รัฐบาลไทยเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจร้านกัญชาที่มีใบอนุญาต โดยระบุเป้าหมายว่าต้องการให้การใช้กัญชาอยู่ในกรอบทางการแพทย์อย่างเคร่งครัด โพสต์นี้สรุปสิ่งที่มีการประกาศในต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 สิ่งที่เจ้าหน้าที่ตรวจพบ และเกณฑ์บทลงโทษมีความหมายอย่างไรต่อผู้ถือใบอนุญาตและนักท่องเที่ยว
สิ่งที่มีการประกาศ
เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก (DTAM หน่วยงานที่ออกใบอนุญาตให้ร้านกัญชา) แถลงต่อสื่อมวลชนถึงผลการบังคับใช้กฎหมาย ต่อมาในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีได้ย้ำข้อความเดียวกัน จากนั้นเพจ PR Thai Government ของรัฐบาลได้โพสต์สรุปเป็นภาษาอังกฤษ
รัฐบาลระบุว่าไม่สนับสนุนการใช้เพื่อสันทนาการ
จำนวนร้านที่มีใบอนุญาต
ประเทศไทยมีร้านกัญชาที่มีใบอนุญาต 12,279 แห่ง 5 จังหวัดที่มีร้านมากที่สุด ได้แก่
| จังหวัด | ร้านที่มีใบอนุญาต |
|---|---|
| กรุงเทพมหานคร | 1,726 |
| ภูเก็ต | 1,046 |
| ชลบุรี | 900 |
| สุราษฎร์ธานี | 717 |
| เชียงใหม่ | 482 |
สิ่งที่เจ้าหน้าที่ตรวจพบ
การกระทำผิดที่พบจากการตรวจ ได้แก่
- ไม่จัดทำหรือไม่ส่งรายงานที่กฎหมายกำหนด
- ขายกัญชาโดยไม่มีใบสั่งจ่าย
- จัดโปรโมชันส่งเสริมการขายหรือโฆษณาเชิงพาณิชย์
- ปล่อยให้ลูกค้าสูบกัญชาภายในสถานที่
- ขายกัญชาทางออนไลน์หรือผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์อื่น
เกณฑ์บทลงโทษ
กรมการแพทย์แผนไทยฯ ออกแนวทางการลงโทษเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2569 โดยใช้กับประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 ใบอนุญาตอาจถูกพักใช้ได้ครั้งละไม่เกิน 90 วัน
พักใช้ใบอนุญาต 30 วัน
- ไม่เก็บรายงานการประกอบกิจการที่กำหนดไว้ ณ สถานที่ รายงานไม่ครบถ้วน หรือไม่ส่งรายงานให้นายทะเบียน
- ขายหรือส่งออกสมุนไพรควบคุมโดยไม่ได้มาตรฐาน GACP (หลักปฏิบัติที่ดีในการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว) หรือมาตรฐานที่เทียบเท่าหรือสูงกว่า
- ไม่แสดงใบอนุญาตไว้ให้เห็นชัดเจน หรือไม่แสดงใบอนุญาตอิเล็กทรอนิกส์ต่อเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจ
- โฆษณาสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า
พักใช้ใบอนุญาต 90 วัน
- ไม่รายงานรายละเอียดการส่งออกต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ขายกัญชาโดยไม่มีใบสั่งจ่ายจากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติ
เพิกถอนใบอนุญาต
- ยื่นรายงานเท็จ
- ขายกัญชาโดยไม่มีใบสั่งจ่ายให้แก่บุคคลอายุต่ำกว่า 20 ปี นักเรียน นักศึกษา หญิงตั้งครรภ์ หรือหญิงให้นมบุตร
- ยอมให้มีการสูบภายในสถานที่
- ขายสมุนไพรควบคุมหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากสมุนไพรควบคุมผ่านเครื่องขายสินค้าอัตโนมัติ
- ขายทางออนไลน์หรือผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์
- ขายในสถานที่ต้องห้าม เช่น วัด หอพัก และสวนสาธารณะ
นอกจากนี้ยังมีอีก 2 กฎที่ใช้ร่วมด้วย ข้อแรก หากพบการกระทำผิดหลายข้อพร้อมกัน ระยะเวลาพักใช้จะนำมารวมกัน แต่รวมแล้วต้องไม่เกิน 90 วัน ข้อสอง หากร้านที่เคยถูกพักใช้ใบอนุญาตมาแล้วกลับทำผิดเงื่อนไขเดิมเป็นครั้งที่สอง กรมการแพทย์แผนไทยฯ อาจพิจารณาเพิกถอนใบอนุญาตได้ทันที
บทลงโทษครบทุกระดับพร้อมตัวอย่างอยู่ใน การพักใช้และเพิกถอนใบอนุญาตในประเทศไทย: สรุปบทลงโทษครบทุกระดับสำหรับผู้ถือใบอนุญาตกัญชา (ตอนที่ 1 จาก 2) และ การพักใช้และเพิกถอนใบอนุญาตในประเทศไทย: การอุทธรณ์ การทำผิดซ้ำ และการประคองธุรกิจให้เดินต่อได้ (ตอนที่ 2 จาก 2)
การอุทธรณ์
ในปี 2569 ผู้ถือใบอนุญาตยื่นอุทธรณ์คำสั่งพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตรวม 66 เรื่อง แยกเป็น กรุงเทพมหานคร 31 ภูเก็ต 15 ศรีสะเกษ 7 สุราษฎร์ธานี 6 ชลบุรี 2 และจังหวัดอื่น ๆ 5 เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 คณะอนุกรรมการพิจารณาและวินิจฉัยอุทธรณ์ได้ประชุมเพื่อกลั่นกรองข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายของเรื่องเหล่านี้ ผลการพิจารณาจะส่งต่อให้คณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ซึ่งจะดำเนินการในขั้นต่อไป
สิ่งที่ควรทำตอนนี้
หากคุณเป็นผู้ถือใบอนุญาตร้าน:
- ตรวจให้การขายทุกครั้งตรงกับใบสั่งจ่ายก่อนส่งสินค้าออกจากเคาน์เตอร์ เพราะการขายโดยไม่มีใบสั่งจ่ายมีโทษพักใช้ใบอนุญาต 90 วัน
- เก็บบันทึกที่กฎหมายกำหนดไว้ที่ร้านและส่งให้ตรงเวลา การไม่ส่งรายงานเป็นการกระทำผิดข้อแรกในรายการที่เจ้าหน้าที่ตรวจพบ หน้าที่ด้านการบันทึกอธิบายไว้ใน หน้าที่ของผู้ถือใบอนุญาตกัญชาในไทย: บันทึกแบบ ภ.ท.27 และ ภ.ท.28 การจับคู่กับแบบ ภ.ท.33 ผู้ประกอบวิชาชีพประจำร้าน และการตรวจสถานที่
- ถอดโปรโมชันด้านราคาและโฆษณาเชิงพาณิชย์ออก รวมถึงบนโซเชียลมีเดีย และหยุดรับออร์เดอร์ทางแชตหรือแอปส่งของ เพราะการขายออนไลน์มีโทษถึงขั้นเพิกถอนใบอนุญาต ไม่ใช่แค่พักใช้
- ดูแลให้ไม่มีใครสูบภายในสถานที่
หากคุณมาเที่ยวประเทศไทย:
- เตรียมใจไว้ว่าร้านจะขอดูใบสั่งจ่าย และจะไม่ขายให้หากไม่มี การเดินเข้าร้านแล้วซื้อได้ทันทีไม่ใช่สิ่งที่หวังได้อีกต่อไป
- การซื้ออย่างถูกกฎหมายต้องมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 จากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติ ขั้นตอนอธิบายไว้ใน ใบสั่งจ่ายกัญชาตามแบบ ภ.ท.33 (PT 33) ในประเทศไทย: ใครออกได้ ใช้อย่างไร และครอบคลุมอะไรบ้าง
- อย่าสูบภายในร้าน และอย่าสั่งซื้อกัญชาทางออนไลน์ การมีร้านอยู่ใกล้ ๆ ไม่ได้แปลว่าการใช้เพื่อสันทนาการทำได้
- ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับนักท่องเที่ยว: สิ่งที่นักท่องเที่ยวในไทยต้องรู้เรื่องกัญชา: ใบสั่งจ่าย ร้านที่มีใบอนุญาต และการเดินทางออกนอกประเทศ
ร้านของคุณเพิ่งถูกตรวจหรือเปล่า หรือในฐานะนักท่องเที่ยว คุณเคยถูกขอดูใบสั่งจ่ายไหม เล่าประสบการณ์ไว้ด้านล่าง เพื่อให้คนอื่นรู้ว่าควรเตรียมตัวอย่างไร
เอกสารอ้างอิง
- Hfocus, 4 พฤศจิกายน 2569 — คำแถลงของกรมการแพทย์แผนไทยฯ เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569: https://www.hfocus.org/content/2026/11/40132
- Daily News, 6 พฤศจิกายน 2569 — คำแถลงของสำนักนายกรัฐมนตรี: https://www.dailynews.co.th/news/6336030/
- The Bangkok Insight, 6 พฤศจิกายน 2569: https://www.thebangkokinsight.com/news/politics-general/general/1717373/
- Nation Thailand, 22 มิถุนายน 2569 — แนวทางการลงโทษของกรมการแพทย์แผนไทยฯ: https://www.nationthailand.com/news/general/40067727
- PR Thai Government (Facebook), “Thailand Tightens Cannabis Regulations Nationwide”, พฤศจิกายน 2569