เฮมป์ vs กัญชา: เส้นแบ่งทางเคมีและกฎหมาย

GreenPharma · July 24, 2026, 7:20am

เฮมป์ vs กัญชา: เส้นแบ่งทางเคมีและกฎหมาย

Asiannabis Community • Safety & Regulation
อัปเดต: กรกฎาคม 2026 — รวมกฎกระทรวง พ.ศ. 2569

1. สปีชีส์เดียว สองชื่อ

เฮมป์และกัญชาไม่ใช่พืชคนละชนิด ทั้งสองเป็น Cannabis sativa L. ความแตกต่างอยู่ที่ปริมาณ THC เท่านั้น

Linnaeus (1753) อธิบาย Cannabis sativa — พืชเส้นใย Lamarck (1785) เพิ่ม Cannabis indica — สายพันธุ์เรซินสูง Janischevsky (1925) เพิ่ม Cannabis ruderalis จีโนมิกส์สมัยใหม่ (2023) ยืนยัน: ความแตกต่างอยู่ที่ THC เท่านั้น เกิดจากยีน THCAS และ CBDAS

2. เส้นแบ่ง THC

ตัวเลข 0.3% มาจาก Small & Cronquist (1976) — เป็นข้อตกลงทางกฎหมายล้วนๆ ไม่ใช่เส้นแบ่งทางชีววิทยา

ประเทศ	เกณฑ์ THC	พื้นฐานกฎหมาย
สหรัฐฯ (ก่อน 11/2026)	≤ 0.3% delta-9	2018 Farm Bill
สหรัฐฯ (ตั้งแต่ 11/2026)	≤ 0.3% total THC	ปิดช่องโหว่ THCA/delta-8
EU	≤ 0.3%	ปรับจาก 0.2% (2023)
ไทย	≤ 0.2%	พ.ร.บ. สมุนไพรควบคุม 2568
เช็ก, สวิตเซอร์แลนด์	≤ 1.0%	เกณฑ์สูงสุดในยุโรป
ออสเตรเลีย, อุรุกวัย	≤ 1.0%	ยืดหยุ่น
แคนาดา	≤ 0.3%	Cannabis Act 2018

3. กฎระเบียบไทย 2568–2569

25/6/2568: ช่อดอกกัญชา = “สมุนไพรควบคุม” ใบ/ลำต้น/ราก/เมล็ดเสรี
26/3/2569: กฎกระทรวง พ.ศ. 2569 — สารสกัด >0.2% THC = ยาเสพติดประเภท 5
30/4/2569: กฎกระทรวง ฉบับที่ 2 — เข้มงวดใบอนุญาตวิจัย ส่งออก จำหน่าย
ซื้อขาย: บัตรประชาชน/หนังสือเดินทาง → แพทย์สั่ง PT33 (สูงสุด 30 วัน) → ร้านที่มีใบอนุญาต
สารสกัด ≤0.2% THC: ถูกกฎหมาย ไม่ต้องมีใบสั่ง 4 วัตถุประสงค์: การแพทย์ วิจัย ส่งออก แปรรูป

4. การใช้งานอุตสาหกรรมเฮมป์

ตลาดเฮมป์โลก: 23.3 พันล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 (CAGR 29.1%)

4.1 เส้นใยและสิ่งทอ

เส้นใยเฮมป์แข็งแรงกว่าฝ้าย 3–4 เท่า ใช้น้ำน้อยกว่า 50%

4.2 Hempcrete

คอนกรีตเฮมป์ = hemp hurd + ปูนขาว ดูดซับ CO₂ สุทธิ (15 ตัน/เฮกตาร์) เบากว่าคอนกรีต 7-8 เท่า ตลาด: 38.69 พันล้านดอลลาร์ (2033)

4.3 อุตสาหกรรมยานยนต์

BMW, Mercedes, VW ใช้วัสดุผสมเส้นใยเฮมป์ VW พัฒนาหนังเทียมจากเฮมป์ (LOVR, 2024)

4.4 อาหาร

เมล็ดเฮมป์: โปรตีนครบถ้วน omega-6:omega-3 = 3:1

4.5 พลาสติกชีวภาพ

เฮมป์มีเซลลูโลส 65-70% (ไม้ 40%) 1 เฮกตาร์เฮมป์ = 4 เฮกตาร์ป่า (เยื่อกระดาษ/20 ปี)

5. เปรียบเทียบเฮมป์ vs กัญชา

เกณฑ์	เฮมป์	กัญชา
สปีชีส์	Cannabis sativa L.	Cannabis sativa L.
THC	≤ 0.2–1.0%	5–35%
CBD	มักสูง (10-20%)	มักต่ำ
ลักษณะ	ลำต้นสูง 2-5 ม. แตกกิ่งน้อย	เตี้ย 1-2 ม. แตกกิ่งมาก
วัตถุประสงค์	เส้นใย เมล็ด CBD ก่อสร้าง	การแพทย์ สันทนาการ
กฎหมายไทย	ถูกกฎหมาย (≤0.2% THC)	สมุนไพรควบคุม ต้องมี PT33

6. ทำไม grower ต้องเข้าใจ?

พันธุ์เฮมป์ที่มี THC >0.2% ในไทย = ยาเสพติดประเภท 5 — โทษจำคุก
การส่งออก: เกณฑ์ THC ต่างกันระหว่างประเทศผู้ส่ง/ผู้รับ
กฎระเบียบเปลี่ยนเร็ว: สหรัฐฯ EU ไทย ล้วนเปลี่ยนแปลง 2565-2569
โอกาสเฮมป์อุตสาหกรรมยิ่งใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เอกสารอ้างอิง

Small E, Cronquist A. (1976). Taxon, 25(4): 405–435.
2-18. [อ้างอิงทั้งหมดตามบทความต้นฉบับ]
Viet Growers Community (2015). Viet Grower Handbook.

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎระเบียบกัญชา/เฮมป์เปลี่ยนแปลงบ่อย สอดคล้องกับ พ.ร.บ. สมุนไพรควบคุม 2568 และกฎกระทรวง พ.ศ. 2569