ในปากีสถาน การใช้กัญชาเพื่อสันทนาการผิดกฎหมายตามกฎหมายควบคุมสารเสพติด ค.ศ. 1997 (Control of Narcotic Substances Act, 1997) ตั้งแต่เดือนกันยายน 2567 หน่วยงานระดับสหพันธ์ชื่อหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (Cannabis Control and Regulatory Authority) เป็นผู้ออกใบอนุญาตกัญชาและกัญชง แต่เฉพาะเพื่อการแพทย์และอุตสาหกรรมเท่านั้น ยังไม่มีแหล่งข้อมูลทางการใดยืนยันได้ว่ามียากัญชาที่ขึ้นทะเบียนแล้ว หรือมีผลิตภัณฑ์ CBD ที่ขายปลีกได้อย่างถูกกฎหมาย โทษจำคุกขึ้นอยู่กับชนิดและน้ำหนักของยาเสพติด
คำตอบโดยย่อ
- การใช้เพื่อสันทนาการ: ห้าม นโยบายแห่งชาติ ค.ศ. 2025 ระบุว่าการใช้ลักษณะนี้ “จะยังคงผิดกฎหมายต่อไป”
- กัญชาทางการแพทย์: อนุญาตตามตัวบท และต้องมีใบสั่งแพทย์เท่านั้น แต่ยังไม่พบยากัญชาที่ขึ้นทะเบียน
- CBD และกัญชง: กัญชงที่มี THC ต่ำกว่า 0.3% ปลูกได้เฉพาะเมื่อมีใบอนุญาตระดับสหพันธ์ ส่วนกฎสำหรับผลิตภัณฑ์ CBD ยังไม่ได้ร่าง
- บทลงโทษ: bhang ไม่เกิน 999 กรัม จำคุก 6 เดือนถึง 3 ปี ส่วนชาราส (charas) ไม่เกิน 499 กรัม จำคุก 10 เดือนถึง 5 ปี ระดับสูงสุดถึงขั้นจำคุกตลอดชีวิต
- โทษประหารชีวิต: กฎหมายระดับสหพันธ์ไม่มีโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชา แต่กฎหมายแก้ไขของแคว้นสินธ์ (Sindh Act III of 2021) กำหนดโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชาเกิน 1 กิโลกรัม
- การเดินทาง: การนำเข้ายาเสพติดให้โทษใด ๆ โดยไม่มีใบอนุญาตเป็นความผิดอาญา ยังไม่พบกฎทางการสำหรับผู้เดินทางที่พกยากัญชาหรือ CBD
กฎหมายที่ใช้บังคับ
- กฎหมายควบคุมสารเสพติด ค.ศ. 1997 (Control of Narcotic Substances Act, 1997; Act No. XXV of 1997) เป็นกฎหมายยาเสพติดระดับสหพันธ์ กฎหมายสหพันธ์ฉบับที่ XX (Federal Act No. XX of 2022) ลงวันที่ 6 กันยายน 2565 ได้แทนที่ตารางบทลงโทษของกฎหมายนี้ ผู้บังคับใช้คือกองกำลังปราบปรามยาเสพติด (Anti Narcotics Force: ANF)
- Sindh Act III of 2021 (กฎหมายฉบับที่ III ของแคว้นสินธ์) ลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2564 เป็นกฎหมายแก้ไขที่แยกออกมาสำหรับแคว้นสินธ์ และมีตารางบทลงโทษของตัวเอง
- กฎหมายหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ค.ศ. 2024 (Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024; Act No. XXIV of 2024) ประธานาธิบดีลงนามเมื่อ 24 กันยายน 2567 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาของปากีสถาน ฉบับพิเศษ (Gazette of Pakistan Extraordinary) เมื่อ 26 กันยายน 2567 และมีผล “ทันที” กฎหมายนี้จัดตั้งหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (CCRA) ภายใต้กองคณะรัฐมนตรี (Cabinet Division)
- กฎหมายหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (ฉบับแก้ไข) ค.ศ. 2026 (Cannabis Control and Regulatory Authority (Amendment) Act, 2026; Act No. XIX of 2026) ลงนามเมื่อ 3 มีนาคม 2569 และประกาศเมื่อ 12 มีนาคม 2569 แก้ไขเพียงจุดเดียว คือให้ “นายกรัฐมนตรี” แทน “รัฐบาลสหพันธ์” เป็นผู้ดูแลให้มีการแต่งตั้งผู้อำนวยการใหญ่ของ CCRA กฎหมายนี้ไม่ได้โอนอำนาจออกใบอนุญาต
- กฎว่าด้วยการออกใบอนุญาตของหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ค.ศ. 2026 (Cannabis Control and Regulatory Authority (Licensing) Rules, 2026) ออกโดยกองคณะรัฐมนตรี และมีผลทันที
- นโยบายแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมและกำกับดูแลกัญชา – 2025 (National Cannabis Control and Regulatory Policy – 2025) ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีสหพันธ์ ตามที่มีรายงานข่าวเมื่อ 20 มกราคม 2569
กัญชาทางการแพทย์
กฎหมาย ค.ศ. 1997 ห้ามยาเสพติดให้โทษ “เว้นแต่เพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ วิทยาศาสตร์ หรืออุตสาหกรรม” ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด มาตรา 21 ของกฎหมาย ค.ศ. 2024 ตั้งคณะกรรมการร่วมระหว่าง CCRA กับสำนักงานกำกับดูแลยาแห่งปากีสถาน (Drug Regulatory Authority of Pakistan: DRAP) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลยา คณะกรรมการนี้พิจารณาใบอนุญาตสำหรับยาที่ผลิตจากกัญชา
นโยบาย ค.ศ. 2025 ระบุว่ายาที่ทำจากกัญชา “จ่ายให้ผู้ใช้ปลายทาง/ผู้ป่วยได้ตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น” กฎ ค.ศ. 2026 เพิ่มใบอนุญาตผลิตยา ซึ่งต้องเป็นไปตามมาตรฐานของ DRAP
ยังยืนยันไม่ได้ว่ามียากัญชาที่ขึ้นทะเบียนกับ DRAP หากคลินิกเสนอผลิตภัณฑ์กัญชาให้คุณ ให้ขอดูเลขทะเบียน DRAP ของผลิตภัณฑ์นั้นก่อน
CBD และกัญชง
กฎหมาย ค.ศ. 1997 ไม่มีหมวดกัญชง และไม่มีเกณฑ์ THC ดังนั้นสารสกัดหรือทิงเจอร์จากกัญชงจึงนับเป็นยาเสพติดที่ผ่านการผลิต (manufactured drug) ตัวเลข 0.3% มาจากเอกสารที่ใหม่กว่า:
- กฎหมาย ค.ศ. 2024 นิยามกัญชงเพียงว่าเป็น “สายพันธุ์หนึ่งของต้นกัญชา” แต่กำหนดให้นโยบายครอบคลุมผู้ปลูกทั้งกลุ่มที่มี THC ต่ำกว่าและสูงกว่า 0.3%;
- นโยบาย ค.ศ. 2025 นิยามกัญชงว่าเป็นกัญชา “ที่มี THC น้อยกว่า 0.3%” พืชที่เกินเกณฑ์ต้องถูกทำลาย;
- กฎ ค.ศ. 2026 อนุญาตให้ปลูกกัญชงอุตสาหกรรม “ภายใต้เกณฑ์ THC ไม่เกิน 0.3% หรือตามที่หน่วยงานประกาศ”
ไม่มีเอกสารใดระบุว่าตัวเลขนี้หมายถึง delta-9-THC หรือ THC รวม
ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปี และโอนให้ผู้อื่นไม่ได้ ก่อนออกใบอนุญาตต้องผ่านการตรวจสอบความมั่นคงโดย ANF และหน่วยข่าวกรองอีกสองแห่ง นักลงทุนต่างชาติต้องทำกิจการร่วมค้า โดยหุ้นส่วนชาวปากีสถานถือหุ้นอย่างน้อย 51% CCRA รับคำขอผ่านพอร์ทัลใบอนุญาตออนไลน์ทางการ (e-Licence Portal) เท่านั้น
สำหรับ CBD นโยบาย “ส่งเสริมการใช้ CBD สังเคราะห์” ที่ไม่มี THC เลย ห้ามขายผลิตภัณฑ์ใดในเชิงพาณิชย์หากยังไม่ได้รับการรับรองจากห้องปฏิบัติการของ CCRA ยังยืนยันไม่ได้ว่ามีผลิตภัณฑ์ CBD ที่ขายปลีกได้อย่างถูกกฎหมาย
ก่อนทำธุรกิจกับบริษัทกัญชงในปากีสถาน ให้ขอดูใบอนุญาต CCRA ของบริษัท หรือใบอนุญาตระดับแคว้นหากอยู่ในแคว้นไคเบอร์ปัคตูนควา (Khyber Pakhtunkhwa) การที่มีนโยบายไม่ได้พิสูจน์ว่าบริษัทถือใบอนุญาตจริง
บทลงโทษ
มาตรา 9 ของกฎหมาย ค.ศ. 1997 ครอบคลุมการผลิต การครอบครอง การขาย การขนส่ง การนำเข้า และการส่งออก ทุกระดับโทษมีโทษปรับด้วย ตั้งแต่ไม่เกิน 10,000 รูปี ไปจนถึง 800,000 รูปีขึ้นไป
| ยาเสพติด | น้ำหนัก | จำคุก |
|---|---|---|
| Bhang (กัญชาส่วนพืชแห้ง) | ไม่เกิน 999 กรัม | 6 เดือน – 3 ปี |
| Bhang | 1,000 – 9,999 กรัม | 3 – 7 ปี |
| Bhang | 10,000 – 19,999 กรัม | 7 – 14 ปี |
| Bhang | 20,000 กรัมขึ้นไป | 14 ปี – ตลอดชีวิต |
| ชาราส (ยางกัญชา) | ไม่เกิน 499 กรัม | 10 เดือน – 5 ปี |
| ชาราส | 500 – 999 กรัม | 5 – 9 ปี |
| ชาราส | 1,000 – 4,999 กรัม | 9 – 14 ปี |
| ชาราส | 5,000 – 9,999 กรัม | 14 – 20 ปี |
| ชาราส | 10,000 กรัมขึ้นไป | 20 ปี – ตลอดชีวิต |
| น้ำมันแฮชิช | ไม่เกิน 499 กรัม | 14 เดือน – 7 ปี |
| น้ำมันแฮชิช | 500 – 4,999 กรัม | 7 – 20 ปี แบ่งเป็นสองระดับ |
| น้ำมันแฮชิช | 5,000 กรัมขึ้นไป | 20 ปี – ตลอดชีวิต |
- โทษสูงสุด: การกระทำผิดใกล้โรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย หรือการกระทำผิดซ้ำ จะได้รับโทษสูงสุดของระดับนั้น
- การปลูก โดยไม่มีใบอนุญาต มีโทษจำคุก 1 ถึง 7 ปี และปรับ
- การใช้: กฎหมายนี้ไม่มีความผิดฐานใช้แยกต่างหาก แต่ละแคว้นขึ้นทะเบียนผู้ติดยาเสพติดเพื่อเข้ารับการบำบัด
- โทษประหารชีวิต: ตารางระดับสหพันธ์ไม่มีโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชา ตามกฎหมายแก้ไขของแคว้นสินธ์ ปริมาณเกิน 1 กิโลกรัมมีโทษ “ประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกเป็นระยะเวลาไม่เกินสิบสี่ปี” โทษประหารชีวิตจึงขึ้นอยู่กับดุลพินิจของศาล ยังไม่มีแหล่งข้อมูลทางการใดแสดงว่าศาลในแคว้นสินธ์ใช้ตารางใด
- ไม่มีการลงโทษเฆี่ยน ในกฎหมายนี้
- ต่างประเทศ: มาตรา 14 ครอบคลุมการช่วยเหลือหรือสมคบกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด “ทั้งในและนอกปากีสถาน”
- การฝ่าฝืนเงื่อนไขใบอนุญาต (กฎหมาย ค.ศ. 2024): บริษัทถูกปรับ 10 ล้านถึง 200 ล้านรูปี บุคคลธรรมดาถูกปรับ 1 ล้านถึง 10 ล้านรูปี
ทั้งน้ำหนักและแคว้นต่างก็เปลี่ยนโทษได้ จึงควรอ่านทั้งระดับโทษ ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขเดียว
การเดินทางพร้อมยากัญชา CBD หรือเมล็ดพันธุ์
- ผลิตภัณฑ์กัญชา: มาตรา 7 ห้ามนำเข้า ส่งออก หรือขนถ่ายลำ ยาเสพติดให้โทษใด ๆ โดยไม่มีใบอนุญาต และใช้ตารางโทษในมาตรา 9
- เมล็ดพันธุ์: นิยามกัญชาในกฎหมาย ค.ศ. 1997 ไม่รวม “เมล็ดและใบ เมื่อไม่มีส่วนยอดติดมาด้วย” แต่กฎหมายยังห้ามปลูกต้นกัญชาทุกต้นโดยไม่มีใบอนุญาต การนำเข้าเมล็ดพันธุ์ต้องมีใบอนุญาตของบริษัท “ภายใต้การกักกันพืชและการอนุมัติพันธุ์”
- ยาและ CBD: ยังไม่พบกฎทางการเรื่องการนำสิ่งเหล่านี้เข้าปากีสถาน
สำหรับคดียึดของกลางในประเทศอื่นในเอเชีย อ่าน การนำกัญชาจากประเทศไทยไปยังประเทศอื่นในเอเชีย: เส้นทางบกและเส้นทางอากาศ การยึดของกลาง และบทลงโทษ หากเดินทางไปปากีสถาน อย่านำกัญชา น้ำมันกัญชา หรือผลิตภัณฑ์ CBD ใส่กระเป๋าเดินทาง
ความเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้น
- กฎสำหรับผลิตภัณฑ์ CBD: นโยบาย ค.ศ. 2025 ระบุว่ากฎเหล่านี้ “จะได้รับการจัดทำขึ้น” แต่ยังไม่มีการเผยแพร่ใด ๆ จึงยังไม่ใช่กฎหมาย
- การปลูกกัญชาในแคว้นไคเบอร์ปัคตูนควา: หนังสือพิมพ์ Dawn รายงานว่า เมื่อ 22 ธันวาคม 2568 หน่วยงานระดับแคว้นตัดสินใจออกใบอนุญาตปลูกกัญชงแบบนำร่อง และเลื่อนการปลูกกัญชาออกไปก่อน ยังไม่มีการเผยแพร่เอกสารเรื่องการออกใบอนุญาต จึงยังไม่ใช่กฎหมาย
- จนถึง 16 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบร่างกฎหมายแก้ไขกฎหมาย ค.ศ. 1997
ก่อนเซ็นสัญญากัญชงใด ๆ ให้ตรวจหน้าข่าวของ CCRA เพื่อดูว่ามีกฎใหม่หรือไม่
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- กฎหมายกัญชาในเอเชียและตลาดสำคัญทั่วโลก ปี 2569: เอเชียตะวันออก เอเชียใต้ อิสราเอล และยุโรป (ตอนที่ 2 จาก 2)
- สองแนวทางที่ประเทศต่าง ๆ ใช้กำกับดูแลกัญชาทางการแพทย์: ตั้งหน่วยงานกัญชาโดยเฉพาะ หรือใช้เส้นทางยาตามปกติ
- การปลูกกัญชง: กัญชงเพื่อเส้นใย กัญชงเมล็ด และกัญชงเพื่อ CBD คือพืช 3 แบบที่ต่างกัน — ประเภทของกัญชง พันธุ์ที่ได้รับการรับรอง และทำไม THC จึงเพิ่มขึ้นตาม CBD (ตอนที่ 1 จาก 2)
- ประเทศอื่นในเอเชียใต้: กฎหมายกัญชาในอินเดีย (พ.ศ. 2569): นิยามตามกฎหมายยาเสพติด นโยบายกัญชงของแต่ละรัฐ และบทลงโทษ, กฎหมายกัญชาในบังกลาเทศ (พ.ศ. 2569): กฎหมายควบคุมยาเสพติด การแก้ไขเพิ่มเติมปี 2569 และบทลงโทษ, กฎหมายกัญชาในเนปาล (พ.ศ. 2569): การห้ามระดับสหพันธ์ และกฎหมายการปลูกกัญชาปี 2569 ของจังหวัดคัณฑกี
เอกสารอ้างอิง
- Control of Narcotic Substances Act, 1997 with Rules, 2001 & Anti Narcotic Force Act, 1997 with Rules, 2000 — Amendment up to date — ห้องสมุดสถาบันตุลาการแคว้นสินธ์ (Sindh Judicial Academy) ปรับปรุงถึง 5 สิงหาคม 2566
- The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Act No. XXIV of 2024, Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024 — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา 26 กันยายน 2567
- The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024 — วุฒิสภาปากีสถาน 26 กันยายน 2567
- Acts of Parliament — วุฒิสภาปากีสถาน ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Act No. XIX of 2026, Cannabis Control and Regulatory Authority (Amendment) Act, 2026 — วุฒิสภาปากีสถาน 12 มีนาคม 2569
- National Cannabis Control and Regulatory Policy – 2025 — รัฐบาลปากีสถาน กองคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2568
- The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part II — Cannabis Control and Regulatory Authority (Licensing) Rules, 2026 — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา พ.ศ. 2569
- Types of Licences — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- Pre-Requisite — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- Latest News — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- Federal cabinet approves National Cannabis Control and Regulatory Policy 2025 — Profit / Pakistan Today 20 มกราคม 2569
- Licence fee for cannabis cultivation, processing reduced in KP — Dawn 29 ธันวาคม 2568
หน้านี้สรุปกฎหมายตามที่ตรวจสอบถึง 16 พฤศจิกายน 2569 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย