ความเครียดจากความร้อนคือความเสียหายและการเติบโตที่ชะลอตัวซึ่งพืชได้รับเมื่ออุณหภูมิอยู่สูงกว่าช่วงที่มันรับได้เป็นเวลานาน ในกัญชา อาจแสดงเป็นใบเหี่ยว และในช่วงออกดอก เป็นช่อดอกที่เติบโตผิดปกติโดยมีแคนนาบินอยด์และเทอร์ปีนต่ำลง
เกิดอะไรขึ้นในต้น
อากาศร้อนทำให้ใบเสียน้ำเร็วขึ้น หากรากดูดน้ำไม่ทัน ต้นจะปิดรูเล็ก ๆ บนใบ (ปากใบ) เพื่อเก็บน้ำ ซึ่งก็ตัดการรับคาร์บอนไดออกไซด์ด้วย การสังเคราะห์แสงจึงช้าลง งานวิจัยปี 2568 ใน Plants เรื่องกัญชาภายใต้ภาวะแล้งพบว่าการปิดปากใบนี้เป็นข้อจำกัดหลักของการสังเคราะห์แสงในหนึ่งในสองจีโนไทป์ที่ทดสอบ
ความร้อนทำอะไรกับดอก
งานวิจัยปี 2568 จากมหาวิทยาลัยวาเคอนิงเงิน (เนเธอร์แลนด์) ตีพิมพ์ใน Environmental and Experimental Botany ให้กัญชาทางการแพทย์สองพันธุ์ปลูกออกดอกที่อุณหภูมิอากาศสูงและต่ำ ผู้เขียนหลัก Holweg รายงานว่าอุณหภูมิอากาศที่สูงขึ้นลดการสะสมแคนนาบินอยด์และเทอร์ปีน สาเหตุคือการเติบโตผิดปกติของดอกที่เรียกว่าการกลับของช่อดอก หรือ “หางจิ้งจอก” (fox-tailing) คือกลีบเลี้ยงใหม่ที่มีแคนนาบินอยด์ต่ำงอกขึ้นบนช่อดอกที่แก่แล้ว
ผลต่อน้ำหนักขึ้นอยู่กับพันธุ์ปลูก ผลผลิตดอกของพันธุ์ THC ไม่เปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่พันธุ์ CBD เสียทั้งการเติบโตและผลผลิตดอก ข้อสรุปของผู้เขียนคือ อุณหภูมิอากาศต่ำในช่วงออกดอก ร่วมกับแสงที่มากขึ้น ให้ผลดีที่สุด
ดังนั้น “ทนร้อน” อาจหมายถึงสองอย่างต่างกัน คือ รักษาผลผลิตไว้ หรือรักษาความแรงไว้ พันธุ์ปลูกหนึ่งอาจทำได้อย่างหนึ่งแต่ไม่ได้อีกอย่าง
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
อากาศร้อนและความร้อนจากหลอดไฟทำให้ความเครียดจากความร้อนเป็นปัญหาที่พบบ่อยในภูมิภาคนี้ การทำความเย็นมีราคาแพง งานศึกษาภาคสนามในแคลิฟอร์เนียพบว่าระบบปรับอากาศ (HVAC) ใช้พลังงานราว 45% ในสถานที่ปลูกกัญชา หลอดไฟที่ประหยัดพลังงาน การไหลเวียนอากาศที่ดี และการบังแดดช่วงชั่วโมงที่ร้อนที่สุด ล้วนช่วยลดภาระ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- วัดอุณหภูมิอากาศไกลจากต้น วัดที่ยอดทรงพุ่ม ใต้หลอดไฟ
- เพิ่มแสงโดยไม่จัดการความร้อน แสงที่มากขึ้นช่วยได้ก็ต่อเมื่อห้องยังเย็นพอ
- เรียกหางจิ้งจอกทุกกรณีว่า “เป็นพันธุกรรม” ตรวจบันทึกอุณหภูมิก่อน
วางเทอร์โมมิเตอร์ที่ระดับทรงพุ่มและบันทึกอุณหภูมิสูงสุดของแต่ละวันเป็นเวลาสองสัปดาห์ แล้วเทียบกับคุณภาพช่อดอกตอนเก็บเกี่ยว
คำที่เกี่ยวข้อง
ความเครียดจากสิ่งไม่มีชีวิต · ใบไหม้จากแสง · ระบบปรับอากาศ (HVAC) · VPD · ปากใบ · การคายน้ำ
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- การเลือกพันธุกรรมกัญชาสำหรับห้องที่ร้อนเกิน 30 °C และความชื้น 85% (ตอนที่ 2)
- การเลือกขนาดเครื่องลดความชื้นและเครื่องปรับอากาศสำหรับห้องทำดอกในไทย
แหล่งอ้างอิง
- Holweg M.M.S.F. et al. (2025). High air temperature reduces plant specialized metabolite yield in medical cannabis, and has genotype-specific effects on inflorescence dry matter production. Environmental and Experimental Botany 230: 106085. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2025.106085 (findings as reported by the author in MMJ Daily — https://www.mmjdaily.com/article/9699670/do-increases-in-air-temperature-allow-for-better-use-of-light)
- Pena M.M. et al. (2025). Genotypic variation in photosynthesis and biomass partitioning underlies agronomic performance and cannabinoid profile in Cannabis sativa under drought. Plants
- PG&E / ETCC, Controlled Environment Horticulture Energy Consumption and Environmental Control Field Study