Bài này đưa ra các chỉ số mục tiêu cho bốn thứ mà cây cần sa nào cũng cần: ánh sáng, nước, dinh dưỡng và không khí. Với mỗi thứ, bài giải thích con số đó đo cái gì và vì sao nó quan trọng. Bài cũng chỉ ra việc cần kiểm tra trước tiên.
Các ghi chú của người dịch cho biết chỗ nào điều kiện ở Thái Lan và Đông Nam Á khiến mục tiêu khó đạt hơn. Các ghi chú này cũng nói bạn nên làm gì thay thế.
Cần sa quang hợp theo kiểu phổ biến nhất, gọi là C3. Ở kiểu này, cây cố định carbon qua một chuỗi phản ứng gọi là chu trình Calvin. Cây nhóm C3 phản ứng mạnh khi ánh sáng, khí carbon dioxide (CO₂), nhiệt độ và nước thay đổi. Chỉ một trong bốn yếu tố này thay đổi là sinh trưởng và năng suất thay đổi theo.
1. Ánh sáng
Cần đo gì
Cây dùng ánh sáng có bước sóng từ 400 đến 700 nanomet (nm) để quang hợp. Người trồng gọi dải này là PAR (bức xạ hữu hiệu cho quang hợp). Có ba chỉ số mô tả lượng ánh sáng cây nhận được:
- PPFD (mật độ dòng photon quang hợp): lượng ánh sáng cây dùng được chiếu tới ngọn cây mỗi giây, tính bằng μmol/m²/s. Bạn đo bằng máy đo PAR, giữ máy ngang tầm tán cây.
- DLI (tổng lượng sáng trong ngày): tổng lượng ánh sáng dùng được mà cây nhận trong một ngày, tính bằng mol/m²/ngày. Công thức: DLI = PPFD × số giờ chiếu sáng × 0,0036.
- Phổ ánh sáng: tỷ lệ pha trộn các màu trong ánh sáng.
Ví dụ: cây con dưới đèn 300 μmol/m²/s, chiếu 18 giờ mỗi ngày, nhận 300 × 18 × 0,0036 ≈ 19,4 mol/m²/ngày.
Tác dụng của từng màu
- Xanh lam (400–500 nm) giữ cây thấp, gọn, các đốt lá nằm sát nhau.
- Đỏ (600–700 nm) hỗ trợ ra hoa.
- Đỏ xa (khoảng 700–750 nm, nằm ngay ngoài dải PAR truyền thống) cũng thúc quang hợp khi trộn với ánh sáng 400–700 nm. Nghiên cứu trên 14 loài cây trồng cho thấy photon đỏ xa hiệu quả ngang photon 400–700 nm khi chiếm tới khoảng 30% tổng ánh sáng (Zhen, van Iersel và Bugbee, Frontiers in Plant Science, 2021, 12:693445). Điều này không có nghĩa là đỏ xa làm quang hợp tăng thêm 30%.
- UV-B (một dải tia cực tím) thường được cho là làm tăng trichome, tức các tuyến nhựa chứa cannabinoid và terpene. Năm 2021, nhóm nghiên cứu tại Đại học Guelph (Canada) đã thử bổ sung UV-B. Đây cũng là nhóm thực hiện nghiên cứu ánh sáng ở phần dưới. Họ không thấy năng suất hoa hay hàm lượng cannabinoid tăng đủ để có giá trị thương mại. Ở một trong hai giống thử nghiệm, năng suất và THC còn giảm (Rodriguez-Morrison, Llewellyn và Zheng, Frontiers in Plant Science, 2021, 12:725078).
Mục tiêu theo giai đoạn
Lịch chiếu sáng được ghi theo dạng số giờ sáng / số giờ tối. Ví dụ, 18/6 là 18 giờ sáng và 6 giờ tối. Cây cần sa không thuộc giống tự ra hoa (autoflower) sẽ tiếp tục phát triển thân lá khi chiếu 18/6. Cây chuyển sang ra hoa khi chiếu 12/12.
| Giai đoạn | PPFD (μmol/m²/s) | DLI (mol/m²/ngày) | Giờ sáng/tối |
|---|---|---|---|
| Cây con | 200–400 | 13–26 | 18/6 |
| Sinh trưởng (phát triển thân lá) | 400–600 | 26–39 | 18/6 |
| Ra hoa | 600–900 | 26–39 | 12/12 |
| Ra hoa có bổ sung CO₂ | 900–1.500 | 39–65 | 12/12 |
Cột DLI được tính thẳng từ công thức. Ví dụ, 600 × 12 × 0,0036 ≈ 26 và 900 × 12 × 0,0036 ≈ 39.
Nghiên cứu năm 2021: càng tăng sáng, năng suất càng tăng
Ba nhà nghiên cứu Rodriguez-Morrison, Llewellyn và Zheng (Đại học Guelph, Canada) đã công bố một nghiên cứu về chiếu sáng cho cần sa. Bài đăng trên Frontiers in Plant Science (2021, 12:646020). Nhóm trồng cần sa trong nhà ở mức CO₂ bình thường là 437 ppm, không bổ sung CO₂. Cường độ sáng được thử từ 120 đến 1.800 μmol/m²/s.
Quang hợp của từng chiếc lá chững lại ở mức thấp hơn nhiều so với 1.800 μmol/m²/s. Nhưng năng suất hoa khô thì không chững lại. Năng suất tăng theo đường thẳng trên toàn bộ khoảng thử. Ở 1.800 μmol/m²/s, cây cho lượng hoa gấp 4,5 lần so với ở 120.
Độ mạnh trên mỗi gram hoa giữ nguyên ở mọi mức sáng. Phòng sáng hơn cho tổng lượng cannabinoid nhiều hơn chỉ vì cho nhiều hoa hơn. Bản thân hoa không mạnh hơn.
Nhóm nghiên cứu giải thích vì sao từng lá thì chững lại còn cả cây thì không. Một cây có nhiều lá ở nhiều tầng khác nhau. Lá tầng dưới bị che nên nhận ít sáng hơn và dùng ánh sáng hiệu quả hơn. Vì vậy, sau khi lá trên ngọn đã no sáng, cả cây vẫn tận dụng được phần ánh sáng tăng thêm.
Không cần bổ sung CO₂ năng suất vẫn tăng. Lý do là ở mức CO₂ bình thường, nghiên cứu không tìm thấy mức sáng nào khiến năng suất ngừng tăng. Nghiên cứu không thử bổ sung CO₂. Nhóm chỉ cho rằng năng suất có thể phản ứng với CO₂ bổ sung giống như với ánh sáng bổ sung, và điều này cần nghiên cứu thêm. Nhóm cũng ước tính: tăng từ 900 lên 1.800 μmol/m²/s làm năng suất tăng khoảng 70%. Nhưng số gram hoa trên mỗi kWh điện giảm khoảng 15%, tính theo một mức hiệu suất đèn giả định.
Ghi chú của người dịch: Ở Thái Lan, mỗi watt đèn tăng thêm cũng làm phòng nóng thêm. Nếu phòng vốn đã 30–35 °C thì máy lạnh phải chạy nặng hơn. Bạn trả tiền hai lần: một lần cho đèn, một lần cho làm mát. Vì vậy nghiên cứu này không có nghĩa là “cứ mua đèn mạnh nhất”. Ý chính là ánh sáng thường là thứ giới hạn năng suất, và bạn nên thử xem phòng của mình tăng sáng được tới đâu.
Ghi chú của người dịch: Ngoài trời và trong nhà kính ở Thái Lan, ngày tự nhiên dài gần 12 giờ quanh năm. Độ dài này không bao giờ gần tới mức 18 giờ dùng cho giai đoạn sinh trưởng. Cây quang chu kỳ (giống ra hoa theo độ dài ngày) trồng dưới nắng tự nhiên có thể ra hoa khi còn nhỏ. Topic vì sao cây quang chu kỳ ra hoa sớm ở Thái Lan giải thích hiện tượng này và bốn cách người trồng dùng để ngăn nó.
Việc cần làm: Đo PPFD ngang tầm tán ở giữa và ở từng góc khu trồng. Việc này cho bạn biết chỗ nào thiếu sáng. Tăng ánh sáng từng bậc qua mỗi vụ. Mỗi vụ, ghi lại khối lượng hoa khô và số kWh dùng cho đèn và làm mát, đọc từ ổ cắm đo điện hoặc công tơ phụ. Nhờ đó bạn biết phần ánh sáng tăng thêm có đáng tiền trong phòng của mình hay không.
2. Nước
Cây chỉ dùng một phần rất nhỏ lượng nước hút vào để quang hợp, thường được nêu là khoảng 1%. Phần còn lại thoát ra dưới dạng hơi nước qua khí khổng, tức các lỗ rất nhỏ trên bề mặt lá. Quá trình này gọi là thoát hơi nước. Nó làm mát lá và kéo nước cùng dinh dưỡng hoà tan từ rễ lên.
Cách tưới
- Kiểm tra trước khi tưới. Ấn ngón tay sâu 3–5 cm vào giá thể. Thấy khô thì tưới, còn ẩm thì chờ. Việc này quan trọng vì rễ cần cả không khí lẫn nước. Tưới khi giá thể còn ướt sẽ làm rễ thiếu không khí.
- Tưới đẫm. Tưới tới khi 15–20% lượng nước chảy ra ở đáy chậu. Người trồng gọi phần này là “nước thoát” (runoff). Ví dụ, tưới 2 lít thì nên có 0,3–0,4 lít chảy ra. Cách này làm ướt toàn bộ vùng rễ và rửa trôi muối phân bón còn đọng lại.
- Đo nước thoát. Đo pH và EC của nước thoát (cả hai được giải thích ở Mục 4). Nếu EC nước thoát cao hơn hẳn EC của nước bạn tưới vào, muối đang tích tụ trong chậu.
Tưới thừa hay tưới thiếu
Cả hai đều làm lá rũ, nên hãy xem lá và giá thể cùng lúc.
| Dấu hiệu | Thừa nước | Thiếu nước |
|---|---|---|
| Lá | Rũ nhưng chắc, nặng; giá thể ướt | Rũ, mỏng, giòn; giá thể khô |
| Màu lá | Xanh đậm, vàng dần từ lá dưới | Vàng nhanh, khô từ mép lá |
| Hồi phục | Chậm (vài ngày) | Nhanh (vài giờ sau khi tưới) |
| Rủi ro chính | Thối rễ (do Pythium, một loại nấm nước tấn công rễ) | Cây bị stress, năng suất giảm |
Ghi chú của người dịch: Ở 30–35 °C, chậu khô nhanh hơn nhiều so với ở vùng khí hậu mát, nơi phần lớn tài liệu hướng dẫn trồng được viết ra. Vào mùa mưa, chậu ngoài trời có thể ướt nhiều ngày liền. Vì vậy đừng tưới theo lịch cố định. Kê chậu ngoài trời cao khỏi mặt đất và giữ lỗ thoát nước luôn thông, để nước mưa không đọng ở vùng rễ. Rễ vừa nóng vừa ngập nước rất dễ bị thối.
Việc cần làm: Nhấc thử từng chậu ngay sau khi tưới. Nhấc lại lần nữa khi giá thể đã khô ở độ sâu 3–5 cm. Ghi nhớ độ chênh về khối lượng. Sau một tuần, bạn chỉ cần hai giây là biết chậu có cần tưới không, mà không phải chọc vào rễ.
3. Dinh dưỡng
3.1 Ba chất chính: đạm, lân, kali
Nhãn phân bón ghi ba chất này dưới dạng N-P-K:
- Đạm (N) tạo protein và diệp lục, sắc tố xanh giúp lá hấp thu ánh sáng. Cây cần nhiều đạm nhất ở giai đoạn sinh trưởng.
- Lân (P) là thành phần của ATP, phân tử mang năng lượng trong tế bào. Lân hỗ trợ rễ và hoa phát triển. Bài gốc khuyên tăng lân khi ra hoa. Topic về bón nhiều lân trên diễn đàn kiểm chứng xem lời khuyên này đúng tới đâu.
- Kali (K) điều tiết việc di chuyển nước trong cây và kích hoạt enzyme. Nhu cầu kali khá ổn định suốt vòng đời cây.
Các con số dưới đây là tỷ lệ, không phải nồng độ ghi trên nhãn. Tỷ lệ 3-1-2 nghĩa là ba phần đạm, một phần lân và hai phần kali. Một sản phẩm ghi 9-3-6 trên nhãn cũng có cùng tỷ lệ này.
| Giai đoạn | Tỷ lệ N-P-K | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Cây con | 1-1-1, pha loãng | Phân cân đối, pha ở một phần tư liều đầy đủ |
| Sinh trưởng | 3-1-2 | Thêm đạm cho thân lá |
| Đầu giai đoạn ra hoa | 2-2-2 | Phân cân đối trong lúc cây chuyển sang ra hoa |
| Giữa đến cuối giai đoạn ra hoa | 1-3-2 | Thêm lân để hoa phát triển |
| Xả phân (flush) | 0-0-0 | Chỉ tưới nước sạch trong 1–2 tuần cuối trước khi thu hoạch |
Ghi chú của người dịch: Chỉ dùng phân bón đã đăng ký tại Thái Lan. Làm theo bảng hướng dẫn bón của chính nhà sản xuất cho sản phẩm bạn dùng. Có thắc mắc về sản phẩm nào thì hỏi nhà phân phối chính thức của sản phẩm đó tại Thái. Topic kiểm tra phân bón có được bán hợp pháp ở Thái Lan hướng dẫn cách xem số đăng ký trên nhãn.
Việc cần làm: Đọc chỉ số N-P-K trên mọi sản phẩm bạn đang bón. Xác định mỗi sản phẩm hợp với giai đoạn nào. Việc này cho bạn biết mình có còn bón nhiều đạm vào cuối giai đoạn ra hoa hay không. Bảng tóm tắt bên dưới xếp đây là lỗi bón phân hay gặp nhất.
3.2 Chất trung lượng và vi lượng
- Canxi (Ca) tạo vách tế bào. Thiếu canxi: lá non có đốm nâu.
- Magie (Mg) là nguyên tử nằm ở tâm mỗi phân tử diệp lục. Thiếu magie: lá già vàng ở phần giữa các gân, còn gân vẫn xanh.
- Lưu huỳnh (S) là thành phần của hai axit amin cysteine và methionine, cây dùng chúng để tạo protein. Thiếu lưu huỳnh: lá non vàng đều.
- Sắt, mangan, kẽm, bo, đồng và molypden (Fe, Mn, Zn, B, Cu, Mo) chỉ cần với lượng rất nhỏ. Dù vậy, thiếu chúng thì cây vẫn không phát triển bình thường được.
Triệu chứng xuất hiện trước ở lá non hay lá già là manh mối đầu tiên để biết cây thiếu chất gì. Bài hướng dẫn đọc dấu hiệu thiếu dinh dưỡng sẽ dẫn bạn qua các bước tiếp theo.
Việc cần làm: Khi lá đổi màu, chụp ảnh lại và ghi rõ lá non hay lá già bị trước. Kiểm tra pH vùng rễ (Mục 4) trước khi bổ sung bất kỳ chất nào. pH nằm ngoài khoảng mục tiêu có thể khiến cây không hút được chất đó, dù trong giá thể vẫn có.
4. Độ chua vùng rễ và nồng độ dinh dưỡng
pH cho biết nước hoặc giá thể chua hay kiềm đến mức nào. Số 7 là trung tính, số càng thấp càng chua. EC (độ dẫn điện) cho biết lượng muối phân bón hoà tan trong nước, tính bằng mS/cm. EC càng cao thì dung dịch càng đậm.
| Giá thể | pH mục tiêu | EC cây con | EC sinh trưởng | EC ra hoa |
|---|---|---|---|---|
| Đất | 6,0–7,0 | 0,4–0,8 | 0,8–1,4 | 1,2–1,8 |
| Xơ dừa | 5,8–6,3 | 0,4–0,6 | 0,8–1,2 | 1,0–1,6 |
| Thuỷ canh | 5,5–6,5 | 0,4–0,6 | 1,0–1,6 | 1,4–2,0 |
Hãy để pH dao động nhẹ trong khoảng mục tiêu, đừng giữ cứng ở một con số. Ví dụ với đất, pH có thể đi từ 6,0 lên 6,5 rồi về 6,2. Lý do thường được nêu là mỗi chất dinh dưỡng được hấp thu tốt nhất ở một điểm hơi khác nhau trong khoảng này.
Hiệu chuẩn máy đo pH mỗi tuần một lần. Máy đo pH lệch dần theo thời gian. Máy lệch có thể khiến bạn đẩy pH vùng rễ ra ngoài khoảng mục tiêu mà không hay biết. Dùng dung dịch hiệu chuẩn còn mới và làm theo hướng dẫn của hãng sản xuất máy.
Ghi chú của người dịch: Nước máy và nước giếng ở Thái Lan vốn đã có khoáng hoà tan, lượng khoáng khác nhau tuỳ vùng. Hãy đo EC và pH của nước sạch trước. Nhờ đó, mỗi lần đo EC bạn biết bao nhiêu là phân bón và bao nhiêu có sẵn trong nước. Với hệ thuỷ canh, cái nóng ở Thái còn làm bồn dinh dưỡng ấm lên. Topic về bồn dinh dưỡng ở 31 °C trình bày các cách xử lý.
Việc cần làm: Trong tuần này, đo pH và EC của ba thứ: nước sạch, dung dịch phân đã pha và nước thoát. Ghi lại cả ba. Đây là số liệu gốc để sau này bạn phát hiện muối tích tụ hoặc pH bị trôi.
5. Không khí và khí hậu
5.1 Độ khô của không khí: chênh lệch áp suất hơi
Chênh lệch áp suất hơi (VPD) cho biết không khí hút nước ra khỏi lá mạnh tới đâu, tính bằng kPa. VPD phụ thuộc cùng lúc vào nhiệt độ và độ ẩm tương đối (RH). Khi VPD thấp (không khí mát, ẩm), cây thoát hơi nước chậm và hút dinh dưỡng chậm hơn. Khi VPD cao (không khí nóng, khô), cây mất nước nhanh hơn tốc độ rễ kịp bù.
| Giai đoạn | VPD (kPa) | Nhiệt độ (°C) | RH (%) |
|---|---|---|---|
| Cây con hoặc cành giâm mới | 0,4–0,8 | 22–26 | 65–80 |
| Sinh trưởng | 0,8–1,1 | 22–28 | 55–70 |
| Đầu giai đoạn ra hoa | 0,9–1,2 | 20–26 | 45–55 |
| Cuối giai đoạn ra hoa | 1,1–1,4 | 18–24 | 40–50 |
| Có bổ sung CO₂ | 1,3–1,6 | 26–30 | 40–55 |
Đây là các mốc người trồng thường dùng, không phải kết quả thử nghiệm. Hãy coi cột nhiệt độ và RH là khoảng giới hạn, không phải chọn số nào cũng được. Không phải cặp nhiệt độ – độ ẩm nào trong một hàng cũng cho ra đúng VPD của hàng đó. Dùng bảng tra hoặc công cụ tính VPD để chọn cặp số đạt VPD mục tiêu.
Hàng “có bổ sung CO₂” cho thấy rõ nhất vấn đề này. Nếu nhiệt độ lá bằng nhiệt độ không khí, 26–30 °C với RH 40–55% cho VPD khoảng 1,5–2,5 kPa. Mức này cao hơn mục tiêu 1,3–1,6 kPa của chính hàng đó. Muốn giữ 1,3–1,6 kPa ở khoảng nhiệt độ này, RH phải cao hơn: khoảng 52–61% ở 26 °C và 62–69% ở 30 °C.
Ghi chú của người dịch: Phần lớn Thái Lan ở mức 30–35 °C trong nhiều tháng của năm. Vào mùa mưa, độ ẩm cao hơn nhiều so với mục tiêu 40–55% khi ra hoa. Không có máy lạnh thì không thể đạt mục tiêu cuối giai đoạn ra hoa là 18–24 °C và RH 40–50%.
Những việc bạn có thể làm:
- Chọn công suất máy lạnh và máy hút ẩm hợp với phòng. Topic về tính công suất làm mát và máy hút ẩm hướng dẫn cách tính từng bước.
- Bật đèn vào ban đêm, lúc không khí bên ngoài mát nhất. Cách này giảm tải cho máy lạnh.
- Cuối giai đoạn ra hoa, ưu tiên kiểm soát độ ẩm trước, nhiệt độ chính xác tính sau. Bông hoa dày gặp không khí ẩm chính là nơi thối bông (Botrytis) bắt đầu.
- Tính trước chuyện mất điện. Khi mất điện, máy lạnh và máy hút ẩm ngừng chạy, độ ẩm trong phòng kín tăng lên. Nếu có điều kiện đầu tư nguồn điện dự phòng, hãy ưu tiên cấp cho máy hút ẩm và quạt. Sau mỗi lần mất điện, kiểm tra những bông dày nhất.
Việc cần làm: Treo một nhiệt ẩm kế có lưu giá trị cao nhất/thấp nhất ngang tầm tán. Đọc số mỗi sáng. Máy này cho thấy thời điểm tệ nhất trong 24 giờ qua, thường rơi vào lúc tắt đèn. Một lần đọc nhanh khi bạn đang ở trong phòng sẽ không cho thấy điều đó.
5.2 Khí carbon dioxide (CO₂)
- Không khí ngoài trời chứa khoảng 427 ppm CO₂ (trung bình năm 2025 tại trạm đo Mauna Loa, Hawaii), và mức này tăng mỗi năm.
- Nâng CO₂ trong phòng lên 1.000–1.500 ppm có thể làm tăng năng suất. Số liệu công bố riêng cho cần sa còn ít, và mức tăng phụ thuộc cách bố trí phòng. Vì vậy hãy thử ngay trong phòng của bạn.
- CO₂ bổ sung chỉ có lợi khi ánh sáng và dinh dưỡng đã đúng.
- CO₂ quá cao gây nguy hiểm cho sức khoẻ người làm việc trong phòng. Xem các bước an toàn bên dưới.
Bạn được gì: nhiều hoa hơn từ cùng lượng ánh sáng và diện tích, nếu mọi thứ khác trong phòng đã được bố trí tốt. Hãy nhớ nghiên cứu năm 2021 ở trên: ở mức CO₂ bình thường, chỉ riêng tăng sáng đã giúp năng suất tiếp tục tăng. Vì vậy hãy thử tăng sáng trước.
Áp dụng ở Thái Lan thế nào: CO₂ bổ sung chỉ giữ lại được nếu phòng kín. Nhiều phòng trồng ở Thái làm mát bằng quạt hút kéo không khí ngoài vào. Quạt đó đẩy luôn CO₂ bổ sung ra ngoài. Vì thế bổ sung CO₂ chỉ hợp với phòng kín làm mát bằng máy lạnh. CO₂ không màu, không mùi. Hãy dùng bộ điều khiển có cảm biến CO₂, và thông gió phòng trước khi vào làm việc. Về thiết bị và nguồn khí, hãy hỏi nhà phân phối chính thức của thiết bị tại Thái, hoặc hỏi kinh nghiệm cộng đồng trong mục Thiết bị và Vật tư.
Bắt đầu từ đâu: Thử trong một phòng kín. Chạy một vụ có CO₂ và một vụ không có, cùng giống và cùng ánh sáng. Ghi lại khối lượng hoa khô, số kWh đã dùng và chi phí CO₂. Nhờ đó bạn biết việc bổ sung CO₂ có hoàn vốn trong điều kiện của bạn hay không.
5.3 Lưu thông không khí
- Thay toàn bộ không khí trong phòng sau mỗi 1–3 phút. Dùng quạt gắn trong ống gió (inline fan) kèm bộ lọc than hoạt tính để khử mùi. Việc này đưa nhiệt và hơi ẩm ra ngoài, đồng thời đưa CO₂ mới vào. Trao đổi khí và bố trí phòng được trình bày trong một bài hướng dẫn riêng.
- Dùng quạt đảo. Gió nhẹ, thổi liên tục giúp thân cây mập và chắc hơn. Phản ứng của cây với va chạm và chuyển động này gọi là thigmomorphogenesis (biến đổi hình thái do tác động cơ học).
- Giữ phòng ở áp suất hơi âm. Chỉnh quạt hút để hút ra nhiều hơn một chút so với lượng khí vào. Khi đó không khí lọt vào phòng qua các khe hở, chứ không lọt ra ngoài. Không khí có mùi chỉ thoát ra qua bộ lọc than, nhờ vậy mùi được kiểm soát.
Ví dụ: phòng 3 × 3 m, trần cao 2,5 m chứa 22,5 m³ không khí. Thay toàn bộ không khí mỗi phút một lần cần 22,5 × 60 = 1.350 m³/giờ. Thay 3 phút một lần cần 450 m³/giờ. Hãy chọn quạt có lưu lượng trong khoảng này.
Ghi chú của người dịch: Trong cái nóng ở Thái, quạt hút mạnh sẽ kéo không khí nóng bên ngoài vào. Với phòng thông gió, tốc độ thay khí là bài toán cân bằng giữa đẩy ẩm ra và kéo nhiệt vào. Với phòng kín có máy lạnh và CO₂, quạt hút chủ yếu chạy để xả ẩm hoặc CO₂ dư. Ở khu dân cư đông đúc tại Thái, áp suất âm và bộ lọc than còn tốt cũng giúp mùi không bay sang nhà hàng xóm.
Việc cần làm: Đo phòng và tính thể tích. So kết quả với lưu lượng in trên quạt. Việc này cho bạn biết quạt có đạt mục tiêu thay khí mỗi 1–3 phút hay không.
Bảng tóm tắt
| Yếu tố | Vai trò | Cần đo | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|---|
| Ánh sáng | Quang hợp, ra hoa | PPFD, DLI | PPFD rất cao mà không bổ sung CO₂ (xem ghi chú bên dưới) |
| Nước | Vận chuyển dinh dưỡng, làm mát lá | Độ ẩm giá thể, pH và EC nước thoát | Tưới quá nhiều |
| Dinh dưỡng | Xây dựng tế bào cây | N-P-K, EC, pH | Thừa đạm khi ra hoa |
| pH | Quyết định khả năng hút dinh dưỡng | Đất 6,0–7,0, thuỷ canh 5,5–6,5 | Không hiệu chuẩn máy đo |
| Không khí | Cung cấp CO₂, thúc thoát hơi nước | VPD, CO₂ (ppm) | Không khí lưu thông kém |
Ghi chú về hàng ánh sáng: bài gốc xếp “PPFD cao mà không có CO₂” vào loại lỗi. Nếu xét về năng suất, nghiên cứu năm 2021 ở Mục 1 không ủng hộ việc gọi đó là lỗi, vì khối lượng hoa vẫn tăng ở mức CO₂ bình thường. Ý của bài gốc là CO₂ bổ sung giúp thu nhiều hoa hơn từ cùng lượng điện. Nghiên cứu năm 2021 không thử điều này, nên hãy coi đó là chưa được chứng minh.
Việc cần làm trong hai tuần tới
- Đo PPFD ở giữa và các góc tán cây. Việc này giúp tìm ra chỗ thiếu sáng.
- Nắm khối lượng lúc ướt và lúc khô của từng chậu. Sau đó tưới theo nhu cầu của cây, không theo lịch. Việc này tránh tưới thừa và thối rễ.
- Ghi lại pH và EC của nước sạch, dung dịch phân đã pha và nước thoát. Đây là số liệu gốc để phát hiện muối tích tụ.
- Hiệu chuẩn máy đo pH và ghi ngày vào sổ. Nhờ vậy mọi số đo về sau đều đáng tin.
- Ghi nhiệt độ và độ ẩm cao nhất/thấp nhất mỗi ngày ở ngang tầm tán. Việc này cho biết độ ẩm lúc tắt đèn có đang đe doạ bông hoa hay không.
- So lưu lượng quạt với thể tích phòng. Việc này cho biết phòng có tự đẩy được nhiệt và hơi ẩm ra ngoài hay không.
Nếu số đo của bạn chưa khớp với các mục tiêu này, hãy đăng chúng ngay dưới topic này, kèm kích thước phòng và thiết bị đang dùng. Những người trồng khác ở vùng khí hậu tương tự sẽ giúp bạn tìm ra việc nên thay đổi trước.
Lưu ý pháp lý
Bài viết mang tính giáo dục và chỉ dành cho việc trồng hợp pháp. Tại Thái Lan, hoa cần sa là thảo dược được kiểm soát. Quy định này nằm trong Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về thảo dược được kiểm soát (cần sa), B.E. 2568 (Phật lịch), có hiệu lực từ ngày 26/6/2025. Hoa chỉ được bán theo đơn PT 33 (ภ.ท.33), mỗi đơn tối đa cho 30 ngày. Cấm quảng cáo và bán hoa trực tuyến.
Hai quy định cấp Bộ ban hành năm B.E. 2569 cũng được áp dụng. Quy định cấp Bộ về chiết xuất cần sa hoặc gai dầu có hiệu lực từ ngày 26/4/2026. Quy định cấp Bộ về thảo dược được kiểm soát (số 2) có hiệu lực từ ngày 30/4/2026 và siết chặt tiêu chí cấp phép đối với hoa cần sa. Trước khi bắt tay vào làm, hãy kiểm tra giấy phép nào áp dụng cho hoạt động của bạn.
Tài liệu tham khảo
- Chandra S, Lata H, Khan IA, ElSohly MA. (2008). Photosynthetic response of Cannabis sativa L. to variations in photosynthetic photon flux densities, temperature and CO₂ conditions. Physiology and Molecular Biology of Plants, 14(4):299–306.
- Chandra S, Lata H, Mehmedic Z, Khan IA, ElSohly MA. (2015). Light dependence of photosynthesis and water vapor exchange characteristics in different high Δ9-THC yielding varieties of Cannabis sativa L. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants, 2(2):39–47.
- Eichhorn Bilodeau S, Wu B-S, Rufyikiri A-S, MacPherson S, Lefsrud M. (2019). An update on plant photobiology and implications for cannabis production. Frontiers in Plant Science, 10:296.
- Rodriguez-Morrison V, Llewellyn D, Zheng Y. (2021). Cannabis yield, potency, and leaf photosynthesis respond differently to increasing light levels in an indoor environment. Frontiers in Plant Science, 12:646020.
- Danziger N, Bernstein N. (2021). Light matters: Effect of light spectra on cannabinoid profile and plant development of medical cannabis (Cannabis sativa L.). Industrial Crops and Products, 164:113351.