Các bài viết về cần sa và viêm gan C thường dẫn một nghiên cứu năm 2006. Nghiên cứu này thấy người dùng cần sa dễ đi hết liệu trình interferon hơn. Interferon là cách chữa viêm gan C đời cũ, rất nặng nề với người bệnh.
Ngày nay interferon gần như đã bị thay thế hoàn toàn. Thuốc viên chữa viêm gan C hiện đại chữa khỏi hơn 95% bệnh nhân, thường trong 12 đến 24 tuần, và ít tác dụng phụ.
Bài này trình bày những gì các nghiên cứu về viêm gan C và HIV thực sự tìm thấy. Bài tách riêng phát hiện nào còn có ý nghĩa ở Thái Lan năm 2026, phát hiện nào thuộc về thời điều trị cũ. Mỗi mục đều kết thúc bằng một việc bạn có thể làm.
Đây là thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa. Đừng đổi thuốc HIV hay hoãn điều trị viêm gan C vì bất cứ điều gì bạn đọc ở đây. Cả hai bệnh đều có thuốc điều trị rất hiệu quả, và kết quả phụ thuộc vào việc dùng thuốc đúng chỉ định. Ở Thái Lan, hoa cần sa là thảo dược kiểm soát. Hoa chỉ được bán khi có đơn PT 33 (ภ.ท.33).
1. Viêm gan C: một phát hiện có thật, nhưng về một cách điều trị đã cũ
Nghiên cứu năm 2006
Nghiên cứu do bác sĩ Diana Sylvestre, Đại học California tại San Francisco (Mỹ), dẫn đầu. Nhóm của bà theo dõi 71 người tại một phòng khám ở Bắc California. Tất cả đều đang phục hồi sau thời gian sử dụng chất gây nghiện. Tất cả được điều trị bằng interferon (thuốc tiêm) và ribavirin (thuốc kháng virus dùng kèm).
Kết quả được đăng trên tạp chí European Journal of Gastroenterology and Hepatology vào tháng 10/2006. Trong 71 bệnh nhân có 22 người dùng cần sa. Nhóm này dễ duy trì điều trị được ít nhất 80% liệu trình dự kiến hơn (95% so với 67%).
Tỷ lệ người dùng cần sa đạt đáp ứng virus bền vững (SVR) cũng cao hơn. Trên thực tế, SVR nghĩa là đã khỏi bệnh. Con số là 54% ở người dùng cần sa, so với 18% ở người không dùng. Ai đọc bài báo gốc cũng sẽ thấy đây là kết quả chính.
Nhóm nghiên cứu gắn lợi ích này với sự tuân thủ điều trị, tức là bệnh nhân dùng thuốc đúng lịch. Cần sa có thể đã giúp họ chịu đựng một phác đồ rất nặng nề. Nghiên cứu không cho thấy tác dụng kháng virus nào: không có dữ liệu nào cho thấy cần sa tác động lên chính virus.
Cách hiểu kết quả này
Nghiên cứu có những hạn chế thật:
- Quy mô nhỏ. Chỉ có 71 bệnh nhân, nên nhóm nghiên cứu không thể loại trừ hết các khác biệt khác giữa người dùng và người không dùng cần sa.
- Đây là nghiên cứu quan sát. Nhóm nghiên cứu chỉ ghi lại những gì bệnh nhân tự chọn làm. Họ không chỉ định cho ai dùng cần sa.
- Việc dùng cần sa do bệnh nhân tự khai. Bệnh nhân tự nói có dùng hay không, không ai đo lường.
Tỷ lệ khỏi bệnh cao hơn là nhờ nhiều bệnh nhân đi hết liệu trình hơn. Nó không đến từ tác dụng nào của cần sa lên virus.
Điều gì đã thay đổi sau năm 2006
Điều trị bằng interferon nghĩa là phải tiêm thuốc nhiều tháng liền. Tác dụng phụ thường gặp gồm triệu chứng giống cúm, mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn, buồn nôn, đau cơ và khớp, trầm cảm. Nhiều bệnh nhân bỏ dở giữa chừng. Vì thế, bất cứ thứ gì giúp họ đi hết liệu trình đều rất đáng giá.
Ngày nay việc điều trị đã khác. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo dùng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp toàn kiểu gen (pan-genotypic DAA) cho mọi người lớn và trẻ vị thành niên, và cho trẻ em từ 3 tuổi. DAA là thuốc viên tác động thẳng lên virus. “Toàn kiểu gen” nghĩa là thuốc có tác dụng với mọi kiểu gen (genotype) của virus viêm gan C.
Các phác đồ đầu tiên không cần interferon được phê duyệt vào năm 2013–14. Theo WHO, điều trị thường kéo dài 12 đến 24 tuần, tuỳ người bệnh đã bị xơ gan (gan có sẹo nặng) hay chưa. Thuốc ít tác dụng phụ và chữa khỏi hơn 95% người mắc viêm gan C.
Thuốc gốc (generic) đã giúp giá giảm mạnh. Năm 2021, WHO cho biết các nước thu nhập thấp và trung bình có thể đặt mục tiêu trả chỉ 60 USD cho một liệu trình 12 tuần sofosbuvir kết hợp daclatasvir dạng generic. Giá thực tế mỗi nước phải trả vẫn chênh lệch rất nhiều. Ở Thái Lan, các báo cáo đã công bố cho biết sofosbuvir/velpatasvir được đưa vào gói quyền lợi Bảo hiểm Y tế Toàn dân (Universal Coverage) năm 2021.
Ước tính mới nhất của WHO là cho năm 2024, đăng trong Báo cáo Viêm gan Toàn cầu 2026 (Global Hepatitis Report 2026):
- khoảng 47 triệu người đang sống chung với viêm gan C mạn tính;
- khoảng 0,9 triệu ca nhiễm mới mỗi năm;
- khoảng 240.000 người tử vong, chủ yếu do xơ gan và ung thư gan.
Vì vậy, phát hiện năm 2006 chỉ còn là chuyện của thời interferon. Nó không phải lý do để dùng cần sa chữa viêm gan C hôm nay. Những tác dụng phụ mà cần sa từng giúp bệnh nhân chịu đựng nay phần lớn đã không còn. Năm 2026, việc quan trọng nhất với người mắc viêm gan C là được chẩn đoán và được dùng DAA, vì DAA chữa khỏi bệnh.
Việc cần làm: Nếu bạn mắc viêm gan C, hoặc không chắc mình có mắc không, hãy hỏi bệnh viện công về việc xét nghiệm. Hỏi luôn xem hiện bạn có đủ điều kiện điều trị bằng DAA không. Tiêu chí có thể thay đổi, và thuốc viên này chữa khỏi được bệnh.
Cần sa có hại gan ở người viêm gan C không?
Phần lớn nghiên cứu xoay quanh câu hỏi này. Điều đáng lo là xơ hoá gan (fibrosis), tức là gan hình thành mô sẹo. Tình trạng này có thể tiến triển thành xơ gan.
Các nghiên cứu ban đầu gắn việc dùng cần sa hằng ngày với xơ hoá tiến triển nhanh hơn. Đó là các nghiên cứu cắt ngang, tức là chỉ khảo sát người bệnh tại một thời điểm. Kiểu nghiên cứu này không cho biết cái nào có trước: dùng cần sa hay tổn thương gan.
Một nghiên cứu tiến cứu đáng tin hơn đã theo dõi cùng một nhóm người qua nhiều năm. Kelly và cộng sự công bố nghiên cứu này trên tạp chí Clinical Infectious Diseases năm 2016. Họ theo dõi 575 phụ nữ sống chung với cả HIV và viêm gan C trong thời gian trung vị 11 năm. Những phụ nữ này tham gia Women’s Interagency HIV Study, một nghiên cứu dài hạn về phụ nữ có HIV.
Trong nghiên cứu đó, dùng cần sa không liên quan đến việc tiến triển thành xơ hoá đáng kể. Rượu bia thì có liên quan. Kết quả này chỉ giúp yên tâm ở một điểm hẹp. Nó không biến cần sa thành thuốc chữa viêm gan.
Việc cần làm: Hãy nói thật với bác sĩ gan về lượng rượu bia bạn uống và việc bạn có dùng cần sa không. Trong nghiên cứu này, rượu bia mới là thói quen liên quan đến sẹo gan. Trả lời thật giúp bác sĩ lên lịch kiểm tra gan sát với nguy cơ thực của bạn.
Viêm gan B là một bệnh khác
Viêm gan B mạn tính rất phổ biến ở Thái Lan và Đông Nam Á. Cách chữa khỏi nói ở trên không áp dụng cho bệnh này. Hiện chưa có thuốc nào chữa khỏi viêm gan B mạn tính.
Thay vào đó, viêm gan B được kiểm soát bằng thuốc kháng virus dùng lâu dài như tenofovir hoặc entecavir. Người bệnh cũng cần tầm soát ung thư gan định kỳ. Không sản phẩm cần sa nào thay thế được hai việc này.
Việc cần làm: Nếu bạn bị viêm gan B mạn tính, hãy tiếp tục uống thuốc kháng virus. Đi đủ mọi buổi hẹn tầm soát ung thư gan. Nhờ tầm soát, ung thư gan mới được phát hiện sớm.
Một cảnh báo vẫn còn nguyên giá trị: tương tác thuốc
Một số DAA bị ảnh hưởng bởi tương tác qua enzyme gan hoặc qua chất vận chuyển. Chất vận chuyển (transporter) là các protein đưa thuốc vào và ra khỏi tế bào. Cannabinoid cũng tương tác với enzyme cytochrome P450, một nhóm enzyme gan phân giải nhiều loại thuốc.
Việc cần làm: Trước khi bắt đầu điều trị DAA, hãy kể cho đội điều trị mọi thứ khác bạn đang dùng. Kể cả hoa cần sa, dầu, đồ ăn có cần sa và các sản phẩm thảo dược. Nhờ đó họ kiểm tra được thứ nào có thể làm thay đổi nồng độ thuốc viêm gan C của bạn.
2. HIV: bằng chứng mạnh hơn, nhưng chỉ cho triệu chứng
Bằng chứng về HIV tốt hơn bằng chứng về viêm gan C, vì hai lý do. Thứ nhất, các nghiên cứu thử khả năng giảm triệu chứng, không thử tác dụng lên virus. Thứ hai, các thử nghiệm có nhóm đối chứng đúng chuẩn, dù quy mô nhỏ.
Đau thần kinh
Bệnh lý thần kinh cảm giác liên quan HIV (HIV-associated sensory neuropathy) là tình trạng dây thần kinh bị tổn thương do HIV. Bệnh này phổ biến và gây đau. Các thuốc hiện có thường không giúp được nhiều.
Abrams và cộng sự, tại Đại học California San Francisco và Bệnh viện Đa khoa San Francisco (Mỹ), công bố một thử nghiệm trên tạp chí Neurology năm 2007. Đây là thử nghiệm ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược. Bệnh nhân được chia ngẫu nhiên vào nhóm dùng cần sa hoặc nhóm dùng giả dược (chất không có tác dụng, dùng để so sánh). Thử nghiệm kéo dài 5 ngày, bệnh nhân nằm viện, và có 50 người hoàn thành.
Bệnh nhân hút cần sa 3 lần mỗi ngày. Mức đau hằng ngày giảm trung vị 34%, so với 17% ở nhóm giả dược. Nhóm nghiên cứu kết luận bệnh nhân chịu được tác dụng phụ của cần sa hút, và cần sa làm giảm loại đau này. Họ đánh giá hiệu quả này tương đương các thuốc uống dùng cho đau thần kinh mạn tính.
Ellis và cộng sự, tại Đại học California San Diego (Mỹ), công bố một thử nghiệm bắt chéo trên tạp chí Neuropsychopharmacology năm 2009. Trong thử nghiệm bắt chéo, mỗi bệnh nhân lần lượt dùng cả cần sa và giả dược ở hai giai đoạn khác nhau. Như vậy, mỗi người được so với chính mình. Có 28 bệnh nhân hoàn thành.
Kết quả là cần sa hút giảm đau tốt hơn giả dược khi dùng thêm vào các thuốc giảm đau mà bệnh nhân vẫn đang dùng với liều ổn định. Trong thử nghiệm của Ellis, cần sa được xác định rõ là liệu pháp bổ sung. Nó chỉ dành cho bệnh nhân vẫn còn đau dù đã dùng thuốc thông thường. Bằng chứng về đau mạn tính cũng đặt cần sa vào đúng vai trò này.
Vì vậy, đau thần kinh là một trong những công dụng của cần sa có bằng chứng tốt hơn cả. Tuy nhiên, cả hai thử nghiệm đều nhỏ và ngắn. Bằng chứng hứa hẹn nhưng chưa phải kết luận cuối cùng.
Việc cần làm: Nếu bạn bị đau thần kinh liên quan HIV, hãy bàn với bác sĩ về việc dùng cần sa bổ sung cho thuốc giảm đau hiện tại. Đừng dùng cần sa để thay thuốc. Các thử nghiệm này chỉ thử cần sa dùng thêm vào điều trị sẵn có.
Cảm giác thèm ăn và cân nặng
Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Mỹ (NASEM) là một cơ quan tư vấn khoa học. Năm 2017, cơ quan này rà soát toàn bộ nghiên cứu về cần sa. Kết luận là có bằng chứng hạn chế cho thấy cần sa và cannabinoid dạng uống làm tăng cảm giác thèm ăn, giảm sụt cân do HIV/AIDS.
“Hạn chế” là một mức xếp loại bằng chứng cụ thể, không phải lời bác bỏ. Dù vậy, mức này vẫn thấp hơn nhiều so với các mức mà cùng bản rà soát đưa ra cho công dụng khác:
- “đáng kể” (substantial) cho đau mạn tính ở người lớn;
- “kết luận được” (conclusive) cho cannabinoid dạng uống chống buồn nôn và nôn do hoá trị.
Chán ăn (anorexia) và tình trạng sụt cân, teo cơ nặng do bệnh (cachexia) là hai vấn đề khác nhau. Xem topic trên diễn đàn về chán ăn và suy mòn.
Dronabinol là THC tổng hợp (sản xuất trong phòng thí nghiệm). Ở Mỹ, thuốc này được phê duyệt lần đầu năm 1985 cho buồn nôn và nôn do hoá trị. Năm 1992, phê duyệt được mở rộng sang chán ăn kèm sụt cân do AIDS.
Cả hai mốc này đều trước khi có thuốc điều trị HIV hiệu quả vào năm 1996. Thời đó, hội chứng suy mòn do AIDS rất phổ biến và thường gây tử vong. Dronabinol được phê duyệt để giúp ăn ngon hơn, và không tác động gì lên virus. Bệnh nhân trong các bằng chứng đó rất khác với người sống chung với HIV ngày nay.
Việc cần làm: Nếu chán ăn hoặc sụt cân là vấn đề với bạn, hãy nêu với đội điều trị HIV. Nói với họ rằng bằng chứng về cannabinoid cho vấn đề này chỉ được xếp loại “hạn chế”. Như vậy, họ có thể so sánh cannabinoid với các lựa chọn khác một cách khách quan.
3. Điều trị kháng retrovirus (ART): vì sao phải uống thuốc mỗi ngày
Điều trị kháng retrovirus (ART) là nhóm thuốc giữ cho HIV được kiểm soát. ART hiệu quả ra đời năm 1996. Nó biến HIV từ bệnh chết người thành bệnh mạn tính có thể kiểm soát lâu dài.
ART chỉ giữ virus bị ức chế khi bạn tiếp tục uống thuốc đúng chỉ định. Vì thế, việc uống thuốc đều đặn suốt hàng chục năm mới quyết định kết quả điều trị HIV. Hướng dẫn của WHO lưu ý quên liều là nguyên nhân thường gặp gây thất bại điều trị. Uống thuốc không đều có thể khiến virus không bị ức chế và dẫn tới kháng thuốc.
Bất cứ thứ gì giúp một người duy trì ART đều hữu ích. Bất cứ thứ gì khiến họ quên liều đều nguy hiểm, dù nó mang lại lợi ích nào khác. Các nghiên cứu quan sát về cần sa và việc tuân thủ ART đã thấy ảnh hưởng theo cả hai chiều. Vì vậy, bác sĩ HIV cần biết bạn có dùng cần sa, để theo dõi xem nó ảnh hưởng thế nào đến việc uống thuốc của bạn.
Trước đây, lý lẽ ủng hộ cần sa trong HIV xoay quanh hội chứng suy mòn do AIDS. Nó cũng xoay quanh những thuốc có bằng sáng chế mà đa số bệnh nhân không mua nổi. Đó là cuộc đấu tranh thật về quyền tiếp cận thuốc. Tuy nhiên, đó là chuyện công bằng và giá cả, chưa bao giờ là bằng chứng lâm sàng rằng cần sa chữa được HIV.
Tương tác với thuốc HIV
Dronabinol được phân giải chủ yếu bởi hai enzyme gan là CYP2C9 và CYP3A4. Cả hai thuộc nhóm cytochrome P450. THC và CBD trong các sản phẩm cần sa khác cũng được nhóm enzyme này xử lý.
Nhiều thuốc HIV tác động mạnh lên các enzyme này, nhất là CYP3A4. Có thuốc làm enzyme hoạt động chậm lại (chất ức chế), có thuốc làm enzyme hoạt động mạnh hơn (chất cảm ứng). Vì vậy, dùng thêm cần sa hay cannabinoid có thể làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu. Với ART, nồng độ này rất quan trọng.
Xem topic trên diễn đàn về tương tác thuốc để hiểu cơ chế của các tương tác này.
Không điều nào ở trên là lý do để giấu bác sĩ HIV chuyện bạn dùng cần sa. Ngược lại, đó chính là lý do để bạn nói cho họ biết.
Việc cần làm: Ghi danh sách mọi sản phẩm bạn dùng, kể cả hoa cần sa, dầu và đồ ăn có cần sa. Đưa danh sách cho cả bác sĩ HIV và dược sĩ. Hỏi thẳng đã có ai kiểm tra tương tác với thuốc ART của bạn chưa. Việc kiểm tra này cho biết nồng độ thuốc HIV của bạn có thể bị thay đổi hay không.
4. Đọc chuyện cá nhân một cách thận trọng
Chuyện kể cá nhân về cần sa và HIV được chia sẻ rất rộng. Trong đó, người sống chung với HIV kể rằng cần sa giúp họ ăn ngon và lên cân trở lại. Có người nói cần sa giúp họ “bớt phụ thuộc vào thuốc”.
Những câu chuyện này có thể rất có ý nghĩa với chính người kể. Tuy nhiên, chúng có cùng giới hạn như mọi lời kể cá nhân khác. Xem vì sao lời kể cá nhân không phải bằng chứng y khoa. Giới hạn lớn nhất là người kể gần như luôn dùng ART cùng lúc, nên không thể tách tác dụng của cần sa khỏi tác dụng của ART.
Cụm “bớt phụ thuộc vào thuốc” càng cần đọc thận trọng. Với HIV, thuốc không phải gánh nặng cần cắt bớt. Thuốc chính là thứ giữ cho virus bị ức chế.
Việc cần làm: Khi đọc hoặc chia sẻ chuyện về HIV trên diễn đàn, hãy xem người kể có đang dùng ART không. Đừng bao giờ nhắc lại lời khuyên giảm hay ngừng ART. Nếu bài đăng nào đưa ra lời khuyên đó, hãy trả lời kèm link tới topic này.
5. Tóm tắt bằng chứng
| Công dụng | Bằng chứng cho thấy gì |
|---|---|
| Đau thần kinh liên quan HIV | Hai thử nghiệm ngẫu nhiên nhỏ cho thấy có lợi: 50 bệnh nhân trong 5 ngày, và 28 bệnh nhân trong một thử nghiệm bắt chéo. Trong thử nghiệm của Ellis, cần sa được xác định rõ là liệu pháp bổ sung cho thuốc giảm đau sẵn có. Đây là một trong những bằng chứng tốt hơn cả về cần sa. |
| Thèm ăn và cân nặng trong HIV/AIDS | Bằng chứng hạn chế (NASEM 2017). Đây là cơ sở để dronabinol được phê duyệt năm 1992 cho chán ăn do AIDS, khi chưa có thuốc điều trị HIV hiệu quả. |
| Duy trì điều trị viêm gan C | Một nghiên cứu quan sát năm 2006 về điều trị bằng interferon: người dùng cần sa đi hết liệu trình và khỏi bệnh nhiều hơn. Nhóm nghiên cứu cho rằng đó là nhờ uống thuốc đều đặn hơn. Interferon phần lớn đã được thay bằng DAA, chữa khỏi hơn 95%, thường trong 12–24 tuần. |
| Sẹo gan ở người mắc cả HIV và viêm gan C | Không liên quan đến cần sa trong một nghiên cứu tiến cứu trên 575 phụ nữ (Kelly 2016). Rượu bia thì có liên quan. |
| Tác dụng kháng virus với HIV, viêm gan C hoặc viêm gan B | Chưa được chứng minh. Nhóm nghiên cứu viêm gan C gắn kết quả với việc tuân thủ điều trị, không phải tác dụng lên virus. |
Việc cần làm: Dùng bảng này khi có người trên mạng khẳng định cần sa “chữa” được HIV hay viêm gan. Hãy chỉ vào dòng cuối cùng. Không nghiên cứu nào trong số này cho thấy tác dụng kháng virus.
6. Quy định tại Thái Lan
Hoa cần sa (ช่อดอกกัญชา) là thảo dược kiểm soát theo Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược kiểm soát (Cần sa), B.E. 2568. Thông báo này được ban hành theo Luật Bảo vệ Y học Cổ truyền Thái B.E. 2542, có hiệu lực từ ngày 26/6/2025.
Các điểm chính:
- Hoa chỉ được bán khi có đơn PT 33 (ภ.ท.33) do người hành nghề được cấp phép kê, mỗi đơn tối đa 30 ngày.
- Cấm quảng cáo và cấm bán hoa trực tuyến.
Việc nêu công dụng sức khoẻ của sản phẩm được quản lý riêng, tuỳ loại sản phẩm. Các luật liên quan là Luật Dược B.E. 2510, Luật Sản phẩm Thảo dược B.E. 2562 và Luật Thực phẩm B.E. 2522. Vì vậy, quảng cáo sản phẩm nào là chữa được HIV hay viêm gan vừa không có bằng chứng, vừa có rủi ro pháp lý.
Luật Kiểm soát Cần sa vẫn chỉ là dự thảo, chưa thành luật. Nội các đã thông qua dự thảo ngày 22/9/2026 và gửi sang Hạ viện. Để nắm đầy đủ khung pháp lý, xem quy định quảng cáo và bán cần sa tại Thái Lan và quy định về cần sa của Thái Lan từ 2022 đến 2026.
Ghi chú của người dịch: Nhiều thành viên diễn đàn trồng cần sa hoặc làm việc ở cửa hàng có giấy phép. Khách sống chung với HIV hay viêm gan đôi khi hỏi nhân viên xin lời khuyên. Đừng gợi ý giống hay sản phẩm nào chữa được HIV hoặc viêm gan, dù là trong bài đăng, trên nhãn hay khi nhắn tin. Hãy khuyên người đó hỏi bác sĩ HIV hoặc bác sĩ gan và dược sĩ của họ. Làm vậy vừa bảo vệ người bệnh, vừa bảo vệ giấy phép của bạn.
Ghi chú của người dịch: Từ các bằng chứng trên, ở Thái Lan nên ưu tiên những việc sau:
- HIV: Vì có nguy cơ tương tác thuốc, bác sĩ kê đơn và dược sĩ của bạn bắt buộc phải được biết và kiểm tra. Đây không phải việc làm hay không cũng được.
- Viêm gan C: Hãy tìm cách được điều trị bằng DAA, loại thuốc chữa khỏi bệnh. Hỏi bệnh viện công xem hiện bạn có đủ điều kiện không.
- Viêm gan B: Bạn cần được theo dõi và điều trị lâu dài.
Việc cần làm trước buổi khám tới: Nếu bạn sống chung với HIV và đang dùng hoặc định dùng cần sa, hãy mang theo danh sách sản phẩm. Hỏi ai đã kiểm tra tương tác với thuốc ART của bạn: bác sĩ hay dược sĩ. Đây là bước hữu ích nhất trong cả bài, và cũng là bước hay bị bỏ qua nhất.
Nếu bạn đã gặp chuyện này ở Thái Lan hay nơi khác trong khu vực, hãy chia sẻ ngay dưới topic này. Cho biết tương tác thuốc của bạn có thực sự được kiểm tra không, và ai đã kiểm tra. Đừng đưa những chi tiết y tế cá nhân mà bạn không muốn công khai.
Tài liệu tham khảo
- Sylvestre DL, Clements BJ, Malibu Y. Cannabis use improves retention and virological outcomes in patients treated for hepatitis C. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2006;18(10):1057–1063.
- Abrams DI, et al. Cannabis in painful HIV-associated sensory neuropathy: a randomized placebo-controlled trial. Neurology. 2007;68(7):515–521.
- Ellis RJ, et al. Smoked medicinal cannabis for neuropathic pain in HIV: a randomized, crossover clinical trial. Neuropsychopharmacology. 2009;34(3):672–680.
- Kelly EM, et al. Marijuana use is not associated with progression to advanced liver fibrosis in HIV/hepatitis C virus–coinfected women. Clin Infect Dis. 2016;63(4):512–518.
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids: The Current State of Evidence and Recommendations for Research. 2017.
- World Health Organization. Updated recommendations on HCV treatment, simplified service delivery and diagnostics. 2022.
- World Health Organization. Tờ thông tin về viêm gan C (Hepatitis C fact sheet, bản cập nhật 2026) và Global Hepatitis Report 2026.
- World Health Organization. Thông cáo báo chí về tiếp cận chẩn đoán và điều trị viêm gan C ở các nước thu nhập thấp và trung bình, 27/1/2021.
- Thông tin kê đơn của Dronabinol (Marinol) tại Mỹ; mục “Dronabinol”, StatPearls, NCBI Bookshelf.
Thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa. Không bao giờ giảm hoặc ngắt quãng điều trị kháng retrovirus. Đừng trì hoãn điều trị viêm gan C: bệnh này chữa khỏi được.