ในบรูไน กัญชาเป็นสิ่งต้องห้าม กัญชาและยางกัญชาเป็นยาเสพติดประเภท A (Class A) ผู้ที่มีกัญชาเกิน 15 กรัมจะถูกสันนิษฐานว่าเป็นการค้ายาเสพติด เมื่อปริมาณเกินเกณฑ์ที่กำหนด กฎหมายระบุโทษไว้เพียงอย่างเดียวคือโทษประหารชีวิต แม้รัฐบาลสหราชอาณาจักรจะรายงานว่าในทางปฏิบัติบรูไนพักการบังคับโทษประหารชีวิตอยู่
คำตอบโดยย่อ
- การใช้เพื่อสันทนาการ: ห้าม การครอบครองและการเสพเป็นความผิดแยกกัน แต่ละความผิดมีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี
- กัญชาทางการแพทย์: ไม่พบโครงการกัญชาทางการแพทย์ และไม่พบยาจากกัญชาที่ขึ้นทะเบียน ใบสั่งแพทย์ไม่ได้ทำให้กัญชาถูกกฎหมาย
- CBD และกัญชง: กฎหมายไม่ได้ระบุชื่อ CBD แต่ทุกส่วนของต้นกัญชา และสิ่งปรุงใดที่มีส่วนของต้นกัญชา เป็นยาเสพติดประเภท A การปลูกต้นกัญชาทุกต้นเป็นความผิด ไม่มีข้อยกเว้นด้วยใบอนุญาต
- บทลงโทษ: การค้า การนำเข้า หรือการส่งออกกัญชาเกิน 500 กรัม หรือยางกัญชาเกิน 200 กรัม มีโทษประหารชีวิต การค้าในระดับที่ต่ำกว่ามีโทษจำคุกระยะยาวและเฆี่ยน
- การเดินทาง: ผู้เดินทางนำยาเสพติดให้โทษที่ใช้ทางการแพทย์เข้าประเทศไม่ได้ ชาวต่างชาติที่ตรวจพบสารเสพติดเมื่อเดินทางถึงอาจถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศ
กฎหมายที่ใช้บังคับ
- พระราชบัญญัติว่าด้วยการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด หมวด 27 แห่งประมวลกฎหมายบรูไน (Misuse of Drugs Act, Chapter 27, Laws of Brunei; ภาษามลายู: Akta Penyalahgunaan Dadah) ตราขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2521 ฉบับที่ใช้อยู่ปัจจุบันคือฉบับปรับปรุง ค.ศ. 2013 (Revised Edition 2013) สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน (Attorney General’s Chambers, AGC) ระบุว่ากฎหมายนี้ยังมีผลใช้บังคับ
- การแก้ไขครั้งล่าสุด: คำสั่งแก้ไขพระราชบัญญัติว่าด้วยการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด ค.ศ. 2012 (Misuse of Drugs Act (Amendment) Order, 2012, S 12/2012) ประกาศในราชกิจจานุเบกษาของรัฐบาลบรูไน (Government Gazette) เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2555 สุลต่านทรงตราคำสั่งนี้ตามมาตรา 83(3) ของรัฐธรรมนูญ คำสั่งนี้ย้ายกัญชาไปอยู่ในประเภท A และนิยามกัญชา ส่วนผสมกัญชา และยางกัญชาใหม่ ฐานข้อมูลของ AGC และดัชนีราชกิจจานุเบกษาไม่พบการแก้ไขกฎหมายนี้เลยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556 ถึงวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
- กฎว่าด้วยการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด (Misuse of Drugs Regulations, หมวด 27, Rg 1, ฉบับปรับปรุง ค.ศ. 2013): กัญชาและยางกัญชาอยู่ในบัญชีแนบท้ายที่สี่
- หน่วยงาน: สำนักควบคุมยาเสพติด (Narcotics Control Bureau; ภาษามลายู: Biro Kawalan Narkotik) สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี บังคับใช้กฎหมายนี้ร่วมกับศุลกากรและตำรวจ ส่วนกรมศุลกากรและสรรพสามิตหลวง (Royal Customs and Excise Department) ดูแลใบอนุญาตนำเข้า
กัญชาทางการแพทย์
ไม่พบโครงการกัญชาทางการแพทย์หรือยาจากกัญชาที่ขึ้นทะเบียนในบรูไน
กฎดังกล่าวอนุญาตให้ผู้ป่วยครอบครองยาควบคุมตามคำสั่งแพทย์ได้ เฉพาะเมื่อยานั้นอยู่ในบัญชีแนบท้ายที่สองหรือที่สาม (ข้อ 9(2) ของกฎ) กัญชาอยู่ในบัญชีแนบท้ายที่สี่ ใบสั่งแพทย์จึงไม่เพียงพอ ช่องทางเดียวที่เหลืออยู่ในตัวบทคือใบอนุญาตจากรัฐมนตรี (ข้อ 4 ของกฎ) การนำเข้าสารควบคุมใด ๆ ก็ต้องมีใบอนุญาตจากรัฐมนตรีเช่นกัน (ข้อ 30 ของกฎ)
หากคุณต้องพึ่งยาจากกัญชา ให้วางแผนการรักษานอกบรูไน อย่าหวังพึ่งใบสั่งแพทย์
CBD และกัญชง
พระราชบัญญัตินิยาม “กัญชา” ว่า “ส่วนใดก็ตามของพืชสกุลกัญชา” ส่วนผสมกัญชาและยางกัญชานิยามว่ามี THC และแคนนาบินอล “ในปริมาณใดก็ตาม” จึงไม่มีเกณฑ์ THC นอกจากนี้ประเภท A ยังครอบคลุม “สิ่งปรุงหรือผลิตภัณฑ์อื่นใดที่มี” สารที่อยู่ในบัญชี
แคนนาบิไดออล (CBD) ไม่มีชื่ออยู่ในบัญชีแนบท้ายที่หนึ่ง แต่ผลิตภัณฑ์ CBD ที่ทำจากต้นกัญชา หรือมี THC หรือแคนนาบินอล อยู่ในประเภท A ยังไม่มีแหล่งข้อมูลทางการใดกล่าวถึง CBD ไอโซเลท (isolate) บริสุทธิ์
ไม่มีข้อยกเว้นสำหรับกัญชงอุตสาหกรรม มาตรา 8 บัญญัติว่า “บุคคลใดปลูกพืชสกุลกัญชาใด ๆ เป็นความผิด” ต่างจากความผิดอื่น มาตรานี้ไม่มีถ้อยคำ “เว้นแต่ได้รับอนุญาต” ไม่พบใบอนุญาตกัญชงใด ๆ
อย่าส่งผลิตภัณฑ์ CBD ใด ๆ ไปบรูไน
บทลงโทษ
จำนวนเงินเป็นไปตามที่พิมพ์ไว้ในพระราชบัญญัติ โดยใช้เครื่องหมาย “$” (ดอลลาร์บรูไนเป็นสกุลเงินของประเทศ) “ครั้ง” ในตารางหมายถึงการลงโทษเฆี่ยนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
| ความผิด | กัญชา | ยางกัญชา | โทษ |
|---|---|---|---|
| การค้า (มาตรา 3) หรือการครอบครองเพื่อการค้า (มาตรา 3A) ระดับทั่วไปของประเภท A | ปริมาณที่น้อยกว่า | ปริมาณที่น้อยกว่า | จำคุก 5–20 ปี และเฆี่ยน 5–15 ครั้ง |
| การค้า (มาตรา 3) หรือการนำเข้า/ส่งออก (มาตรา 5) | 330–500 กรัม | 130–200 กรัม | จำคุก 20–30 ปี และเฆี่ยน 15 ครั้ง |
| การค้า (มาตรา 3) หรือการนำเข้า/ส่งออก (มาตรา 5) | เกิน 500 กรัม | เกิน 200 กรัม | ประหารชีวิต |
| การครอบครองเพื่อการค้า (มาตรา 3A) | 400–600 กรัม | 200–300 กรัม | จำคุก 20–30 ปี และเฆี่ยน 15 ครั้ง |
| การครอบครองเพื่อการค้า (มาตรา 3A) | เกิน 600 กรัม | เกิน 300 กรัม | ประหารชีวิต |
ความผิดอื่น:
- การครอบครอง (มาตรา 6(a)): จำคุกไม่เกิน 10 ปี ปรับไม่เกิน $20,000 หรือทั้งจำทั้งปรับ หากทำผิดซ้ำ จำคุกอย่างน้อย 2 ปี
- การเสพ (มาตรา 6(b)): จำคุกไม่เกิน 10 ปี ปรับไม่เกิน $20,000 หรือทั้งจำทั้งปรับ หากทำผิดซ้ำ จำคุกอย่างน้อย 3 ปี
- การปลูก (มาตรา 8): โทษขั้นต่ำคือจำคุก 3 ปีหรือปรับ $5,000 หรือทั้งจำทั้งปรับ และโทษสูงสุดคือจำคุก 20 ปีหรือปรับ $40,000 หรือทั้งจำทั้งปรับ
- การปฏิเสธให้เก็บตัวอย่างปัสสาวะ (มาตรา 28(2)): ปรับไม่เกิน $5,000
กฎสำคัญ:
- ข้อสันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อจำหน่าย (มาตรา 15): การมีกัญชาเกิน 15 กรัม หรือยางกัญชาเกิน 10 กรัม จะถูกสันนิษฐานว่าเป็นการค้า จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าไม่ใช่
- การกระทำผิดซ้ำ (มาตรา 29(3)): ความผิดส่วนใหญ่ในภาค II มีโทษเป็นสองเท่าเมื่อกระทำผิดซ้ำ
- โทษประหารชีวิต: เมื่อบัญชีแนบท้ายที่สองระบุเพียง “ประหารชีวิต” (Death) ศาลไม่มีทางเลือกอื่น ตามตัวบทจึงเป็นโทษบังคับ รัฐบาลสหราชอาณาจักรระบุว่า “ขณะนี้มีการพักการบังคับโทษประหารชีวิต” องค์กร Harm Reduction International จัดบรูไนไว้ในกลุ่ม “การใช้เชิงสัญลักษณ์” คือไม่มีบันทึกการประหารชีวิตหรือการตัดสินประหารชีวิตในคดียาเสพติดในช่วงห้าปีที่ผ่านมา
- นอกบรูไน: ผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรที่ตรวจปัสสาวะพบสารเสพติดอาจถูกตั้งข้อหาเสพยาเสพติดในต่างประเทศได้ (มาตรา 6A) การช่วยให้มีการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดในต่างประเทศก็เป็นความผิดเช่นกัน (มาตรา 11)
ข้อสันนิษฐานคือกฎที่สำคัญที่สุด เพียง 16 กรัมก็พอที่จะโยนภาระการพิสูจน์มาที่คุณ ให้คุณต้องพิสูจน์ว่าไม่ได้ค้า
การเดินทางพร้อมยาจากกัญชา CBD หรือเมล็ดพันธุ์
- กัญชาและยางกัญชา: การนำเข้าหรือส่งออกโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นความผิดตามมาตรา 5 และเมื่อเกิน 500 กรัมสำหรับกัญชา หรือเกิน 200 กรัมสำหรับยางกัญชา โทษคือประหารชีวิต
- ยาเสพติดให้โทษที่ใช้ทางการแพทย์: แบบฟอร์มของบรูไนที่ส่งให้คณะกรรมการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ (International Narcotics Control Board, INCB) ลงวันที่ 8 พฤศจิกายน 2559 ระบุว่ายาเสพติดให้โทษ “ไม่อนุญาต” (NOT ALLOWED) สำหรับผู้เดินทาง
- ยาวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท: นำเข้าได้ไม่เกิน 30 วัน คุณต้องมีใบสั่งแพทย์ที่ยังใช้ได้ ใบรับรองแพทย์ที่หน่วยงานสาธารณสุขของประเทศคุณรับรอง และหนังสือรับรองจากกระทรวงสาธารณสุขบรูไน แสดงใบสั่งแพทย์ฉบับจริงต่อศุลกากร กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่นระบุว่าต้องยื่นคำขอล่วงหน้าไปที่ฝ่ายบริการเภสัชกรรม (Pharmacy Services) ของกระทรวงสาธารณสุขบรูไน
- กฎสัมภาระหนึ่งเดือน: พระราชบัญญัติยา (Medicines Act, หมวด 285) ยกเว้นยาสำหรับใช้ส่วนตัวในปริมาณหนึ่งเดือนจากกฎการนำเข้าของพระราชบัญญัตินี้เอง (มาตรา 10(3)) กฎนี้ไม่ได้อยู่เหนือพระราชบัญญัติว่าด้วยการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด
- การตรวจปัสสาวะเมื่อเดินทางถึง: ใช้กับทุกคนที่ไม่ใช่พลเมืองหรือผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวร หากปฏิเสธการตรวจปัสสาวะหรือตรวจพบสารเสพติด บุคคลนั้น “อาจถูกห้ามเข้าหรือห้ามพำนักในบรูไนดารุสซาลาม” (มาตรา 28(3)) กัญชาที่ใช้ในประเทศอื่นก่อนการเดินทางยังอาจตรวจพบได้
- CBD และเมล็ดพันธุ์: ไม่พบกฎทางการที่เฉพาะเจาะจง CBD จากต้นกัญชาเป็นยาเสพติดประเภท A
ไม่พบช่องทางนำกัญชาทางการแพทย์เข้าบรูไน สำหรับเส้นทางข้ามแดนและคดียึดของกลางในภูมิภาค อ่าน การนำกัญชาจากประเทศไทยไปยังประเทศอื่นในเอเชีย: เส้นทางบกและเส้นทางอากาศ การยึดของกลาง และบทลงโทษ อย่าพกสิ่งใดที่มาจากต้นกัญชา และอย่าส่งสิ่งใดไป
การเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้น
จนถึงวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบร่างกฎหมายเรื่องกัญชา เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 กระทรวงสาธารณสุขตอบกระทู้ถามเป็นหนังสือในสภานิติบัญญัติ (กระทู้ PL232) ว่าหากสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทชนิดใหม่ (NPS) ก่อให้เกิดความเสี่ยง กระทรวงจะประเมินความจำเป็นในการปรับปรุงบัญชีสารควบคุมและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ในปี พ.ศ. 2567 นักวิทยาศาสตร์ของรัฐพบสารใหม่สี่ชนิดในน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าที่ยึดได้ รวมถึงแคนนาบินอยด์สังเคราะห์ MDMB-4en-PINACA
นี่เป็นเพียงเจตนาที่แถลงไว้ ยังไม่ใช่กฎหมาย และยังไม่มีการประกาศคำสั่งแก้ไขใด ๆ ติดตามดัชนีราชกิจจานุเบกษาของ AGC เพื่อดูคำสั่งใดที่แก้ไขพระราชบัญญัตินี้
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- กฎหมายกัญชาในเอเชียและตลาดสำคัญทั่วโลก ปี 2569: ไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ตอนที่ 1 จาก 2)
- จากการห้ามสู่การเปิดให้ถูกกฎหมาย: ประเทศไทย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสิ่งที่ข้อมูลผลลัพธ์บอกเรา (ตอนที่ 2 จาก 2)
- ส่งออกกัญชาถูกกฎหมายจากไทยให้ถึงมือผู้ซื้อ: ประเทศทางผ่าน เงื่อนไขการค้า และเอกสาร (ตอนที่ 2 จาก 2)
- ประเทศเพื่อนบ้าน: กฎหมายกัญชาในมาเลเซีย (พ.ศ. 2569): ถูกสันนิษฐานว่าค้าเมื่อมีตั้งแต่ 200 กรัม และกฎเรื่องยากับ CBD, กฎหมายกัญชาในสิงคโปร์ (พ.ศ. 2569): ยาเสพติด Class A เกณฑ์ปริมาณที่มีโทษประหารชีวิต และยารักษาโรค, กฎหมายกัญชาในอินโดนีเซีย (พ.ศ. 2569): ยาเสพติดกลุ่ม I บทลงโทษ และประมวลกฎหมายอาญาที่ใช้ปี 2569
เอกสารอ้างอิง
- Laws of Brunei, Chapter 27, Misuse of Drugs, Revised Edition 2013 (B.L.R.O. 2/2013) — สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน ฉบับปรับปรุง ค.ศ. 2013
- MISUSE OF DRUGS ACT | AGC | Attorney General Chamber Brunei Darussalam — สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- GOVERNMENT GAZETTE PART II – 2012 … 2026 | AGC | Attorney General Chamber Brunei Darussalam — สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- Misuse of Drugs Act (Amendment) Order, 2012 (S 12/2012) — ราชกิจจานุเบกษาของรัฐบาลบรูไนดารุสซาลาม กุมภาพันธ์ 2555
- Laws of Brunei, Chapter 27, Misuse of Drugs — Subsidiary Legislation: Misuse of Drugs Regulations (Rg 1), Revised Edition 2013 — สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน ฉบับปรับปรุง ค.ศ. 2013
- Country Progress Report on Drug Control — Brunei Darussalam — สำนักควบคุมยาเสพติด จัดทำสำหรับการประชุมคณะกรรมการแสวงหาข้อเท็จจริงเพื่อต่อต้านภัยยาเสพติดของ AIPA ครั้งที่ 11 พฤษภาคม 2557
- Safety and security - Brunei travel advice - GOV.UK — กระทรวงการต่างประเทศ เครือจักรภพ และการพัฒนาของสหราชอาณาจักร ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
- The Death Penalty for Drug Offences: Global Overview 2025 — Harm Reduction International พ.ศ. 2569
- International Narcotics Control Board — Country: Brunei Darussalam — คณะกรรมการควบคุมยาเสพติดระหว่างประเทศ 8 พฤศจิกายน 2559
- 国名 ブルネイ: 医療用の麻薬や向精神薬等に関する規制・手続きの概要 — กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่น ยืนยันข้อมูลเมื่อ 30 พฤษภาคม 2562
- Laws of Brunei, Chapter 285, Medicines, Revised Edition 2024 (B.L.R.O. 5/2024) — สำนักงานอัยการสูงสุดบรูไน ฉบับปรับปรุง ค.ศ. 2024
- Majlis Mesyuarat Negara Brunei Darussalam — Jawapan-Jawapan bagi Pertanyaan bagi Jawab Lisan, Rabu 21 Safar 1448H bersamaan 05 Ogos 2026M — สภานิติบัญญัติบรูไนดารุสซาลาม 5 สิงหาคม 2569
- FAQ — Royal Customs and Excise Department, Brunei Darussalam — กรมศุลกากรและสรรพสามิตหลวง ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
หน้านี้สรุปกฎหมายตามที่ตรวจสอบถึงวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย