เมล็ดกัญชงกะเทาะเปลือก (hemp hearts) คือเมล็ดกัญชงที่เอาเปลือกแข็งด้านนอกออกแล้ว เมล็ดกัญชงใช้เป็นอาหารได้ทั้งแบบเต็มเมล็ด แบบกะเทาะเปลือก หรือนำไปบีบเป็นน้ำมันและทำเป็นผงโปรตีน โดยใช้เพื่อโปรตีนและน้ำมันเป็นหลัก
ในเมล็ดมีอะไร
การศึกษาปี 2553 วิเคราะห์ผลิตภัณฑ์จากเมล็ดกัญชง 30 รายการจากแคนาดาตะวันตก ค่าเฉลี่ยโปรตีนหยาบ (crude protein) มีดังนี้
- เมล็ดเต็ม: 24.0%
- เมล็ดกะเทาะเปลือก (hemp hearts): 35.9%
- กากเมล็ดที่เหลือหลังบีบน้ำมัน: 40.7%
การศึกษานี้ยังวัดคุณภาพโปรตีนด้วยคะแนน PDCAAS (คะแนนกรดอะมิโนที่ปรับตามการย่อยได้ของโปรตีน) เมล็ดกะเทาะเปลือกได้ 63–66% เมล็ดเต็มได้ 49–53% และกากได้ 46–51% การเอาเปลือกออกทำให้โปรตีนย่อยง่ายขึ้น ไลซีนเป็นกรดอะมิโนจำกัดตัวแรกในทุกผลิตภัณฑ์ โปรตีนจากกัญชงจึงให้ผลดีที่สุดเมื่อกินร่วมกับแหล่งโปรตีนอื่น เช่น ถั่วเหลืองหรือพืชตระกูลถั่ว
คณะกรรมาธิการยุโรปก็ระบุการแบ่งการใช้งานแบบเดียวกัน คือเมล็ดกะเทาะเปลือกใช้เป็นอาหารคนเป็นหลัก ส่วนเมล็ดเต็มใช้เป็นอาหารสัตว์เป็นหลัก
เมล็ดไม่ใช่ช่อดอก
บทความทบทวนปี 2567 เรื่องเคมีของเมล็ดกัญชงพบ THC และ CBD ในเมล็ดเพียงปริมาณน้อยมากระดับร่องรอย เมล็ดอุดมด้วยโปรตีน และกรดไขมันลิโนเลอิกกับแอลฟา-ลิโนเลนิก อาหารจากเมล็ดจึงเป็นผลิตภัณฑ์คนละประเภทกับช่อดอกหรือสารสกัด CBD
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) อนุญาตให้ใช้เมล็ดกัญชง น้ำมันเมล็ดกัญชง และโปรตีนจากเมล็ดกัญชงในผลิตภัณฑ์อาหารได้ภายใต้เงื่อนไข เกณฑ์ปริมาณสำหรับอาหารแต่ละประเภทและแนวทางจะออกแยกต่างหาก ผู้ผลิตต้องเปิดเผยแหล่งที่มาของวัตถุดิบกัญชง ผลิตภัณฑ์อาหารจากเมล็ดถือเป็นอาหารตามกฎหมายไทย และมีกฎเรื่องการขึ้นทะเบียนและฉลากของตัวเอง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เรียกผลิตภัณฑ์จากเมล็ดว่า “อาหาร CBD” เมล็ดและน้ำมันเมล็ดมี CBD น้อยมากหรือไม่มีเลย
- คิดว่าเมล็ดมีสถานะทางกฎหมายเหมือนช่อดอก ทั้งสองอยู่ภายใต้กฎคนละชุด
- เก็บเมล็ดกัญชงกะเทาะเปลือกไว้ในที่ร้อนและเปิดทิ้งไว้ น้ำมันไม่อิ่มตัวในเมล็ดจะถูกออกซิไดซ์และเหม็นหืน ให้เก็บในภาชนะปิดสนิทและในที่เย็น
ก่อนผลิตหรือขายอาหารจากเมล็ดกัญชงในประเทศไทย ให้ตรวจเงื่อนไขปัจจุบันของ อย. สำหรับอาหารประเภทนั้น
คำที่เกี่ยวข้อง
น้ำมันเมล็ดกัญชง · กัญชง · น้ำมัน CBD · เมล็ดพันธุ์รับรอง · กัญชงเส้นใย กัญชงเมล็ด และกัญชงสองวัตถุประสงค์ · เมล็ดที่ยังมีชีวิต
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- เมล็ดกัญชงเป็นอาหาร: คุณภาพโปรตีน ช่องว่างไลซีน ความเชื่อผิดที่พบบ่อยสองข้อ และกฎอาหารของไทย
- น้ำมันเมล็ดกัญชงไม่ใช่น้ำมัน CBD: ในน้ำมันมีอะไร เพดาน THC และการอ่านฉลาก
- อะไรบ้างที่ส่งออกจากไทยในฐานะกัญชงได้จริง: เมล็ด เส้นใย เครื่องสำอาง อาหาร และเอกสารส่งออก (ตอนที่ 2)
แหล่งอ้างอิง
- House J.D., Neufeld J., Leson G. (2010). Evaluating the quality of protein from hemp seed (Cannabis sativa L.) products through the use of the protein digestibility-corrected amino acid score method. Journal of Agricultural and Food Chemistry 58(22): 11801–11807
- Tanase Apetroaei V., Istrati D.I., Vizireanu C. (2024). Plant-derived compounds in hemp seeds (Cannabis sativa L.): extraction, identification and bioactivity — a review. Molecules
- European Commission, Hemp
- The Nation, FDA okays use of non-narcotic parts of hemp, cannabis plants in food (23 February 2021)