เทนซิโอมิเตอร์ (tensiometer) คืออะไร? เครื่องบอกว่ารากต้องออกแรงดูดน้ำมากแค่ไหน

เทนซิโอมิเตอร์ (tensiometer) คือเครื่องมือวัดแรงตึงความชื้นในดิน หมายถึงแรงที่ดินหรือวัสดุปลูกยึดน้ำไว้ ค่าที่อ่านได้สูงขึ้นแปลว่าสภาพแห้งขึ้น รากจึงต้องออกแรงมากขึ้นในการดูดน้ำ

หลักการทำงาน

UC Agriculture and Natural Resources (UCANR) หน่วยงานส่งเสริมการเกษตรของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย อธิบายโครงสร้างของเครื่องนี้ไว้ ตัวเครื่องเป็นท่อปิดสนิทที่บรรจุน้ำเต็มอยู่ตลอด ด้านล่างมีถ้วยเซรามิกพรุน ด้านบนมีมาตรวัดสุญญากาศ เมื่อดินรอบถ้วยแห้งลง ดินจะดึงน้ำออกผ่านเซรามิก ทำให้เกิดสุญญากาศในท่อ และมาตรวัดแสดงตัวเลขสูงขึ้น หลังให้น้ำ น้ำจะไหลกลับเข้าท่อและค่าที่อ่านได้จะลดลง

การอ่านมาตรวัด

  • ค่าที่อ่านมีหน่วยเป็นกิโลปาสคาล (kPa) หรือเซนติบาร์ (cbar) โดย 1 kPa เท่ากับ 1 cbar
  • ค่า 0 หมายถึงดินอิ่มตัวด้วยน้ำ
  • เอกสารแนะนำของมหาวิทยาลัยฮาวายระบุว่าหน้าปัดมีสเกล 0 ถึง 100 แต่เครื่องทำงานได้แค่ช่วง 0 ถึง 85 เกินกว่านั้นอากาศจะเข้าไปในท่อและค่าที่อ่านจะใช้ไม่ได้
  • เอกสารฉบับเดียวกันระบุความจุความชื้นสนาม (field capacity) ของดินทรายไว้ที่ราว 10 เซนติบาร์

ในกระถางและวัสดุปลูกแบบไม่ใช้ดิน

การปลูกในภาชนะใช้งานที่ช่วงต่ำของสเกล การทดลองปี 2561 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร HortScience เป็นผลงานของมหาวิทยาลัยออเบิร์นร่วมกับกระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา นักวิจัยให้น้ำต้นไม้ในกระถางจนวัสดุปลูกกลับมาอยู่ที่ 2 หรือ 10 kPa ต้นที่ให้น้ำกลับถึง 2 kPa โตกว่าและออกดอกมากกว่า

UCANR เพิ่มข้อจำกัดสำคัญไว้ข้อหนึ่ง เทนซิโอมิเตอร์บอกว่าควรให้น้ำเมื่อไร แต่ไม่ได้บอกว่าควรให้เท่าไร และไม่ได้วัดว่าวัสดุปลูกมีน้ำอยู่มากแค่ไหน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • เติมน้ำประปาตรงจากก๊อก UCANR แนะนำให้ใช้น้ำที่ไล่อากาศออกแล้ว คือน้ำต้มสุกที่ปล่อยให้เย็น และให้แช่ถ้วยเซรามิกไว้ข้ามคืนก่อน
  • ถ้วยสัมผัสวัสดุปลูกไม่ดี วางถ้วยลงในดินผสมน้ำที่เหลวข้น เพื่อให้ถ้วยแนบกับวัสดุปลูกโดยรอบ
  • ไม่เคยเติมน้ำเพิ่ม ค่า 0 ในดินแห้งมักแปลว่าน้ำในท่อเหลือน้อยหรือมีอากาศรั่วเข้า

ติดตั้งเทนซิโอมิเตอร์หนึ่งตัวที่ระดับความลึกของราก ในแปลงทดลองหรือกระถางใบใหญ่ แล้วจดค่าที่อ่านได้ก่อนให้น้ำทุกครั้งเป็นเวลาสองสัปดาห์

คำที่เกี่ยวข้อง

field-capacity · ศักย์น้ำ (water potential) · จุดเหี่ยวถาวร (permanent wilting point) · water-holding-capacity · overwatering · crop-steering

อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis

แหล่งอ้างอิง