THC không ở lâu trong máu. Phần lớn THC bám vào protein trong máu hoặc đi vào mỡ cơ thể. Sau đó, mỡ nhả THC trở lại máu từ từ trong nhiều ngày. THC được phân huỷ nhờ một nhóm enzym gan mà nhiều thuốc khác cũng cần tới. Vì thế, xét nghiệm có thể dương tính nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần sau khi dùng. Cũng vì thế mà nồng độ THC tăng dần khi dùng hằng ngày. CBD còn có thể làm tăng nồng độ một số thuốc kê đơn trong máu.
Bài này dựa trên một số bài tổng quan và nghiên cứu đã công bố, được liệt kê ở mục Tài liệu tham khảo cuối bài. Phần 1 đã giải thích quá trình hấp thu. Tóm lại, THC hít vào sẽ vào máu chỉ sau vài phút. THC nuốt vào phải đi qua gan trước, nên chỉ khoảng 4–12% tới được máu (một số nghiên cứu ghi nhận tới 20%). Gan còn chuyển một phần liều nuốt vào thành một chất có hoạt tính thứ hai là 11-hydroxy-THC (11-OH-THC).
Đây là Phần 2. Phần 1: https://asiannabis.com/t/1411
5. Phân bố: THC đi đâu sau khi vào máu
Trong máu, 95–99% THC gắn với protein huyết tương. Phần lớn lượng này gắn với lipoprotein, là những hạt chở chất béo trong máu. Tại mỗi thời điểm, chỉ phần nhỏ ở dạng tự do (1–5%) mới tác động được lên cơ thể.
Bài tổng quan của Huestis (2007) tổng hợp các nghiên cứu trên người và được đăng trên tạp chí Chemistry & Biodiversity. Khi nồng độ đã ổn định (steady state), bài này ước tính thể tích phân bố của THC vào khoảng 3,4 L/kg. Thể tích phân bố là lượng dịch cần để hoà tan toàn bộ thuốc mà vẫn ra đúng nồng độ đo được trong máu. Với người nặng 60 kg, 3,4 L/kg tương đương khoảng 200 lít. Con số này lớn hơn nhiều so với tổng lượng nước trong cơ thể. Điều đó cho thấy THC đã rời máu và được tích trong các mô.
Nơi tích THC chủ yếu là mỡ cơ thể (mô mỡ). Dùng càng thường xuyên và càng lâu thì THC tích trong mỡ càng nhiều. Mỡ chỉ nhả THC trở lại máu rất chậm. Chính tốc độ nhả chậm này quyết định THC rời khỏi cơ thể nhanh hay chậm. Bạn cứ hình dung phân bón tan chậm dạng hạt trong chậu: ngừng bón lâu rồi mà phân vẫn nhả ra từng chút một.
Việc bạn có thể làm: nhớ rằng khi bạn dùng liều tiếp theo, THC của các liều trước vẫn còn trong người. Hãy cho người kê đơn biết trước khi điều trị bạn đã dùng cần sa thường xuyên tới mức nào. Nếu bạn từng dùng đều đặn, lượng THC tích sẵn trong người sẽ nhiều hơn. Cơ thể bạn cũng đã quen thuốc, gọi là dung nạp (xem mục 6).
6. THC lưu lại bao lâu: trong cơ thể, trong xét nghiệm và trong sữa mẹ
Việc THC tích trong mỡ dẫn tới ba điều mà bệnh nhân hay hiểu sai.
THC rời cơ thể chậm, và càng chậm hơn nếu dùng đều đặn. Thời gian bán thải là khoảng thời gian để nồng độ thuốc trong máu giảm còn một nửa. Thời gian bán thải pha cuối là con số của giai đoạn sau cùng, khi thuốc giảm rất chậm. Ở giai đoạn này, nồng độ trong máu đã thấp nhưng vẫn được bù thêm bằng THC mà mỡ nhả ra. Huestis ghi nhận thời gian bán thải pha cuối của THC trong huyết tương là khoảng 4,1 ngày ở người dùng mạn tính (dùng đều đặn, lâu dài).
Xét nghiệm cho biết bạn từng dùng, không cho biết bạn đang bị ảnh hưởng. Xét nghiệm tìm THC-COOH, là sản phẩm phân huỷ không có hoạt tính đã nói ở Phần 1. Thời gian bán thải của chất này trong huyết tương trung bình khoảng 5–6 ngày và khác nhau nhiều giữa từng người. Vì vậy, sản phẩm phân huỷ có thể vẫn còn phát hiện được nhiều ngày sau khi dùng. Ở người dùng thường xuyên, khoảng thời gian này có thể kéo dài nhiều tuần. Kết quả dương tính không chứng minh rằng người đó đang bị ảnh hưởng vào lúc lấy mẫu.
Xét nghiệm còn dương tính được bao lâu cũng tuỳ loại mẫu: nước tiểu, máu, nước bọt hay tóc. Các nguồn dùng cho bài này không đưa ra khoảng thời gian riêng cho từng loại.
Ở Thái Lan, lái xe khi đang chịu ảnh hưởng của chất gây say là vi phạm luật giao thông.
Nồng độ tăng dần khi dùng lặp lại. Khi bạn dùng theo lịch đều đặn, THC và các sản phẩm phân huỷ tích dần trong mô và trong máu qua nhiều ngày. Dung nạp khiến khó đoán trước mức tích luỹ này sẽ gây cảm giác ra sao. Dung nạp nghĩa là người dùng thường xuyên sẽ thấy tác dụng lên tinh thần yếu hơn với cùng một liều.
Năm 2018, MacCallum và Russo viết một bài hướng dẫn thực hành cho bác sĩ về liều cần sa y tế. Bài được đăng trên European Journal of Internal Medicine. Hai tác giả khuyên tăng liều mọi chế phẩm cần sa thật chậm, có khi kéo dài tới hai tuần. Cách tăng liều từng bước này gọi là chuẩn liều (titration). Thời điểm đánh giá phác đồ điều trị có hiệu quả hay không do người kê đơn quyết định.
Sữa mẹ. Vì THC tích trong mỡ, bạn đọc hay hỏi THC lưu lại trong sữa mẹ bao lâu. Các nguồn dùng cho bài này không có số liệu về vấn đề này. Topic Cần sa, mang thai và cho con bú: bằng chứng nói gì tổng hợp những gì hiện đã biết.
Việc bạn có thể làm:
- Nếu bạn còn thấy bất kỳ tác dụng nào sau khi dùng thì đừng lái xe. Xét nghiệm có thể vẫn dương tính rất lâu sau khi bạn đã hết thấy tác dụng.
- Giữ một bản đơn thuốc PT 33 và sổ ghi liều. Hai thứ này không làm thay đổi kết quả xét nghiệm. Nhưng chúng cho thấy bạn dùng cần sa vào lúc nào và vì sao.
- Nếu bạn dùng cần sa hằng ngày, hãy hẹn với người kê đơn một ngày tái khám để đánh giá. Đừng kết luận về hiệu quả chỉ sau một hai ngày, vì nồng độ trong máu và mức dung nạp của bạn vẫn đang thay đổi.
- Nếu bạn đang cho con bú hoặc định cho con bú, hãy nói với người kê đơn trước khi bắt đầu dùng.
7. Chuyển hoá: vì sao CBD có thể làm thay đổi nồng độ các thuốc khác
Phần lớn các cannabinoid được phân huỷ nhờ một họ enzym gan tên là cytochrome P450, viết tắt là CYP. Chính các enzym này cũng phân huỷ nhiều loại thuốc thông dụng.
- THC bị phân huỷ qua phản ứng oxy hoá do CYP2C9, CYP2C19 và CYP3A4 đảm nhận. Phần lớn 11-OH-THC được tạo ra nhờ CYP2C9. Sau đó gan gắn thêm acid glucuronic, một nhóm đường–acid giúp cơ thể dễ thải các sản phẩm này ra ngoài. Bước này gọi là liên hợp. Huestis cho biết đã xác định được hơn 100 sản phẩm phân huỷ của THC.
- CBD được phân huỷ chủ yếu nhờ CYP2C19 và CYP3A4, cùng với một số enzym CYP khác.
- CBD còn làm chậm (ức chế) một số enzym trong nhóm này, rõ nhất là CYP3A4 và CYP2C19. Nếu một thuốc phải nhờ enzym bị làm chậm để phân huỷ, thuốc đó sẽ được đào thải chậm hơn. Khi đó, nồng độ thuốc trong máu tăng lên. Đây là cơ chế gây ra các tương tác của CBD đã được ghi nhận.
Năm 2025, Caicedo và cộng sự công bố một bài tổng quan về các tương tác này ở người trên tạp chí Pharmaceutics. Các tương tác này đã gây ra vấn đề thật cho bệnh nhân:
- Warfarin (thuốc chống đông máu): một số báo cáo ca bệnh mô tả chỉ số INR tăng lên. INR là xét nghiệm đông máu mà bác sĩ dùng để chỉnh liều warfarin. INR tăng nghĩa là máu đông chậm hơn và nguy cơ chảy máu cao hơn.
- Clobazam (thuốc trị động kinh): năm 2015, Geffrey và cộng sự công bố một nghiên cứu trên tạp chí Epilepsia. Nhóm nghiên cứu theo dõi 13 trẻ bị động kinh không đáp ứng với điều trị chuẩn. Cả 13 trẻ đều dùng CBD cùng lúc với clobazam. Nồng độ N-desmethylclobazam, sản phẩm phân huỷ có hoạt tính của clobazam, tăng trung bình khoảng 500%. Nồng độ của chính clobazam tăng khoảng 60%. Phần lớn số trẻ phải giảm liều clobazam.
- Tacrolimus (thuốc giúp cơ thể không đào thải tạng được ghép): năm 2019, Leino và cộng sự công bố một báo cáo ca bệnh trên American Journal of Transplantation. Báo cáo mô tả một bệnh nhân dùng CBD liều cao. Sau khi hiệu chỉnh theo liều, nồng độ tacrolimus của bệnh nhân này tăng khoảng gấp ba.
Gen cũng tạo ra khác biệt giữa người này với người khác. CYP2C9 và CYP2C19 đều có những biến thể gen phổ biến. Ở người mang các biến thể này, enzym hoạt động nhanh hơn hoặc chậm hơn bình thường. Vì vậy, cùng một liều có thể cho ra nồng độ trong máu khác nhau ở hai người.
Topic Tương tác thuốc với cần sa: danh sách mang theo khi gặp bác sĩ nói kỹ hơn về các tương tác. Khi chưa đọc topic đó, bạn hãy làm theo cách thận trọng trong topic Bắt đầu liều thấp, tăng thật chậm.
Việc bạn có thể làm:
- Trước khi bắt đầu, ghi lại mọi thứ bạn đang dùng: thuốc kê đơn, thuốc mua ở nhà thuốc, thuốc thảo dược, thực phẩm bổ sung và mọi sản phẩm CBD. Đưa danh sách này cho người kê đơn để họ đối chiếu từng thứ với các enzym nói ở trên.
- Nếu bạn dùng warfarin, hãy hỏi xem có cần đo INR thường xuyên hơn sau khi bắt đầu dùng hoặc đổi sản phẩm cần sa hay CBD không. Mục đích là phát hiện INR tăng trước khi bị chảy máu.
- Nếu con bạn đang dùng clobazam và sắp dùng CBD, hãy hỏi bác sĩ của trẻ xem khi nào và bằng cách nào sẽ xem lại liều clobazam. Trong nghiên cứu của Geffrey, phần lớn số trẻ phải giảm liều.
- Nếu bạn đã ghép tạng, hãy báo cho nhóm bác sĩ ghép tạng trước khi dùng bất kỳ sản phẩm CBD nào. Hỏi họ xem có cần đo nồng độ tacrolimus trong máu không.
Ghi chú của người dịch: Khi đi khám ở bệnh viện hay phòng khám tại Thái, hãy mang theo hộp, chai hoặc nhãn thật của mọi thứ bạn đang dùng. Danh sách viết theo trí nhớ thường bị sót. Thuốc thảo dược và thuốc cổ truyền rất dễ bị quên, vì nhiều người không coi đó là thuốc. Nếu nhãn được in bằng thứ tiếng mà bác sĩ không đọc được, bạn cứ chụp một tấm ảnh rõ nét. Ảnh đó vẫn giúp bác sĩ hoặc dược sĩ nhận ra sản phẩm.
8. Đào thải: THC và CBD ra khỏi cơ thể như thế nào
Gần như không có THC nào ra khỏi cơ thể ở dạng nguyên vẹn. Hầu như toàn bộ được thải ra dưới dạng sản phẩm phân huỷ. Theo Huestis, 80–90% một liều được thải ra trong vòng năm ngày. Hơn 65% ra theo phân, còn khoảng 20% ra theo nước tiểu. Sản phẩm phân huỷ chính trong nước tiểu là THC-COOH đã gắn acid glucuronic (THC-COOH glucuronide). CBD thì khác: một phần lớn liều CBD ra theo phân ở dạng nguyên vẹn.
Việc bạn có thể làm: đừng hiểu “80–90% trong vòng năm ngày” thành “sau năm ngày là hết sạch”. Con số này chỉ áp dụng cho một liều đơn lẻ. Nếu bạn dùng đều đặn, THC trữ trong mỡ vẫn tiếp tục được nhả ra. Khi đó, xét nghiệm có thể vẫn dương tính trong nhiều tuần (xem mục 6). Hãy tính từ liều cuối cùng và tính cả thói quen dùng của mình, đừng chỉ dựa vào cảm giác.
9. Những điều trên thay đổi gì trong thực tế
| Bạn nhận thấy gì | Lý do trong cơ thể | Điều đó có nghĩa gì với bạn |
|---|---|---|
| Dùng dạng hít thì tác dụng tới sau vài phút | Hấp thu qua phổi, không phải đi qua gan trước | Dễ chỉnh liều dần trong lúc dùng; tác dụng ngắn nên phải dùng nhiều lần |
| Dùng dạng nuốt thì tác dụng tới muộn hơn nhiều | Hấp thu qua ruột và bị gan phân huỷ một phần trước khi vào máu; nồng độ trong máu thường đạt đỉnh sau 1–2 giờ, có khi sau 4–6 giờ | Hãy chờ rồi mới dùng liều thứ hai; dùng thêm quá sớm là nguyên nhân thường gặp khiến tác dụng mạnh hơn nhiều so với dự tính |
| Dạng nuốt cần nhiều thuốc hơn mới có cùng tác dụng | Sinh khả dụng (tỷ lệ thuốc thực sự vào được máu) của đường uống khoảng 4–12% (một số nghiên cứu ghi tới 20%); khi hút, con số này dao động rất rộng, 2–56% | Một miligam nuốt vào không tương đương một miligam hít vào |
| Liều nuốt vào cho cảm giác khác | Tỷ lệ 11-OH-THC được tạo ra cao hơn | Không đơn giản là “mạnh hơn” mà là một hỗn hợp chất có hoạt tính khác |
| Nồng độ tăng dần khi dùng đều | THC tích trong mỡ và thời gian bán thải pha cuối dài | Nồng độ trong máu tăng dần qua nhiều ngày; hãy đánh giá hiệu quả cùng người kê đơn |
| Xét nghiệm vẫn dương tính rất lâu sau khi dùng | THC tích trong mỡ và được nhả chậm trở lại máu | Dương tính không chứng tỏ bạn đang bị ảnh hưởng, nhưng vẫn có thể kéo theo hậu quả pháp lý |
| Hai bệnh nhân dùng cùng liều nhưng kết quả khác nhau | Sinh khả dụng dao động rộng, có biến thể gen CYP và thể trạng mỗi người khác nhau | Mỗi bệnh nhân phải được chỉnh liều riêng; không có lối tắt |
10. Bối cảnh Thái Lan (tính đến tháng 10/2026)
Không có nội dung nào trong bài này là hướng dẫn về liều. Hơn nữa, ở Thái Lan bạn cũng không thể tự dựa vào bài này để dùng thuốc.
Hoa cần sa (ช่อดอกกัญชา) là thảo dược kiểm soát theo Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về thảo dược kiểm soát (cần sa), B.E. 2568. Thông báo này được ban hành theo Luật Bảo vệ Y học cổ truyền Thái B.E. 2542 và có hiệu lực từ ngày 26/6/2025. Hoa chỉ được cấp phát khi có đơn PT 33 do người hành nghề được cấp phép kê. Mỗi đơn chỉ được kê cho tối đa 30 ngày. Không được quảng cáo hay bán hoa trực tuyến.
Năm 2026, hai Quy định cấp Bộ B.E. 2569 đã siết chặt việc cấp phép. Quy định cấp Bộ về chiết xuất cần sa hoặc gai dầu có hiệu lực từ ngày 26/4/2026. Theo quy định này, giấy phép cho chiết xuất có trên 0,2% THC chỉ được cấp cho ba nhóm. Nhóm thứ nhất là pháp nhân Thái không bị coi là “nước ngoài” theo Luật Kinh doanh của người nước ngoài B.E. 2542. Hai nhóm còn lại là cơ quan nhà nước và Hội Chữ thập đỏ Thái Lan.
Quy định cấp Bộ về thảo dược kiểm soát (số 2) có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, là ngày được đăng trên Công báo Hoàng gia. Quy định này siết chặt tiêu chí cấp phép đối với hoa cần sa. Loạt bài Quy định về cần sa của Thái Lan, từ 2022 đến 2026 trên diễn đàn trình bày bối cảnh của những thay đổi này.
Luật Kiểm soát cần sa vẫn chỉ là dự thảo, chưa phải là luật. Nội các đã thông qua dự thảo này ngày 22/9/2026 và chuyển sang Hạ viện.
Người kê đơn là người chọn sản phẩm, liều dùng và lịch tăng liều. Lý do là họ nắm được bệnh nhân đang dùng những thuốc gì khác và có bệnh gì. Dược động học, tức là cách cơ thể hấp thu, phân bố, phân huỷ và thải thuốc, không cho bệnh nhân một con số liều cụ thể. Kiến thức này giúp bệnh nhân trao đổi với người kê đơn hiệu quả hơn. Bệnh nhân có thể kể lại chuyện gì đã xảy ra và vào lúc nào. Họ cũng hiểu vì sao người kê đơn có thể bảo chờ thêm rồi mới kết luận phác đồ có hiệu quả hay không.
Việc bạn có thể làm: mỗi lần tái khám, hãy mang theo sổ ghi liều (Phần 1, mục 1) và danh sách thuốc (mục 7). Như vậy người kê đơn có thời điểm và liều lượng cụ thể để dựa vào, chứ không chỉ nghe một câu “không thấy tác dụng”.
Ghi chú của người dịch: Nếu bạn làm ở farm hoặc cửa hàng có giấy phép, khách có thể hỏi nên dùng bao nhiêu hay phải chờ bao lâu. Câu hỏi về liều thì hãy để khách hỏi người hành nghề đã kê đơn. Bạn có thể dựa vào các mốc thời gian trong bài này để giải thích vì sao cần chờ. Còn liều cụ thể thì vẫn do người kê đơn quyết định.
Nếu bạn đã từng dùng thử cả dạng hít và dạng nuốt của cùng một sản phẩm dưới sự theo dõi của người kê đơn, hãy chia sẻ các mốc thời gian bạn ghi nhận ngay dưới topic này. Ghi rõ sau bao lâu thì bắt đầu có tác dụng và tác dụng kéo dài bao lâu. Ghi cả việc khác biệt giữa hai dạng có giống với những gì bạn được dặn trước hay không. Trải nghiệm của một người không chứng minh được phương pháp điều trị có hiệu quả. Nhưng những chia sẻ như vậy giúp kiểm tra xem các mốc thời gian chuẩn có đúng với bệnh nhân ngoài đời thật hay không.
Tài liệu tham khảo
- MacCallum CA, Russo EB. Practical considerations in medical cannabis administration and dosing. Eur J Intern Med. 2018;49:12–19. doi:10.1016/j.ejim.2018.01.004
- Huestis MA. Human cannabinoid pharmacokinetics. Chem Biodivers. 2007;4(8):1770–1804. doi:10.1002/cbdv.200790152
- Caicedo DA, Pérez-Mañá C, Farré M, Papaseit E. An Overview of the Potential for Pharmacokinetic Interactions Between Drugs and Cannabis Products in Humans. Pharmaceutics. 2025;17(3):319. doi:10.3390/pharmaceutics17030319
- Geffrey AL, Pollack SF, Bruno PL, Thiele EA. Drug-drug interaction between clobazam and cannabidiol in children with refractory epilepsy. Epilepsia. 2015;56(8):1246–1251.
- Leino AD, Emoto C, Fukuda T, Privitera M, Vinks AA, Alloway RR. Evidence of a clinically significant drug-drug interaction between cannabidiol and tacrolimus. Am J Transplant. 2019;19(10):2944–2948.
Bài viết này thuộc loạt bài giáo dục về khoa học cần sa y tế của Cộng đồng Asiannabis. Đây là thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa. Quyết định về liều là việc của người kê đơn, người nắm rõ tình trạng của bạn và các thuốc khác bạn đang dùng.