Chia sẻ bảng chấm điểm của bạn
Hãy đăng bảng chấm điểm của bạn ngay dưới topic này. Người trồng khác học được nhiều nhất từ các chi tiết, không chỉ từ cây thắng:
- bộ trọng số bạn chọn, và lý do;
- những tiêu chí bạn đã bỏ vì chúng đo căn phòng chứ không đo cây;
- cây bạn chắc mẩm ở tuần 5 nhưng thua sau khi ủ;
- quy mô quần thể, bao nhiêu cây tới được giai đoạn ra hoa, và tỷ lệ vươn cao của chúng;
- khả năng kháng nấm mốc thực tế qua một mùa mưa thật.
Nếu bạn đã trồng lại các cây vào chung kết cạnh nhau, hãy cho biết cây thắng có còn thắng không. Gần như không ai công bố điều này, và đó là kết quả hữu ích nhất mà một đợt săn có thể mang lại.
Bài viết mang mục đích giáo dục. Chỉ trồng ở nơi và trong phạm vi mà giấy phép của bạn và pháp luật cho phép.
Nguồn được nêu trong phần này
- Laura Cassiday, “The Highs and Lows of Cannabis Testing”, Inform (American Oil Chemists’ Society), 2016: các phương pháp xét nghiệm cần sa (đo độ mạnh bằng sắc ký lỏng, lập hồ sơ terpene bằng headspace).
- Cannavigia: bài tổng quan về suy thoái dòng giâm cành, đột biến soma và Muller’s ratchet.
- Oregon State University Extension, EM 9570, “Hop latent viroid in hemp”, Cynthia M. Ocamb, tháng 8/2024.