กัญชาประเภทให้สารออกฤทธิ์ (drug-type) หมายถึงต้นกัญชาที่ปรับปรุงพันธุ์และปลูกเพื่อให้ได้ดอกที่มี THC สูง ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เมา คำนี้ใช้แยกต้นเหล่านี้ออกจากกัญชง ซึ่งเป็นพืชชนิดเดียวกันแต่ปลูกเพื่อเส้นใย เมล็ด หรือ CBD โดยมี THC น้อยมาก
ชนิดเดียวกัน แต่ต่างสายพันธุ์
กัญชาประเภทให้สารออกฤทธิ์และกัญชงล้วนเป็น Cannabis sativa ความแตกต่างอยู่ที่พันธุกรรมและเคมี งานวิจัยปี 2558 ใน PLOS ONE เปรียบเทียบ DNA จากตัวอย่างประเภทให้สารออกฤทธิ์ 81 ตัวอย่างและกัญชง 43 ตัวอย่าง สองกลุ่มต่างกันอย่างชัดเจนทั่วทั้งจีโนม ไม่ใช่เฉพาะในยีนที่ควบคุมการสร้าง THC
เคมีคือสิ่งที่กฎหมายพิจารณา ต้นประเภทให้สารออกฤทธิ์มักสร้าง THCA เป็นหลัก ซึ่งกลายเป็น THC เมื่อได้รับความร้อน ขณะที่พันธุ์กัญชงถูกคัดเลือกให้มี THC ต่ำ
กฎหมายไทยปฏิบัติต่อมันอย่างไร
กฎของไทยแบ่งเส้นระหว่างกัญชงกับกัญชาอื่นด้วยปริมาณ THC กฎของไทยนิยามกัญชงว่าเป็น Cannabis sativa subsp. sativa ที่มี THC ไม่เกิน 1.0% ของน้ำหนักแห้งในใบและช่อดอก ต้นที่เกินเส้นนั้นไม่ใช่กัญชง
ตั้งแต่ 26 มิถุนายน 2568 ส่วนที่เป็นช่อดอกของกัญชาทุกชนิด ไม่ว่าประเภทให้สารออกฤทธิ์หรือกัญชง เป็นสมุนไพรควบคุมตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข การขายช่อดอกต้องมีใบอนุญาตและใบสั่งจ่ายแบบ ภ.ท. 33 สำหรับการขายแต่ละครั้ง ห้ามโฆษณาช่อดอกในทุกช่องทาง และห้ามขายออนไลน์ สารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% โดยน้ำหนักยังคงเป็นยาเสพติด
ทำไมคำนี้จึงสำคัญ
นักวิจัย หน่วยงานกำกับดูแล และรายงานแล็บใช้คำว่า “ประเภทให้สารออกฤทธิ์” เพื่อให้ชัดว่าหมายถึงต้นแบบใด เมื่ออ่านงานวิจัย ให้ตรวจว่าใช้ต้นประเภทให้สารออกฤทธิ์หรือกัญชง ผลจากแบบหนึ่งไม่ได้ใช้กับอีกแบบได้เสมอไป
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คิดว่าดอกกัญชงอยู่นอกกฎเรื่องช่อดอก ในประเทศไทย ช่อดอกถูกควบคุมที่ THC ทุกระดับ
- จำแนกต้นด้วยรูปลักษณ์ มีเพียงผลแล็บ THC เท่านั้นที่บอกได้ว่าต้นอยู่ฝั่งใดของเส้น
- นำงานวิจัยกัญชงไปใช้กับพืชประเภทให้สารออกฤทธิ์โดยตรง การเติบโต เคมี และความต้องการอาจแตกต่างกัน
ถ้าคุณปลูกกัญชาใดๆ ในประเทศไทย ให้เก็บผลแล็บ THC ของแต่ละรุ่นการผลิตไว้ เพื่อแสดงได้ว่าอยู่ในประเภททางกฎหมายใด
คำที่เกี่ยวข้อง
กัญชง · ช่อดอกกัญชา · สมุนไพรควบคุม · อินดิก้า ซาติวา และไฮบริด · การทดสอบความแรง (potency) · เคโมวาร์ (chemovar)
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- การปลูกกัญชง: กัญชงเส้นใย เมล็ด และ CBD เป็นพืชสามแบบที่ต่างกัน และทำไม THC จึงสูงขึ้นตาม CBD (ตอนที่ 1)
- สมุนไพรควบคุมกับยาเสพติดให้โทษประเภท 5: เส้น THC 0.2% และ 1.0% ของไทย และวิธีตรวจตัวอย่าง
แหล่งอ้างอิง
- Sawler J. et al. (2015). The genetic structure of marijuana and hemp. PLOS ONE
- Tilleke & Gibbins, Thailand Clarifies Legal Definition of Hemp
- The Nation, Thailand enforces stricter cannabis law, limits use to medical purposes
- Tilleke & Gibbins, Marijuana, Hemp, and Kratom in Thailand: The Current Legal Paradigm