Guanokalong® là một thương hiệu phân dơi (guano). Guano là phân động vật đã khô và để lâu năm, dùng làm phân bón. Sản phẩm này là phân dơi. GK-Organics® là dòng sản phẩm rộng hơn của cùng nhà sản xuất. Dòng này gồm phân dơi dạng bột và dạng lỏng, tro cây cọ, phân trùn quế (phần trùn thải ra sau khi tiêu hoá rác hữu cơ) và một số chất bổ sung dạng khô khác.
Chất bổ sung dạng khô là vật liệu rắn. Bạn trộn nó vào giá thể trước khi trồng, không pha vào nước tưới ở mỗi lần bón. Topic này nói về 4 việc. Thứ nhất, cách dùng này thay đổi việc lên kế hoạch của bạn ra sao. Thứ hai, cần kiểm tra gì trước khi trộn một mẻ. Thứ ba, sản phẩm có nguồn gốc từ đâu. Thứ tư, nắng nóng, mưa và mất điện ở Thái Lan và Đông Nam Á ảnh hưởng tới nó thế nào.
Chất bổ sung dạng khô nuôi cây như thế nào
Dinh dưỡng dạng lỏng đóng chai tới rễ ngay khi bạn tưới. Chất bổ sung dạng khô thì chậm hơn. Bạn trộn chúng vào đất, rồi vi sinh vật và các sinh vật nhỏ trong đất phân giải chúng. Dinh dưỡng được nhả dần cho rễ trong vài tuần.
Vì dinh dưỡng mất nhiều tuần mới nhả ra, quyết định bón chính nằm ở lúc trộn đất, trước khi trồng. Nếu trộn sai thì sửa rất chậm. Bạn không thể lấy chất bổ sung ra khỏi đất như khi xả bồn dinh dưỡng rồi pha lại. Ngược lại, nếu trộn đúng, chậu gần như chỉ cần tưới nước sạch trong phần lớn vụ.
Cách làm này là nền tảng của đất sống (living soil). Topic đó so sánh chi tiết hơn với cách bón phân khoáng.
Việc cần làm: trước khi mua chất bổ sung, hãy chọn loại giá thể bạn sẽ dùng. Tính luôn cây sẽ ở trong chậu đó bao lâu. Lượng bạn trộn vào phải đủ cho cả khoảng thời gian đó. Biết trước hai điều này, bạn lên được công thức trộn ngay từ đầu, không phải sửa sau.
Hai việc cần kiểm tra trước khi trộn một mẻ
Độ mạnh của phân dơi khác nhau giữa các bao
Phân dơi thay đổi theo hang lấy phân và mùa thu gom. Một liều an toàn với bao trước có thể làm cháy cây con ở bao sau. Cây bị cháy phân sẽ có chóp và mép lá nâu, khô giòn.
Vì vậy, hãy để đất đã trộn nghỉ cho ổn định rồi mới trồng. Đừng trộn đất và sang chậu trong cùng một ngày.
Việc cần làm:
- Bắt đầu với liều in trên nhãn của bao bạn đang có. Liều của bao trước có thể không hợp với bao này.
- Trộn thử một mẻ nhỏ trước, đủ cho vài chậu. Trồng hai hoặc ba cây con và theo dõi sát. Nếu bao này mạnh, chỉ vài cây đó bị hại chứ không phải cả vụ.
- Ghi lại số lô trên bao, liều dùng, ngày trộn, ngày trồng và tình trạng các cây thử. Khi mở bao tiếp theo, bạn có số liệu để so sánh, không phải đoán.
Sinh vật trong đất phải hoạt động
Trong đất đã trộn chất bổ sung, dinh dưỡng chỉ tới được cây sau khi sinh vật đất phân giải chúng. Nếu sinh vật đất hoạt động chậm lại, cây cũng được nuôi chậm lại, dù chậu đầy phân dơi. Vì thế, nhiệt độ và độ ẩm của đất quyết định cây được nuôi tốt tới đâu. Hãy coi hai yếu tố này là một phần của kế hoạch bón phân.
Ghi chú của người dịch: ở Thái Lan, chậu để dưới nắng trực tiếp nóng lên rất nhanh, nhất là chậu nhựa đen. Đất khô kiệt giữa hai lần tưới cũng làm sinh vật đất chậm lại. Hãy che nắng cho thành chậu hoặc dùng chậu màu sáng. Giữ đất ẩm đều nhưng không để úng. Khi đó sinh vật đất làm việc đều đặn, và cây được cấp dinh dưỡng đều.
Sản phẩm có nguồn gốc từ đâu
Theo nhà sản xuất, Guanokalong là phân dơi lấy từ các lớp phân tích tụ trong hang trên đảo Java (Indonesia) và ở Madagascar. Phân được chế biến tại Aalten, Hà Lan. Như vậy, một phần nguyên liệu đến từ chính khu vực Đông Nam Á. Dù vậy, sản phẩm mang thương hiệu này về Đông Nam Á dưới dạng hàng nhập từ châu Âu, và giá bán cũng ở mức hàng nhập châu Âu.
Các cửa hàng vật tư nông nghiệp và vật tư hoa lan khắp khu vực cũng bán phân dơi và các sản phẩm tương tự. Nếu bạn mua phân dơi theo cách này:
- Hỏi bảng phân tích NPK. Bảng này cho biết tỷ lệ phần trăm đạm (N), lân (P) và kali (K) trong sản phẩm. Có các số liệu này, bạn đặt được liều khởi đầu thay vì đoán.
- Yêu cầu người bán xác nhận phân đã được ủ hoai hoặc xử lý nhiệt. Phân chưa xử lý dễ mang mầm bệnh hơn.
- Tránh phân dơi không rõ nguồn gốc. Nhiều nước bảo vệ hang động và đàn dơi. Vì vậy, phân không rõ nguồn gốc có thể đã bị khai thác trái phép.
Ghi chú của người dịch: ở Thái Lan, phân bón chịu sự điều chỉnh của Đạo luật Phân bón B.E. 2518 (1975), đã sửa đổi bởi Đạo luật Phân bón (số 2) B.E. 2550 (2007). Trước khi mua, hãy hỏi nhà phân phối được hãng uỷ quyền tại Thái về thông tin đăng ký và phiếu phân tích. Topic cách kiểm tra phân bón có hợp pháp ở Thái Lan hướng dẫn cách đọc nhãn.
Dùng phân dơi ở vùng khí hậu nóng
Dinh dưỡng nhả nhanh hơn
Trời nóng thì sinh vật đất hoạt động nhanh hơn. Vì vậy, một hỗn hợp trộn nhiều phân dơi ngay từ đầu sẽ nhả dinh dưỡng ở Thái Lan sớm hơn ở châu Âu. Ở 30–35 °C, lịch bón viết cho vùng khí hậu mát sẽ không còn đúng nếu bạn làm theo từng tuần.
Việc cần làm: kiểm tra màu lá hai lần mỗi tuần. Khi lá bắt đầu nhạt màu, cây đang thiếu dinh dưỡng. Ghi lại ngày lá bắt đầu nhạt. Sang vụ sau, bạn sẽ biết gần đúng lúc nào hỗn hợp này cạn dinh dưỡng trong điều kiện của bạn.
Bảo quản
Giữ phân dơi khô trong bao kín, ở chỗ khô ráo, tránh nắng. Trong kho nóng, phân dơi bị ẩm sẽ vón cục cứng và hỏng.
Ghi chú của người dịch: vào mùa mưa, độ ẩm không khí cao suốt nhiều tuần. Bao phân để mở sẽ hút ẩm từ không khí. Hãy cất phân dơi trong thùng kín có nắp và kê cao khỏi sàn. Đóng nắp ngay sau mỗi lần dùng. Nhờ vậy, phân vẫn tơi và dùng được tới khi hết bao.
Trà ủ
“Trà” ở đây là phân bón lỏng, làm bằng cách ngâm vật liệu hữu cơ như phân dơi hoặc phân trùn quế trong nước. Trong lúc ủ, người trồng thường dùng máy sục khí để thổi khí vào nước. Topic về trà ủ phân (compost tea) giải thích cách làm. Ở 30 °C, loại nước hữu cơ giàu dinh dưỡng này bị chua rất nhanh.
Việc cần làm: chỉ pha lượng trà bạn dùng hết trong một ngày.
Ghi chú của người dịch: khi mất điện, máy sục khí ngừng chạy và trà còn hỏng nhanh hơn. Nếu nơi bạn trồng hay mất điện, hãy ủ mẻ nhỏ hơn để lỡ mất điện thì thiệt hại ít hơn. Nếu trà có mùi chua hoặc thối, đừng tưới cho cây.
Bụi
Phân dơi khô có thể mang loại nấm gây bệnh histoplasmosis. Đây là bệnh nhiễm trùng phổi, mắc phải khi hít bào tử nấm từ phân chim hoặc phân dơi. Bụi mịn bay ra từ bao phân là đường chính đưa bào tử vào phổi.
Việc cần làm:
- Làm ẩm nhẹ phân dơi trước khi xử lý số lượng lớn. Bụi ẩm nằm lại trong bao, không bay vào không khí bạn hít thở.
- Đeo mặt nạ lọc bụi ôm khít mặt khi đổ phân ra khỏi bao. Dùng loại đạt tối thiểu chuẩn N95 hoặc P2. Khẩu trang vải hay khẩu trang y tế không lọc tốt bào tử mịn. Với lượng lớn phân dơi hoặc phân chim, NIOSH (Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp của Mỹ) khuyên dùng mức bảo vệ cao hơn. Đó là mặt nạ trùm kín mặt gắn phin lọc dòng 100, hoặc mặt nạ lọc khí có quạt cấp khí (PAPR).
Ghi chú của người dịch: nếu bạn bị sốt, ho hoặc đau ngực trong vài ngày hay vài tuần sau khi tiếp xúc phân dơi, hãy đi khám. Báo cho bác sĩ biết bạn đã tiếp xúc phân dơi. Thông tin này giúp bác sĩ nghĩ tới đúng nguyên nhân.
Chia sẻ công thức trộn của bạn bên dưới
Khi mới lập, chuyên mục này chưa có bài tham khảo nào. Chuyên mục cần nhất là công thức và báo cáo trộn đất từ các thành viên. Nếu bạn dùng sản phẩm GK-Organics, hãy trả lời ngay dưới topic này với các thông tin sau:
- sản phẩm và liều dùng trên mỗi lít đất
- bạn để hỗn hợp nghỉ bao lâu trước khi trồng
- loại giá thể và cỡ chậu
- nhiệt độ nơi bạn trồng
- kết quả của các cây thử và của cả vụ
Bạn cũng có thể đặt câu hỏi ngay trong topic này. Muốn hiểu nền tảng của phương pháp, hãy bắt đầu với hai topic về đất sống và giá thể đã link ở trên.