กฎหมายกัญชาในปากีสถาน (พ.ศ. 2569): บทลงโทษตามกฎหมายควบคุมสารเสพติด และหน่วยงานกำกับดูแลกัญชาที่ตั้งขึ้นในปี 2567

ในปากีสถาน การใช้กัญชาเพื่อสันทนาการผิดกฎหมายตามกฎหมายควบคุมสารเสพติด ค.ศ. 1997 (Control of Narcotic Substances Act, 1997) ตั้งแต่เดือนกันยายน 2567 หน่วยงานระดับสหพันธ์ชื่อหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (Cannabis Control and Regulatory Authority) เป็นผู้ออกใบอนุญาตกัญชาและกัญชง แต่เฉพาะเพื่อการแพทย์และอุตสาหกรรมเท่านั้น ยังไม่มีแหล่งข้อมูลทางการใดยืนยันได้ว่ามียากัญชาที่ขึ้นทะเบียนแล้ว หรือมีผลิตภัณฑ์ CBD ที่ขายปลีกได้อย่างถูกกฎหมาย โทษจำคุกขึ้นอยู่กับชนิดและน้ำหนักของยาเสพติด

คำตอบโดยย่อ

  • การใช้เพื่อสันทนาการ: ห้าม นโยบายแห่งชาติ ค.ศ. 2025 ระบุว่าการใช้ลักษณะนี้ “จะยังคงผิดกฎหมายต่อไป”
  • กัญชาทางการแพทย์: อนุญาตตามตัวบท และต้องมีใบสั่งแพทย์เท่านั้น แต่ยังไม่พบยากัญชาที่ขึ้นทะเบียน
  • CBD และกัญชง: กัญชงที่มี THC ต่ำกว่า 0.3% ปลูกได้เฉพาะเมื่อมีใบอนุญาตระดับสหพันธ์ ส่วนกฎสำหรับผลิตภัณฑ์ CBD ยังไม่ได้ร่าง
  • บทลงโทษ: bhang ไม่เกิน 999 กรัม จำคุก 6 เดือนถึง 3 ปี ส่วนชาราส (charas) ไม่เกิน 499 กรัม จำคุก 10 เดือนถึง 5 ปี ระดับสูงสุดถึงขั้นจำคุกตลอดชีวิต
  • โทษประหารชีวิต: กฎหมายระดับสหพันธ์ไม่มีโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชา แต่กฎหมายแก้ไขของแคว้นสินธ์ (Sindh Act III of 2021) กำหนดโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชาเกิน 1 กิโลกรัม
  • การเดินทาง: การนำเข้ายาเสพติดให้โทษใด ๆ โดยไม่มีใบอนุญาตเป็นความผิดอาญา ยังไม่พบกฎทางการสำหรับผู้เดินทางที่พกยากัญชาหรือ CBD

กฎหมายที่ใช้บังคับ

  • กฎหมายควบคุมสารเสพติด ค.ศ. 1997 (Control of Narcotic Substances Act, 1997; Act No. XXV of 1997) เป็นกฎหมายยาเสพติดระดับสหพันธ์ กฎหมายสหพันธ์ฉบับที่ XX (Federal Act No. XX of 2022) ลงวันที่ 6 กันยายน 2565 ได้แทนที่ตารางบทลงโทษของกฎหมายนี้ ผู้บังคับใช้คือกองกำลังปราบปรามยาเสพติด (Anti Narcotics Force: ANF)
  • Sindh Act III of 2021 (กฎหมายฉบับที่ III ของแคว้นสินธ์) ลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2564 เป็นกฎหมายแก้ไขที่แยกออกมาสำหรับแคว้นสินธ์ และมีตารางบทลงโทษของตัวเอง
  • กฎหมายหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ค.ศ. 2024 (Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024; Act No. XXIV of 2024) ประธานาธิบดีลงนามเมื่อ 24 กันยายน 2567 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาของปากีสถาน ฉบับพิเศษ (Gazette of Pakistan Extraordinary) เมื่อ 26 กันยายน 2567 และมีผล “ทันที” กฎหมายนี้จัดตั้งหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (CCRA) ภายใต้กองคณะรัฐมนตรี (Cabinet Division)
  • กฎหมายหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา (ฉบับแก้ไข) ค.ศ. 2026 (Cannabis Control and Regulatory Authority (Amendment) Act, 2026; Act No. XIX of 2026) ลงนามเมื่อ 3 มีนาคม 2569 และประกาศเมื่อ 12 มีนาคม 2569 แก้ไขเพียงจุดเดียว คือให้ “นายกรัฐมนตรี” แทน “รัฐบาลสหพันธ์” เป็นผู้ดูแลให้มีการแต่งตั้งผู้อำนวยการใหญ่ของ CCRA กฎหมายนี้ไม่ได้โอนอำนาจออกใบอนุญาต
  • กฎว่าด้วยการออกใบอนุญาตของหน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ค.ศ. 2026 (Cannabis Control and Regulatory Authority (Licensing) Rules, 2026) ออกโดยกองคณะรัฐมนตรี และมีผลทันที
  • นโยบายแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมและกำกับดูแลกัญชา – 2025 (National Cannabis Control and Regulatory Policy – 2025) ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีสหพันธ์ ตามที่มีรายงานข่าวเมื่อ 20 มกราคม 2569

กัญชาทางการแพทย์

กฎหมาย ค.ศ. 1997 ห้ามยาเสพติดให้โทษ “เว้นแต่เพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ วิทยาศาสตร์ หรืออุตสาหกรรม” ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด มาตรา 21 ของกฎหมาย ค.ศ. 2024 ตั้งคณะกรรมการร่วมระหว่าง CCRA กับสำนักงานกำกับดูแลยาแห่งปากีสถาน (Drug Regulatory Authority of Pakistan: DRAP) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลยา คณะกรรมการนี้พิจารณาใบอนุญาตสำหรับยาที่ผลิตจากกัญชา

นโยบาย ค.ศ. 2025 ระบุว่ายาที่ทำจากกัญชา “จ่ายให้ผู้ใช้ปลายทาง/ผู้ป่วยได้ตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น” กฎ ค.ศ. 2026 เพิ่มใบอนุญาตผลิตยา ซึ่งต้องเป็นไปตามมาตรฐานของ DRAP

ยังยืนยันไม่ได้ว่ามียากัญชาที่ขึ้นทะเบียนกับ DRAP หากคลินิกเสนอผลิตภัณฑ์กัญชาให้คุณ ให้ขอดูเลขทะเบียน DRAP ของผลิตภัณฑ์นั้นก่อน

CBD และกัญชง

กฎหมาย ค.ศ. 1997 ไม่มีหมวดกัญชง และไม่มีเกณฑ์ THC ดังนั้นสารสกัดหรือทิงเจอร์จากกัญชงจึงนับเป็นยาเสพติดที่ผ่านการผลิต (manufactured drug) ตัวเลข 0.3% มาจากเอกสารที่ใหม่กว่า:

  • กฎหมาย ค.ศ. 2024 นิยามกัญชงเพียงว่าเป็น “สายพันธุ์หนึ่งของต้นกัญชา” แต่กำหนดให้นโยบายครอบคลุมผู้ปลูกทั้งกลุ่มที่มี THC ต่ำกว่าและสูงกว่า 0.3%;
  • นโยบาย ค.ศ. 2025 นิยามกัญชงว่าเป็นกัญชา “ที่มี THC น้อยกว่า 0.3%” พืชที่เกินเกณฑ์ต้องถูกทำลาย;
  • กฎ ค.ศ. 2026 อนุญาตให้ปลูกกัญชงอุตสาหกรรม “ภายใต้เกณฑ์ THC ไม่เกิน 0.3% หรือตามที่หน่วยงานประกาศ”

ไม่มีเอกสารใดระบุว่าตัวเลขนี้หมายถึง delta-9-THC หรือ THC รวม

ใบอนุญาตมีอายุ 5 ปี และโอนให้ผู้อื่นไม่ได้ ก่อนออกใบอนุญาตต้องผ่านการตรวจสอบความมั่นคงโดย ANF และหน่วยข่าวกรองอีกสองแห่ง นักลงทุนต่างชาติต้องทำกิจการร่วมค้า โดยหุ้นส่วนชาวปากีสถานถือหุ้นอย่างน้อย 51% CCRA รับคำขอผ่านพอร์ทัลใบอนุญาตออนไลน์ทางการ (e-Licence Portal) เท่านั้น

สำหรับ CBD นโยบาย “ส่งเสริมการใช้ CBD สังเคราะห์” ที่ไม่มี THC เลย ห้ามขายผลิตภัณฑ์ใดในเชิงพาณิชย์หากยังไม่ได้รับการรับรองจากห้องปฏิบัติการของ CCRA ยังยืนยันไม่ได้ว่ามีผลิตภัณฑ์ CBD ที่ขายปลีกได้อย่างถูกกฎหมาย

ก่อนทำธุรกิจกับบริษัทกัญชงในปากีสถาน ให้ขอดูใบอนุญาต CCRA ของบริษัท หรือใบอนุญาตระดับแคว้นหากอยู่ในแคว้นไคเบอร์ปัคตูนควา (Khyber Pakhtunkhwa) การที่มีนโยบายไม่ได้พิสูจน์ว่าบริษัทถือใบอนุญาตจริง

บทลงโทษ

มาตรา 9 ของกฎหมาย ค.ศ. 1997 ครอบคลุมการผลิต การครอบครอง การขาย การขนส่ง การนำเข้า และการส่งออก ทุกระดับโทษมีโทษปรับด้วย ตั้งแต่ไม่เกิน 10,000 รูปี ไปจนถึง 800,000 รูปีขึ้นไป

ยาเสพติด น้ำหนัก จำคุก
Bhang (กัญชาส่วนพืชแห้ง) ไม่เกิน 999 กรัม 6 เดือน – 3 ปี
Bhang 1,000 – 9,999 กรัม 3 – 7 ปี
Bhang 10,000 – 19,999 กรัม 7 – 14 ปี
Bhang 20,000 กรัมขึ้นไป 14 ปี – ตลอดชีวิต
ชาราส (ยางกัญชา) ไม่เกิน 499 กรัม 10 เดือน – 5 ปี
ชาราส 500 – 999 กรัม 5 – 9 ปี
ชาราส 1,000 – 4,999 กรัม 9 – 14 ปี
ชาราส 5,000 – 9,999 กรัม 14 – 20 ปี
ชาราส 10,000 กรัมขึ้นไป 20 ปี – ตลอดชีวิต
น้ำมันแฮชิช ไม่เกิน 499 กรัม 14 เดือน – 7 ปี
น้ำมันแฮชิช 500 – 4,999 กรัม 7 – 20 ปี แบ่งเป็นสองระดับ
น้ำมันแฮชิช 5,000 กรัมขึ้นไป 20 ปี – ตลอดชีวิต
  • โทษสูงสุด: การกระทำผิดใกล้โรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย หรือการกระทำผิดซ้ำ จะได้รับโทษสูงสุดของระดับนั้น
  • การปลูก โดยไม่มีใบอนุญาต มีโทษจำคุก 1 ถึง 7 ปี และปรับ
  • การใช้: กฎหมายนี้ไม่มีความผิดฐานใช้แยกต่างหาก แต่ละแคว้นขึ้นทะเบียนผู้ติดยาเสพติดเพื่อเข้ารับการบำบัด
  • โทษประหารชีวิต: ตารางระดับสหพันธ์ไม่มีโทษประหารชีวิตสำหรับกัญชา ตามกฎหมายแก้ไขของแคว้นสินธ์ ปริมาณเกิน 1 กิโลกรัมมีโทษ “ประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกเป็นระยะเวลาไม่เกินสิบสี่ปี” โทษประหารชีวิตจึงขึ้นอยู่กับดุลพินิจของศาล ยังไม่มีแหล่งข้อมูลทางการใดแสดงว่าศาลในแคว้นสินธ์ใช้ตารางใด
  • ไม่มีการลงโทษเฆี่ยน ในกฎหมายนี้
  • ต่างประเทศ: มาตรา 14 ครอบคลุมการช่วยเหลือหรือสมคบกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด “ทั้งในและนอกปากีสถาน”
  • การฝ่าฝืนเงื่อนไขใบอนุญาต (กฎหมาย ค.ศ. 2024): บริษัทถูกปรับ 10 ล้านถึง 200 ล้านรูปี บุคคลธรรมดาถูกปรับ 1 ล้านถึง 10 ล้านรูปี

ทั้งน้ำหนักและแคว้นต่างก็เปลี่ยนโทษได้ จึงควรอ่านทั้งระดับโทษ ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขเดียว

การเดินทางพร้อมยากัญชา CBD หรือเมล็ดพันธุ์

  • ผลิตภัณฑ์กัญชา: มาตรา 7 ห้ามนำเข้า ส่งออก หรือขนถ่ายลำ ยาเสพติดให้โทษใด ๆ โดยไม่มีใบอนุญาต และใช้ตารางโทษในมาตรา 9
  • เมล็ดพันธุ์: นิยามกัญชาในกฎหมาย ค.ศ. 1997 ไม่รวม “เมล็ดและใบ เมื่อไม่มีส่วนยอดติดมาด้วย” แต่กฎหมายยังห้ามปลูกต้นกัญชาทุกต้นโดยไม่มีใบอนุญาต การนำเข้าเมล็ดพันธุ์ต้องมีใบอนุญาตของบริษัท “ภายใต้การกักกันพืชและการอนุมัติพันธุ์”
  • ยาและ CBD: ยังไม่พบกฎทางการเรื่องการนำสิ่งเหล่านี้เข้าปากีสถาน

สำหรับคดียึดของกลางในประเทศอื่นในเอเชีย อ่าน การนำกัญชาจากประเทศไทยไปยังประเทศอื่นในเอเชีย: เส้นทางบกและเส้นทางอากาศ การยึดของกลาง และบทลงโทษ หากเดินทางไปปากีสถาน อย่านำกัญชา น้ำมันกัญชา หรือผลิตภัณฑ์ CBD ใส่กระเป๋าเดินทาง

ความเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้น

  • กฎสำหรับผลิตภัณฑ์ CBD: นโยบาย ค.ศ. 2025 ระบุว่ากฎเหล่านี้ “จะได้รับการจัดทำขึ้น” แต่ยังไม่มีการเผยแพร่ใด ๆ จึงยังไม่ใช่กฎหมาย
  • การปลูกกัญชาในแคว้นไคเบอร์ปัคตูนควา: หนังสือพิมพ์ Dawn รายงานว่า เมื่อ 22 ธันวาคม 2568 หน่วยงานระดับแคว้นตัดสินใจออกใบอนุญาตปลูกกัญชงแบบนำร่อง และเลื่อนการปลูกกัญชาออกไปก่อน ยังไม่มีการเผยแพร่เอกสารเรื่องการออกใบอนุญาต จึงยังไม่ใช่กฎหมาย
  • จนถึง 16 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบร่างกฎหมายแก้ไขกฎหมาย ค.ศ. 1997

ก่อนเซ็นสัญญากัญชงใด ๆ ให้ตรวจหน้าข่าวของ CCRA เพื่อดูว่ามีกฎใหม่หรือไม่

อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis

เอกสารอ้างอิง

  1. Control of Narcotic Substances Act, 1997 with Rules, 2001 & Anti Narcotic Force Act, 1997 with Rules, 2000 — Amendment up to date — ห้องสมุดสถาบันตุลาการแคว้นสินธ์ (Sindh Judicial Academy) ปรับปรุงถึง 5 สิงหาคม 2566
  2. The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Act No. XXIV of 2024, Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024 — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา 26 กันยายน 2567
  3. The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Cannabis Control and Regulatory Authority Act, 2024 — วุฒิสภาปากีสถาน 26 กันยายน 2567
  4. Acts of Parliament — วุฒิสภาปากีสถาน ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
  5. The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part I — Act No. XIX of 2026, Cannabis Control and Regulatory Authority (Amendment) Act, 2026 — วุฒิสภาปากีสถาน 12 มีนาคม 2569
  6. National Cannabis Control and Regulatory Policy – 2025 — รัฐบาลปากีสถาน กองคณะรัฐมนตรี พ.ศ. 2568
  7. The Gazette of Pakistan, Extraordinary, Part II — Cannabis Control and Regulatory Authority (Licensing) Rules, 2026 — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา พ.ศ. 2569
  8. Types of Licences — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
  9. Pre-Requisite — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
  10. Latest News — หน่วยงานควบคุมและกำกับดูแลกัญชา ตรวจสอบเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
  11. Federal cabinet approves National Cannabis Control and Regulatory Policy 2025 — Profit / Pakistan Today 20 มกราคม 2569
  12. Licence fee for cannabis cultivation, processing reduced in KP — Dawn 29 ธันวาคม 2568

หน้านี้สรุปกฎหมายตามที่ตรวจสอบถึง 16 พฤศจิกายน 2569 เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย