ผลิตภัณฑ์ PK กับสารกระตุ้น (stimulant): แต่ละตัวทำหน้าที่อะไร ควรเติมเมื่อไร และเมื่อไรที่ไม่ต้องใช้

AZ_Growshop_Asia · กรกฎาคม 24, 2026, 10:16am

มือใหม่หลายคนมักสับสนระหว่างขวดสองแบบบนชั้นวาง แบบแรกคือผลิตภัณฑ์ PK แบบที่สองคือสารกระตุ้น (stimulant) ทั้งสองแบบทำหน้าที่ต่างกัน ผลิตภัณฑ์ PK เติมธาตุอาหาร 2 ตัวในช่วงออกดอก คือฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม ส่วนสารกระตุ้นไม่ได้ให้อาหารแก่พืชโดยตรง แต่มีไว้ช่วยกระบวนการต่าง ๆ ภายในต้น

บทความนี้ครอบคลุม 4 เรื่อง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ PK คืออะไร สารกระตุ้นคืออะไร ทั้งสองแบบใช้เสริมจากปุ๋ยพื้นฐาน (base nutrients) ของคุณอย่างไร และแปลงของคุณต้องใช้ตัวไหนบ้าง

ปุ๋ยพื้นฐานกับสารเสริม: หน้าที่ต่างกัน 2 อย่าง

ปุ๋ยพื้นฐานคือโปรแกรมปุ๋ยหลักของคุณ ปุ๋ยพื้นฐานให้ธาตุทุกตัวที่พืชต้องการ ได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม รวมทั้งแคลเซียม แมกนีเซียม กำมะถัน และจุลธาตุ (ดู ธาตุอาหารหลักและจุลธาตุ) ถ้าไม่มีปุ๋ยพื้นฐาน พืชจะโตได้ไม่ดี

สารเสริม (additive) คือของที่เติมเพิ่มลงในปุ๋ยพื้นฐาน จะใช้หรือไม่ใช้ก็ได้ ผลิตภัณฑ์ PK และสารกระตุ้นจัดเป็นสารเสริมทั้งคู่ ต้นที่แข็งแรงและได้ปุ๋ยพื้นฐานที่ดีสามารถโตจนจบรอบได้ โดยไม่ต้องใช้ผลิตภัณฑ์ PK หรือสารกระตุ้นเลยสักตัว

ส่วนใหญ่แล้วคุณไม่ต้องใช้สารเสริมในกรณีต่อไปนี้:

โปรแกรมปุ๋ยพื้นฐานของคุณครอบคลุมช่วงออกดอกอยู่แล้ว คุณใช้สูตรทำดอก (bloom) ของแบรนด์ตามอัตราในตารางให้ปุ๋ย และใบไม่แสดงอาการขาดธาตุ
คุณยังวัด EC และ pH ไม่ได้ EC (ค่าการนำไฟฟ้า) บอกว่ามีเกลือจากปุ๋ยละลายอยู่ในน้ำมากแค่ไหน ถ้าไม่มีเครื่องวัด การเติมทุกขวดเป็นแค่การเดา ควรซื้อเครื่องวัดก่อน
คุณปลูกสายพันธุ์นี้เป็นครั้งแรก ให้ปลูกหนึ่งรอบด้วยปุ๋ยพื้นฐานอย่างเดียว คุณจะได้ผลผลิตตั้งต้นไว้เทียบ รอบต่อไปจึงบอกได้ว่าสารเสริมทำให้อะไรเปลี่ยนไปหรือไม่
งบประมาณมีจำกัด ให้ลงเงินกับปุ๋ยพื้นฐานที่ครบสูตรและน้ำสะอาดก่อน

สิ่งที่ควรทำ: จดชื่อทุกขวดที่ใช้อยู่ตอนนี้ แล้วระบุว่าแต่ละขวดเป็น “ปุ๋ยพื้นฐาน” หรือ “สารเสริม” จากนั้นเปิดตารางให้ปุ๋ยของแบรนด์ แล้วดูว่าตารางกำหนดสารเสริมตัวไหน ใช้สัปดาห์ไหน และใช้อัตราเท่าไร

ผลิตภัณฑ์ PK ทำหน้าที่อะไร

PK ย่อมาจากฟอสฟอรัส (P) และโพแทสเซียม (K) ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้มักขายในชื่อ “PK booster” หรือ “สารเร่งดอก (bloom booster)” ผลิตภัณฑ์ PK ไม่ใช่ปุ๋ยครบสูตร คุณต้องเติมลงในปุ๋ยพื้นฐานในช่วงออกดอก

ฟอสฟอรัส (P) มีหน้าที่หลัก 3 อย่าง:

ช่วยให้พืชเริ่มสร้างดอกและพัฒนาดอก
จำเป็นต่อการสร้าง ATP ซึ่งเป็นโมเลกุลที่ขนพลังงานภายในทุกเซลล์
ช่วยให้รากพัฒนา

โพแทสเซียม (K) ก็มีหน้าที่หลัก 3 อย่างเช่นกัน:

ควบคุมการคายน้ำ ซึ่งก็คือการที่น้ำระเหยออกจากใบทางรูเล็ก ๆ บนใบ การคายน้ำนี้ดึงน้ำและธาตุอาหารจากรากขึ้นมา และช่วยให้ใบเย็นลงด้วย
ช่วยให้ดอกมีน้ำหนักมากขึ้น
ช่วยให้พืชต้านทานโรคได้ดีขึ้น

การอ่านตัวเลขบนฉลาก

ฉลากปุ๋ยแสดงตัวเลข 3 ตัวเรียงลำดับตายตัว คือไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม (N-P-K) ตัวอย่างเช่น ฉลาก Monster Bloom ระบุ 0-50-30 แปลว่าไม่มีไนโตรเจน มีฟอสฟอรัสสูง และมีโพแทสเซียมน้อยกว่าฟอสฟอรัสอยู่บ้าง ส่วน CANNA PK 13/14 บอกแค่ค่า P และ K คือ 13 และ 14

ตัวเลขฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมบนฉลากปุ๋ยมักแสดงในรูป P₂O₅ และ K₂O ไม่ใช่ P และ K บริสุทธิ์ ชื่อ 13/14 มาจากวิธีระบุค่าแบบเก่าของยุโรป ซึ่งคิดตามปริมาตร ฉลากในอเมริกาเหนือระบุผลิตภัณฑ์ตัวเดียวกันตามน้ำหนักเป็น 0-10-11 เวลาเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ ให้ดูฉลากที่ใช้ในภูมิภาคของคุณ

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์

รายชื่อนี้เป็นเพียงตัวอย่าง ไม่ใช่การแนะนำ แบรนด์อื่นก็มีผลิตภัณฑ์ที่ทำหน้าที่เดียวกัน

Monster Bloom (Grotek) — 0-50-30
CANNA PK 13/14
Overdrive (Advanced Nutrients)

ควรเติมเมื่อไร

ส่วนใหญ่จะเติมช่วงกลางถึงปลายระยะออกดอก ประมาณสัปดาห์ที่ 3–6 ของการออกดอก ช่วงนี้ดอกเพิ่มน้ำหนักมากที่สุด เหตุผลที่เติม PK ก็คือเพื่อช่วยให้ดอกเพิ่มน้ำหนักได้เต็มที่

ช่วงเวลานี้ไม่ตายตัว ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และระยะเวลาออกดอก ถ้าสายพันธุ์ออกดอกนานกว่าค่าเฉลี่ย ต้องเลื่อนช่วงเติม PK ออกไปเป็นสัปดาห์หลัง ๆ ให้ดูระยะเวลาออกดอกที่ผู้พัฒนาสายพันธุ์ (breeder) ระบุไว้ แล้วนับจากวันที่เริ่มออกดอก ถ้าอยากรู้ว่าแต่ละสัปดาห์เกิดอะไรขึ้น ดู ระยะออกดอกของกัญชา

อัตราใช้และความเสี่ยง

บทความต้นฉบับไม่ได้ระบุอัตราใช้ ให้ใช้อัตราตามฉลากหรือตามตารางให้ปุ๋ยทางการของแบรนด์ และเริ่มจากอัตราต่ำสุด ผลิตภัณฑ์ PK เป็นเกลือเข้มข้น ถ้าใส่มากเกินไป เกลือในบริเวณรากจะสูงขึ้นจนรากไหม้ได้ อาการแรกที่มักเห็นคือปลายใบไหม้ (ดู ใบไหม้จากปุ๋ย)

สิ่งที่ควรทำ: วัด EC ของสารละลายทั้งก่อนและหลังเติมผลิตภัณฑ์ PK คุณจะรู้ว่าผลิตภัณฑ์นี้ทำให้ค่า EC ของสารละลายปุ๋ยทั้งหมดเพิ่มขึ้นเท่าไร จดตัวเลขทั้งสองลงบันทึกการปลูกทุกครั้งที่ผสม

สารกระตุ้นทำหน้าที่อะไร

สารกระตุ้นเป็นอาหารเสริม (supplement) ไม่ได้ให้อาหารแก่พืชโดยตรง แต่มีไว้ช่วยกระบวนการ 3 อย่างภายในต้น:

การแบ่งเซลล์และเมแทบอลิซึม เมแทบอลิซึมคือปฏิกิริยาเคมีทั้งหมดที่พืชใช้ในการเติบโต
การดูดธาตุอาหาร ช่วยให้พืชดูดธาตุอาหารจากปุ๋ยพื้นฐานได้
ความทนต่อความเครียด ช่วยให้พืชรับมือกับความร้อน การย้ายกระถาง และความเครียดแบบอื่น ๆ ที่คล้ายกัน

ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้หลายตัวขายในชื่อ “สารกระตุ้นชีวภาพ (biostimulant)” สรรพคุณข้างต้นเป็นข้อมูลทั่วไป ส่วนผสมและวัตถุประสงค์จริงของแต่ละผลิตภัณฑ์ให้ดูจากฉลาก

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์

รายชื่อนี้ก็เป็นเพียงตัวอย่าง ไม่ใช่การแนะนำ

Vitamax Pro (Grotek) — สารกระตุ้นที่ทำจากสาหร่ายทะเล (kelp)
Bud Fuel Pro (Grotek) — อาหารเสริมสำหรับช่วงก่อนออกดอกและช่วงต้นของการออกดอก ผู้จัดจำหน่ายในสหรัฐฯ ระบุว่าเลิกผลิตแล้ว
CANNA Boost Accelerator

ควรใช้เมื่อไร

สารกระตุ้นแต่ละประเภทใช้ในช่วงต่างกันตลอดวงจรชีวิตของพืช บางตัวทำมาสำหรับรากและการเติบโตช่วงแรก บางตัวทำมาสำหรับช่วงออกดอก อ่านฉลากเพื่อดูว่าผลิตภัณฑ์นั้นใช้กับระยะไหน

“ปลอดภัยกว่า” จริงหรือ

บทความนี้ฉบับเดิมเคยเขียนว่าสารกระตุ้นปลอดภัยกว่าผลิตภัณฑ์ PK แต่ไม่ได้ให้หลักฐานรองรับ ผลิตภัณฑ์เข้มข้นทุกชนิดทำอันตรายต่อพืชได้ถ้าใช้เกินขนาด จึงควรใช้ตามอัตราบนฉลาก

วิธีดูว่าได้ผลกับแปลงของคุณหรือไม่

ผลของสารกระตุ้นดูจากต้นเดียวได้ยาก จึงควรทดลองเทียบกันเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ใช้ต้นสายพันธุ์เดียวกันที่มาจากเมล็ดรุ่นการผลิตเดียวกันหรือจากต้นแม่พันธุ์ต้นเดียวกัน และให้สภาพแวดล้อมเหมือนกันทุกอย่าง ให้สารกระตุ้นกับต้นครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งไม่ต้องให้ บันทึกน้ำหนักแห้งและจำนวนวันจนถึงเก็บเกี่ยวของแต่ละกลุ่ม

สิ่งที่ควรทำ: ก่อนซื้อสารกระตุ้นมาใช้ทั้งห้อง ให้ลองกับต้น 4–6 ต้นก่อน แล้วเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ให้ คุณจะรู้ว่าในสภาพการปลูกของคุณ สารนี้คุ้มกับเงินที่จ่ายไปหรือไม่

ตารางเปรียบเทียบ

	ผลิตภัณฑ์ PK	สารกระตุ้น
คืออะไร	สารเสริมที่เติมลงในปุ๋ยพื้นฐาน	อาหารเสริมที่ไม่ได้ให้อาหารแก่พืชโดยตรง
หน้าที่หลัก	ให้ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม	ช่วยการแบ่งเซลล์ การดูดธาตุอาหาร และความทนต่อความเครียด
ใช้เมื่อไร	ช่วงออกดอก กลางถึงปลาย (ประมาณสัปดาห์ที่ 3–6 ปรับตามสายพันธุ์)	ตลอดวงจรชีวิต ขึ้นกับประเภทผลิตภัณฑ์
ความเสี่ยงเมื่อใช้มากเกินไป	เกลือสะสมจนรากไหม้ได้	ใช้เกินขนาดก็ทำอันตรายได้เช่นกัน ข้ออ้างว่า “ปลอดภัยกว่า” ไม่มีหลักฐานรองรับ
ใช้แทนกันได้ไหม	ไม่ได้	ไม่ได้

ใช้ร่วมกันอย่างถูกวิธี

เริ่มจากปุ๋ยพื้นฐานที่ครบสูตร สารเสริมทั้งสองแบบต้องใช้ร่วมกับปุ๋ยพื้นฐานเสมอ
ใช้สารกระตุ้นก่อนและระหว่างรอบปลูกตามประเภทของผลิตภัณฑ์ เพื่อเตรียมให้พืชพร้อมดูดธาตุอาหารและรับมือกับความเครียด
เติมผลิตภัณฑ์ PK ในช่วงออกดอก เพื่อช่วยเรื่องน้ำหนักและคุณภาพของดอกในช่วงที่ดอกกำลังขยายตัว
ห้ามใช้ตัวหนึ่งแทนอีกตัวหนึ่ง สารกระตุ้นชดเชยฟอสฟอรัสหรือโพแทสเซียมที่ขาดอยู่ไม่ได้ ส่วนผลิตภัณฑ์ PK ก็ทำหน้าที่แทนสารกระตุ้นไม่ได้
เพิ่มผลิตภัณฑ์ใหม่ทีละตัว ถ้ามีปัญหาเกิดขึ้น คุณจะรู้ว่าเกิดจากตัวไหน

สภาพในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

หมายเหตุผู้แปล: เมื่ออุณหภูมิในห้องหรือกลางแจ้งอยู่ที่ 30–35 °C พืชจะคายน้ำและกินน้ำมากขึ้น วัสดุปลูกแห้งเร็วขึ้น เกลือจึงสะสมได้ระหว่างรอบรดน้ำ ในช่วงออกดอกให้วัด EC ของน้ำที่ไหลออกก้นกระถาง (runoff) สัปดาห์ละครั้ง ถ้า EC ของน้ำที่ไหลออกสูงขึ้นเรื่อย ๆ ให้ลดอัตรา PK ลงก่อนที่ปลายใบจะไหม้

หมายเหตุผู้แปล: ในฤดูฝน ความชื้นสูงทำให้พืชคายน้ำช้าลงและใช้น้ำน้อยลง วัสดุปลูกจึงเปียกนานกว่าปกติ อย่าเพิ่มอัตราสารเสริมเพื่อชดเชยที่ต้นโตช้า ให้ตรวจสภาพอากาศในห้องก่อน

หมายเหตุผู้แปล: น้ำประปาและน้ำบาดาลในหลายพื้นที่อาจเป็นน้ำกระด้าง คือมีแคลเซียมและแมกนีเซียมละลายอยู่ แร่ธาตุเหล่านี้ทำให้ค่า EC สูงขึ้นตั้งแต่ก่อนผสมปุ๋ย ให้วัด EC ของน้ำเปล่าก่อนผสมอะไรลงไป คุณจะรู้ว่ายังเติมปุ๋ยพื้นฐานและสารเสริมได้อีกเท่าไร

หมายเหตุผู้แปล: กฎเกณฑ์เรื่องปุ๋ยของไทยมาจากพระราชบัญญัติปุ๋ย พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติปุ๋ย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550 (ค.ศ. 2007) สารกระตุ้นหรือสารกระตุ้นชีวภาพจะนับเป็นปุ๋ยตามพระราชบัญญัตินี้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ถ้าไม่แน่ใจเรื่องผลิตภัณฑ์ใด ให้สอบถามกรมวิชาการเกษตร ส่วนวิธีตรวจทะเบียนและฉลากของผลิตภัณฑ์ ดู การตรวจสอบว่าปุ๋ยถูกกฎหมายในประเทศไทยหรือไม่

หมายเหตุผู้แปล: ผลิตภัณฑ์ที่ยกชื่อมาข้างต้นอาจไม่ได้วางขายในประเทศไทยทุกตัว ถ้าต้องการหาผลิตภัณฑ์ ให้สอบถามผู้จัดจำหน่ายอย่างเป็นทางการของแบรนด์ในประเทศไทย หรือถามผู้ปลูกคนอื่นในหมวด ธาตุอาหารทั่วไป ก็ได้ หลีกเลี่ยงขวดที่ไม่มีฉลากหรือขวดที่แบ่งบรรจุใหม่ เพราะคุณตรวจสอบส่วนผสมและอัตราใช้ไม่ได้

สิ่งที่ควรทำในรอบปลูกถัดไป

วัด EC และ pH ของน้ำเปล่า คุณจะรู้ค่าตั้งต้นก่อนใส่ปุ๋ยใด ๆ
ระบุว่าแต่ละขวดเป็นปุ๋ยพื้นฐานหรือสารเสริม คุณจะเห็นว่าตัวไหนไม่ใช้ก็ได้
หาตารางให้ปุ๋ยทางการของแบรนด์ แล้วจดอัตราใช้ของแต่ละสัปดาห์ไว้ คุณจะใช้ตามตัวเลขของผู้ผลิตแทนการเดา
กำหนดช่วงเติม PK จากระยะเวลาออกดอกของสายพันธุ์ ไม่ใช่จากเลขสัปดาห์ตายตัว แบบนี้จะได้เติม PK ตรงกับช่วงที่ดอกกำลังขยายตัว
ทดสอบสารกระตุ้นกับต้นกลุ่มเล็ก ๆ เทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ให้ คุณจะรู้ว่าในห้องของคุณ สารนี้คุ้มค่าหรือไม่
ในช่วงออกดอก จด EC ของสารละลายและน้ำที่ไหลออกก้นกระถางทุกสัปดาห์ คุณจะเห็นเกลือสะสมก่อนที่รากจะไหม้

ถ้ามีคำถามเกี่ยวกับโปรแกรมปุ๋ยของคุณ โพสต์ไว้ใต้หัวข้อนี้ได้เลย โปรดบอกด้วยว่าใช้ปุ๋ยพื้นฐานอะไร ใช้สารเสริมตัวไหน ค่า EC ของน้ำเปล่าเท่าไร และอุณหภูมิในห้องกี่องศา ผู้ปลูกคนอื่นจะได้ตอบให้ตรงกับระบบการปลูกของคุณ

AZ_Growshop_Asia · สิงหาคม 1, 2025, 12:00pm

MONSTER BLOOM & HEAVY BUD PRO – คู่หูทองคำสำหรับช่วงออกดอกและเร่งผลผลิต

คุณกำลังมองหาผลิตภัณฑ์ที่ช่วยให้ ดอกอวบ – ช่อดอกแน่น – กลิ่นหอมเข้มข้น ในช่วงท้ายอยู่ใช่ไหม? นี่คือคอมโบที่ขาดไม่ได้ในสูตรบำรุงดอกทุกสูตร:

MONSTER BLOOM – ปุ๋ย PK เข้มข้น

NPK 0-50-30 – อุดมไปด้วย ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม

เพิ่มขนาดและความหนาแน่นของดอก

เร่งการสร้างดอกและทำให้โครงสร้างช่อดอกแข็งแรง

ใช้ตั้งแต่ช่วงกลางจนถึงช่วงท้ายของการออกดอก

HEAVY BUD PRO – สารเร่งดอกสุกและเพิ่มกลิ่นรส

ส่วนประกอบ: โพแทสเซียม, โบรอน, คาร์โบไฮเดรตจากพืช

เพิ่มกลิ่นหอม น้ำมันหอมระเหย และความหวาน

ช่วยในการสะสมคุณภาพในช่วงท้าย

ลดความเครียดให้พืชเมื่อเข้าสู่ช่วงเก็บเกี่ยว

คำแนะนำการใช้งาน:

ใช้ Monster Bloom + Heavy Bud Pro ร่วมกันในช่วง 2–3 สัปดาห์สุดท้ายก่อนเก็บเกี่ยว เพื่อให้ได้ ดอกอวบ – กลิ่นหอม – รสชาติหวานฉ่ำที่สุด

ส่วนผสมที่ลงตัวสำหรับเกษตรกร GACP และการปลูกในร่มแบบมืออาชีพ

ติดต่อเพื่อรับตารางการให้ปุ๋ยโดยละเอียดและรับคำปรึกษาทางเทคนิคฟรี!

#Grotek #MonsterBloom #HeavyBudPro #ดอกอวบช่อแน่น #เร่งสุกเพิ่มหวานหอม #PKBooster #BudRipening #GrowWithScience #AZGrowshop