กัญชาทางการแพทย์ คือกัญชาหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากสารในกัญชา ซึ่งใช้รักษาโรคหรืออาการที่ได้รับการวินิจฉัยจากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติแล้ว ผู้ประกอบวิชาชีพเป็นผู้สั่งจ่ายและรับผิดชอบการรักษา ผลิตภัณฑ์ต้องผลิตให้ได้คุณภาพตามที่กำหนด และคุณภาพต้องเท่ากันทุกรุ่นการผลิต บทความนี้อธิบายว่าคำนี้หมายถึงอะไร หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ของแต่ละโรคหนักแน่นแค่ไหน และใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 ของไทยใช้อย่างไร
การใช้ทางการแพทย์ต่างจากการใช้เพื่อสันทนาการใน 3 ข้อ ข้อแรกคือมีการวินิจฉัยโรค ข้อที่สองคือมีผู้สั่งจ่ายที่ต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจ ข้อที่สามคือรู้ว่าผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบอะไร หลักฐานของแต่ละโรคหนักแน่นไม่เท่ากันเลย และเรื่องนี้เองที่คนมักพูดเกินจริงมากที่สุด
บทความนี้ไม่ได้ให้คำแนะนำเรื่องการรักษาหรือขนาดการใช้ ฟอรัมมีหัวข้อแยกเรื่องช่องทางการให้กัญชา ขนาดการใช้ และข้อห้ามใช้ไว้แล้ว ข้อห้ามใช้หมายถึงกลุ่มผู้ป่วยที่ต้องระวังเป็นพิเศษเมื่อใช้กัญชา หรือไม่ควรใช้เลย
ผลิตภัณฑ์ 2 กลุ่มที่ต่างกัน แต่ถูกเรียกด้วยชื่อเดียวกัน
คนใช้คำว่า “กัญชาทางการแพทย์” เรียกผลิตภัณฑ์ 2 กลุ่มที่ต่างกันมาก หลักฐานของกลุ่มหนึ่งจึงนำไปใช้กับอีกกลุ่มไม่ได้
ยาแคนนาบินอยด์ที่ได้รับการอนุมัติ
หน่วยงานกำกับดูแลยาคือหน่วยงานรัฐที่ตัดสินว่ายาตัวไหนขายได้ ก่อนอนุมัติทะเบียนตำรับยา หน่วยงานจะตรวจข้อมูลการทดลองทางคลินิกของยานั้นก่อน ทะเบียนตำรับยาคือการอนุญาตอย่างเป็นทางการให้ขายยาเพื่อข้อบ่งใช้ที่ระบุไว้ ส่วนการทดลองทางคลินิกคือการศึกษาที่ทดสอบวิธีรักษากับผู้ป่วยตามแผนที่วางไว้
องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA) เป็นหน่วยงานกำกับดูแลยาของสหรัฐฯ US FDA ระบุว่ายังไม่เคยอนุมัติตัวกัญชาเองให้ใช้กับโรคหรืออาการใดเลย แต่ได้อนุมัติผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ 4 รายการ ในจำนวนนี้ 1 รายการทำจากกัญชา และอีก 3 รายการเกี่ยวข้องกับกัญชา หัวข้อยาแคนนาบินอยด์ที่ได้รับการอนุมัติของฟอรัมอธิบายยาแต่ละตัวไว้อย่างละเอียด
| ยา | สารออกฤทธิ์ | ข้อบ่งใช้ตามที่หน่วยงานกำกับดูแลหรือแนวทางเวชปฏิบัติระบุ |
|---|---|---|
| Epidiolex (ในสหภาพยุโรปขายในชื่อ Epidyolex) | แคนนาบิไดออล (CBD) บริสุทธิ์ ซึ่งเป็นสารในกัญชาที่ไม่ทำให้เมา | อาการชักในโรคลมชักชนิดรุนแรงที่พบน้อย 3 ชนิด ได้แก่ Lennox-Gastaut syndrome, Dravet syndrome และ tuberous sclerosis complex ชนิดที่สามเป็นโรคทางพันธุกรรมที่ทำให้เกิดก้อนเนื้อที่ไม่ใช่มะเร็ง และผู้ป่วยมักมีอาการชักร่วมด้วย |
| Marinol, Syndros | โดรนาบินอล (dronabinol) คือ THC ที่สังเคราะห์ขึ้นในห้องแล็บ (THC หรือ tetrahydrocannabinol คือสารในกัญชาที่ทำให้เมา) | ข้อบ่งใช้รวมถึงอาการเบื่ออาหารร่วมกับน้ำหนักลดในผู้ป่วยโรคเอดส์ |
| Cesamet | นาบิโลน (nabilone) คือสารสังเคราะห์ที่คล้าย THC | แนวทางของสหราชอาณาจักรระบุว่า เมื่ออาการคลื่นไส้ไม่หยุด แพทย์ควรพิจารณาใช้ยานี้เสริมการรักษาอาการคลื่นไส้และอาเจียนจากเคมีบำบัด |
| Nabiximols (Sativex) | THC และ CBD ในรูปสเปรย์ผ่านเยื่อบุช่องปาก (oromucosal) คือพ่นเข้าไปในปาก แล้วยาจะดูดซึมผ่านเยื่อบุกระพุ้งแก้ม | ใช้เสริมการรักษาภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง (spasticity คือกล้ามเนื้อแข็งตึงและกระตุก) ระดับปานกลางถึงรุนแรงในโรคปลอกประสาทอักเสบ (MS) |
Epidiolex, Marinol, Syndros และ Cesamet คือผลิตภัณฑ์ 4 รายการที่ US FDA อนุมัติ ส่วน Nabiximols อยู่ในตารางนี้เพราะแนวทางของสหราชอาณาจักรที่จะกล่าวถึงด้านล่างแนะนำให้ใช้
ผลิตภัณฑ์กัญชาที่สั่งจ่ายโดยผู้ประกอบวิชาชีพ
กลุ่มนี้ได้แก่ช่อดอกแห้ง น้ำมัน และสารสกัด ที่แพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพอื่นที่ได้รับอนุญาตเป็นผู้สั่งจ่าย ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มนี้ไม่มีตัวไหนได้รับทะเบียนตำรับยาสำหรับตัวผลิตภัณฑ์นั้นโดยเฉพาะ ระบบของไทยเป็นแบบนี้
ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ผลิตตามมาตรฐานคุณภาพระดับยาได้ แต่หลักฐานที่รองรับมาจากงานวิจัยกัญชาโดยรวม ยังไม่มีใครทำการทดลองชุดใดกับผลิตภัณฑ์ตัวนั้นโดยตรง
เมื่อเจอคำว่า “กัญชาทางการแพทย์” ในข่าวหรือในคำอวดอ้างสรรพคุณของผลิตภัณฑ์ ให้ดูก่อนว่าหมายถึงกลุ่มไหน ผลการทดลองของยาที่ได้รับอนุมัติไม่ได้บอกอะไรเลยเกี่ยวกับช่อดอกหรือน้ำมันที่ขายในร้าน
หมายเหตุผู้แปล: ถ้าผู้ป่วยถามถึงยาที่ได้รับอนุมัติในตารางข้างต้น ให้สอบถามเภสัชกรโรงพยาบาลว่ายาตัวนั้นหาได้ในประเทศไทยหรือไม่
คุณภาพระดับยาทำให้ต่างไปอย่างไร
สำหรับยา คุณภาพหมายความว่าสิ่งที่อยู่ในบรรจุภัณฑ์ตรงกับที่ฉลากระบุทุกประการ และตรงเช่นนี้ในทุกรุ่นการผลิต สำนักงานยาแห่งสหภาพยุโรป (EMA) คือหน่วยงานกำกับดูแลยาของสหภาพยุโรป EMA อธิบายว่าหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิต (GMP) คือชุดกฎที่ทำให้ยามีคุณภาพสูงอย่างสม่ำเสมอ เหมาะกับการใช้งานที่ตั้งใจไว้ และตรงตามที่ได้รับอนุญาต หัวข้อGMP และ GACPของฟอรัมอธิบายว่าหลักเกณฑ์เหล่านี้นำไปใช้ในโรงงานอย่างไร
สำหรับบทความนี้ ประเด็นสำคัญเข้าใจง่ายกว่านั้น ถ้าปริมาณแคนนาบินอยด์ในผลิตภัณฑ์เปลี่ยนไปทุกรุ่นการผลิต ผู้สั่งจ่ายจะตัดสินใจอย่างมีเหตุผลไม่ได้ สมมติว่ารุ่นหนึ่งมี THC สูงกว่ารุ่นก่อนมาก ถึงสั่งจ่ายปริมาณเท่าเดิม ผู้ป่วยก็จะได้รับขนาดยาไม่เท่าเดิม
หมายเหตุผู้แปล: ถ้าคุณปลูกช่อดอกที่จะนำไปขายตามใบสั่งจ่ายแบบ ภ.ท.33 ข้อกำหนดเรื่องความสม่ำเสมอนี้ใช้กับผลผลิตของคุณด้วย อากาศร้อนของไทยและความชื้นช่วงฤดูฝนระหว่างการตากแห้งและการเก็บรักษา อาจทำให้ปริมาณแคนนาบินอยด์ในแต่ละรุ่นการผลิตเปลี่ยนไป ให้ส่งตรวจทุกรุ่นการผลิต แล้วเก็บรายงานผลแล็บไว้กับบันทึกการเก็บเกี่ยวรอบนั้น หัวข้อวิธีอ่านใบรับรองผลการวิเคราะห์อธิบายว่ารายงานนี้บอกอะไรบ้าง เมื่อเทียบรายงานจากหลายรอบเก็บเกี่ยว คุณจะเห็นว่าปริมาณสารในผลผลิตของคุณขึ้นลงมากแค่ไหน คุณจึงแก้ขั้นตอนการตากแห้งหรือการเก็บรักษาได้ก่อนที่ผู้ซื้อจะเจอปัญหา มาตรฐานฝั่งฟาร์มเรื่องการบันทึกและการจัดการผลผลิตคือหลักปฏิบัติที่ดีทางการเกษตรและการเก็บเกี่ยว (GACP) ก่อนส่งช่อดอกให้ผู้ขายที่มีใบอนุญาต ให้สอบถามกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก หรือผู้ซื้อของคุณว่า ตามกฎที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน ฟาร์มของคุณต้องได้รับการรับรองแบบไหน
หลักฐานของแต่ละโรคหนักแน่นแค่ไหน
งานทบทวนอิสระที่ถูกอ้างถึงบ่อยที่สุดคือรายงานปี พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017) ของ National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (NASEM) ซึ่งเป็นองค์กรผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์ของสหรัฐฯ รายงานนี้ให้ระดับหลักฐานแยกเป็นรายโรค ข้อสรุปด้านการรักษาโดยย่อมีดังนี้
| ระดับหลักฐาน (NASEM 2017) | โรคหรืออาการ |
|---|---|
| หลักฐานชัดเจนหรือหลักฐานมาก (ระดับสูงสุด) | อาการปวดเรื้อรังในผู้ใหญ่ (กัญชา); อาการคลื่นไส้และอาเจียนจากเคมีบำบัด (แคนนาบินอยด์ชนิดรับประทาน); ภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งใน MS ตามที่ผู้ป่วยรายงานเอง (แคนนาบินอยด์ชนิดรับประทาน) |
| ปานกลาง | ผลต่อการนอนในระยะสั้น ในผู้ที่นอนไม่ดีเพราะภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (หายใจหยุดเป็นพักๆ ซ้ำหลายครั้งระหว่างหลับ) โรคไฟโบรมัยอัลเจีย (ปวดทั่วร่างกายเป็นเวลานาน) อาการปวดเรื้อรัง หรือ MS (ส่วนใหญ่เป็นการศึกษา nabiximols) |
| จำกัด | ความอยากอาหารและน้ำหนักลดในผู้ติดเชื้อ HIV/ผู้ป่วยเอดส์; ภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งใน MS ที่แพทย์เป็นผู้วัด; กลุ่มอาการทูเรตต์ (ภาวะที่ร่างกายขยับหรือเปล่งเสียงขึ้นมาเองอย่างฉับพลันโดยควบคุมไม่ได้ เรียกว่าอาการติก); ความวิตกกังวลระหว่างการทดสอบพูดในที่สาธารณะ (CBD); โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) (การทดลองขนาดเล็ก 1 งานที่ใช้ nabilone) |
| ไม่มีหลักฐานหรือหลักฐานไม่เพียงพอ | มะเร็ง รวมถึงเนื้องอกเกลียโอมา (เนื้องอกในสมองชนิดหนึ่ง); อาการเบื่ออาหารที่เกี่ยวกับมะเร็ง; โรคลำไส้แปรปรวน (ความผิดปกติของลำไส้แบบเรื้อรัง มีอาการปวดท้องและการขับถ่ายเปลี่ยนไป); โรคลมชัก; อาการของโรคพาร์กินสัน; ภาวะกล้ามเนื้อบิดเกร็ง (dystonia คือกล้ามเนื้อหดเกร็งขึ้นเองจนร่างกายบิดหรืออยู่ในท่าผิดปกติ); การช่วยให้เลิกใช้สารเสพติด |
NASEM นิยามระดับ “จำกัด” ว่าเป็นหลักฐานที่อ่อนและยังมีความไม่แน่นอนสูง ส่วน “ไม่มีหรือไม่เพียงพอ” หมายถึงกรณีใดกรณีหนึ่งใน 3 แบบ คือ ผลการศึกษาขัดแย้งกัน มีการศึกษาคุณภาพต่ำเพียงงานเดียว หรือไม่มีการศึกษาเลย จากนิยามเหล่านี้ มีข้อควรระวัง 3 ข้อ
-
แต่ละระดับหลักฐานใช้กับผลิตภัณฑ์ชนิดที่ระบุไว้เท่านั้น “แคนนาบินอยด์ชนิดรับประทาน” สำหรับอาการคลื่นไส้ คือยาระดับเภสัชภัณฑ์กลุ่ม THC ที่กินทางปาก ระดับหลักฐานนี้ไม่ได้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์กัญชาทุกชนิด
-
“ไม่เพียงพอ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ได้ผล” แต่แปลว่างานศึกษาที่มีอยู่น้อยเกินไปหรืออ่อนเกินไปจนสรุปไม่ได้ โรคลมชักเป็นตัวอย่างที่เห็นชัดว่าทำไมเรื่องนี้สำคัญ รายงานปี 2560 ให้หลักฐานของโรคนี้อยู่ในระดับไม่เพียงพอ แต่ปัจจุบัน CBD บริสุทธิ์ได้รับอนุมัติในสหรัฐฯ และสหภาพยุโรปให้ใช้รักษาอาการชักในกลุ่มอาการโรคลมชักชนิดพบน้อยบางชนิดแล้ว
-
หน่วยงานที่ออกแนวทางเวชปฏิบัติอาจประเมินงานศึกษาชุดเดียวกันต่างกันได้ National Institute for Health and Care Excellence (NICE) คือหน่วยงานที่จัดทำแนวทางเวชปฏิบัติให้แพทย์ในสหราชอาณาจักร แนวทางของ NICE เรื่องผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์จากกัญชาระบุว่า
- ให้พิจารณาใช้ nabilone เสริมการรักษาในผู้ใหญ่ที่ยังคลื่นไส้และอาเจียนจากเคมีบำบัด แม้ปรับยาแก้คลื่นไส้อาเจียน (antiemetics) มาตรฐานให้ได้ผลดีที่สุดแล้ว
- ให้เสนอทดลองใช้สเปรย์ THC:CBD นาน 4 สัปดาห์ สำหรับภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งระดับปานกลางถึงรุนแรงใน MS เมื่อการรักษาอื่นไม่ได้ผล
- สำหรับอาการปวดเรื้อรังในผู้ใหญ่ ไม่ควรเสนอ nabilone, dronabinol, THC หรือ THC ร่วมกับ CBD
- สำหรับอาการปวดเรื้อรัง ไม่ควรเสนอ CBD ยกเว้นในการทดลองทางคลินิก
NASEM ให้หลักฐานของอาการปวดเรื้อรังอยู่ในระดับ “มาก” แต่ NICE กลับแนะนำไม่ให้ใช้เป็นการรักษาปกติสำหรับอาการเดียวกันนี้
ก่อนบอกต่อว่ากัญชา “ได้ผล” กับโรคไหน ให้หาโรคนั้นในตารางก่อน แล้วดูทั้งระดับหลักฐาน และดูว่าระดับนั้นพูดถึงผลิตภัณฑ์ชนิดไหน
“ใบรับรองกัญชาทางการแพทย์” ของไทย คือใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33
คนที่ค้นหา “ใบรับรองกัญชาทางการแพทย์” ของไทย ส่วนใหญ่หมายถึงใบสั่งจ่ายที่ทำให้ประชาชนทั่วไปซื้อช่อดอกกัญชาได้ ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุมตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ประกาศนี้ออกตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 26 มิถุนายน 2568 ประกาศนี้กำหนดให้ขายช่อดอกให้ประชาชนได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งจ่ายเท่านั้น
แบบฟอร์มทางการคือแบบ ภ.ท.33 ชื่อ “ใบสั่งจ่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา)” ดูจากแบบฟอร์มนี้ก็เข้าใจได้ว่าระบบทำงานอย่างไร
ใครออกใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 ได้
ผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตต่อไปนี้ออกได้
- แพทย์
- ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย หรือการแพทย์แผนไทยประยุกต์
- ทันตแพทย์
- เภสัชกร
- ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีน
- หมอพื้นบ้าน
การออกและการใช้ใบสั่งจ่าย
- ผู้ประกอบวิชาชีพคนใดคนหนึ่งข้างต้นตรวจผู้ป่วยและวินิจฉัยโรค
- ผู้ประกอบวิชาชีพสั่งจ่ายได้เฉพาะผู้ป่วยที่อยู่ในความดูแลของตนเอง
- ผู้ประกอบวิชาชีพกรอกแบบฟอร์ม โดยระบุตัวตนของผู้ป่วย โรคหรืออาการที่วินิจฉัย ปริมาณที่สั่งจ่าย และจำนวนวัน
- ปริมาณที่สั่งจ่ายในใบสั่งจ่าย 1 ใบ ต้องไม่เกินปริมาณสำหรับใช้ 30 วัน
- ผู้ป่วยนำใบสั่งจ่ายไปที่สถานประกอบการที่มีใบอนุญาต แล้วสถานประกอบการขายช่อดอกให้ตามใบสั่งจ่ายนั้น
แบบ ภ.ท.33 ครอบคลุมอะไร และไม่ครอบคลุมอะไร
- ครอบคลุม การซื้อช่อดอกกัญชาในประเทศไทย ตามปริมาณและจำนวนวันที่เขียนไว้ สูงสุดไม่เกิน 30 วัน
- ไม่ใช่ ใบอนุญาตให้ครอบครองกัญชาในที่อื่น
- ไม่ได้ ทำให้ช่อดอกกัญชากลายเป็นยาที่ได้รับอนุมัติ ตามความหมายทางกฎหมายยาที่อธิบายไว้ข้างต้น
หมายเหตุผู้แปล: การขายสมุนไพรควบคุมโดยไม่มีใบอนุญาตเป็นความผิดตามมาตรา 78 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 โทษคือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ทั้งการโฆษณาช่อดอกกัญชาและการขายทางออนไลน์เป็นสิ่งต้องห้าม ถ้าคุณเปิดร้านที่มีใบอนุญาตหรือส่งช่อดอกให้ร้านแบบนี้ ให้ตรวจว่าการขายช่อดอกทุกครั้งมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 รองรับ และเก็บใบสั่งจ่ายเข้าแฟ้มไว้ เมื่อเจ้าหน้าที่มาตรวจ คุณจะแสดงบันทึกได้ทันที หัวข้อหน้าที่ของผู้ถือใบอนุญาตมีรายการบันทึกอื่นที่ร้านต้องเก็บ อย่าบอกลูกค้าว่าช่อดอกรักษาโรคใดโรคหนึ่งได้ เพราะหลักฐานข้างต้นไม่รองรับคำกล่าวนั้น และกฎหมายก็ไม่อนุญาตให้โฆษณาช่อดอก
ร่างกฎหมายที่อยู่ในสภาตอนนี้
เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรีอนุมัติร่างพระราชบัญญัติควบคุมกัญชา พ.ศ. … ซึ่งเดิมใช้ชื่อว่าร่างพระราชบัญญัติกัญชา กัญชง พ.ศ. … รัฐบาลระบุว่าจุดประสงค์คือจำกัดกัญชาไว้ใช้ทางการแพทย์และสุขภาพเท่านั้น และไม่ให้มีการใช้เพื่อสันทนาการ ร่างนี้ส่งเข้าสภาผู้แทนราษฎรแล้ว แต่ยังไม่มีผลใช้บังคับ
หมายเหตุผู้แปลสำหรับผู้ปลูก: กฎเรื่องช่อดอกเข้มงวดขึ้นไปแล้ว กฎกระทรวงว่าด้วยสมุนไพรควบคุม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 มีผลใช้บังคับตั้งแต่ 30 เมษายน 2569 และกำหนดเกณฑ์ใบอนุญาตช่อดอกกัญชาที่เข้มงวดขึ้น ส่วนการออกใบอนุญาตฟาร์มตามร่างพระราชบัญญัติจะยังไม่ชัดเจนจนกว่ากฎหมายจะผ่าน ก่อนขยายพื้นที่ปลูกช่อดอก ให้ตรวจสถานะใบอนุญาตของคุณกับกฎที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน อย่าใช้ร่างกฎหมายเป็นเกณฑ์ ติดตามความคืบหน้าได้ในหัวข้อร่างกฎหมายที่ลิงก์ไว้ข้างบน
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
- คิดว่าผลิตภัณฑ์ CBD บนชั้นวางในร้านคือกัญชาทางการแพทย์ ถ้าไม่มีการวินิจฉัย ไม่มีใบสั่งจ่าย และผลิตภัณฑ์ไม่ได้กำหนดส่วนประกอบไว้ชัดเจน ก็ไม่ใช่กัญชาทางการแพทย์ หัวข้อCBD และผลิตภัณฑ์แคนนาบินอยด์เพื่อสุขภาพของฟอรัมอธิบายว่าผลิตภัณฑ์เหล่านั้นคืออะไร
- อ่าน “หลักฐานมากสำหรับอาการปวดเรื้อรัง” ว่าพิสูจน์แล้วกับอาการปวดทุกแบบ ข้อสรุปนี้พูดถึงผู้ใหญ่ที่มีอาการปวดเรื้อรังโดยรวมทั้งกลุ่ม และ NICE ก็ยังแนะนำไม่ให้ใช้เป็นการรักษาปกติ
- อ่าน “ไม่เพียงพอ” ว่า “พิสูจน์แล้วว่าไม่ได้ผล” ความหมายจริงคือคำถามนี้ยังไม่มีคำตอบ
- ยกรายชื่อยาที่ได้รับอนุมัติมาสนับสนุนช่อดอก การที่สารบริสุทธิ์ได้รับอนุมัติให้ใช้กับกลุ่มอาการที่ระบุชื่อไว้ ไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับช่อดอกกัญชาโดยทั่วไปเลย
- พกใบสั่งจ่ายของไทยไปต่างประเทศ กัญชายังเป็นยาเสพติดผิดกฎหมายร้ายแรงในหลายประเทศ ให้ตรวจกฎหมายของทุกประเทศที่คุณจะไปหรือแวะผ่าน และอ่านสิ่งที่นักท่องเที่ยวในไทยต้องรู้ก่อนเดินทาง
สิ่งที่ควรทำต่อ
- ก่อนตัดสินใจเรื่องการรักษาใดๆ ให้ปรึกษาผู้สั่งจ่ายที่มีคุณสมบัติ ไม่ใช่ร้านค้าหรือฟอรัมออนไลน์
- ตรวจกฎของไทยฉบับปัจจุบันก่อนลงมือทำ เพราะกฎเปลี่ยนไปหลายครั้งตั้งแต่ปี 2565 ดูได้จากลำดับความเปลี่ยนแปลงของกฎกัญชาไทย
- ถ้ามีคำถามเรื่องหลักฐานหรือเรื่องแบบ ภ.ท.33 โพสต์ไว้ใต้หัวข้อนี้ได้เลย
เอกสารอ้างอิง
- องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA): คำชี้แจงว่าตัวกัญชาเองไม่ได้รับอนุมัติจาก FDA และรายชื่อผลิตภัณฑ์ยาที่ได้รับอนุมัติ ทั้งที่ได้จากกัญชาและที่เกี่ยวข้องกับกัญชา (Epidiolex, Marinol, Syndros, Cesamet) “FDA Regulation of Cannabis and Cannabis-Derived Products, Including Cannabidiol (CBD)”. https://www.fda.gov/news-events/public-health-focus/fda-regulation-cannabis-and-cannabis-derived-products-including-cannabidiol-cbd
- สำนักงานยาแห่งสหภาพยุโรป (EMA): “Good manufacturing practice”. https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/research-development/compliance-research-development/good-manufacturing-practice
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2017). The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids: The Current State of Evidence and Recommendations for Research. Washington, DC: The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/24625
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE): Cannabis-based medicinal products (NG144). เผยแพร่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 2019 ปรับปรุงล่าสุด 22 มีนาคม ค.ศ. 2021 https://www.nice.org.uk/guidance/ng144
- กระทรวงสาธารณสุข: ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 และแบบ ภ.ท.33 “ใบสั่งจ่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา)” ตัวบทประกาศบนเว็บไซต์กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก: https://www.dtam.moph.go.th/sub-law/42864/
- พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 มาตรา 78
- กฎกระทรวงว่าด้วยสมุนไพรควบคุม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569
- มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 22 กันยายน 2569 อนุมัติร่างพระราชบัญญัติควบคุมกัญชา พ.ศ. …