Stress nhiệt (heat stress) là tổn hại và sự chậm lại mà cây chịu khi nhiệt độ cứ ở trên ngưỡng nó chịu được. Ở cần sa, nó có thể biểu hiện bằng lá héo và, khi ra hoa, bằng bông phát triển bất thường với hàm lượng cannabinoid và terpene thấp hơn.
Điều gì diễn ra trong cây
Không khí nóng làm lá mất nước nhanh hơn. Nếu rễ không theo kịp, cây đóng các lỗ nhỏ trên lá (khí khổng) để giữ nước. Việc đó cũng cắt giảm lượng cacbon đioxit đi vào, nên quang hợp chậm lại. Một nghiên cứu năm 2025 trên Plants về cần sa chịu hạn thấy việc đóng khí khổng này là giới hạn chính của quang hợp ở một trong hai kiểu gen được thử.
Nhiệt làm gì với hoa
Một nghiên cứu năm 2025 của Đại học Wageningen (Hà Lan), đăng trên Environmental and Experimental Botany, cho hai giống cần sa y tế ra hoa ở nhiệt độ không khí cao và thấp. Tác giả chính, Holweg, báo cáo rằng nhiệt độ không khí cao hơn làm giảm sự tích luỹ cannabinoid và terpene. Nguyên nhân là kiểu phát triển bất thường của hoa gọi là đảo ngược cụm hoa, hay “đuôi cáo” (fox-tailing): những đài hoa mới, ít cannabinoid mọc chồng lên những bông đã chín.
Ảnh hưởng tới trọng lượng tuỳ giống trồng trọt (cultivar). Sản lượng hoa của giống THC không thay đổi đáng kể, trong khi giống CBD mất cả sinh trưởng lẫn sản lượng hoa. Kết luận của tác giả là nhiệt độ không khí thấp khi ra hoa, kết hợp với nhiều ánh sáng hơn, cho kết quả tốt nhất.
Vậy “chịu nóng” có thể mang hai nghĩa khác nhau: giữ được sản lượng, hoặc giữ được hàm lượng. Một giống có thể làm được điều này mà không làm được điều kia.
Ở Thái Lan và Đông Nam Á
Thời tiết nóng và nhiệt từ đèn khiến stress nhiệt là vấn đề thường gặp trong khu vực. Làm mát rất tốn kém: một nghiên cứu thực địa ở California thấy hệ thống HVAC dùng khoảng 45% năng lượng trong các cơ sở trồng cần sa. Đèn tiết kiệm, lưu thông không khí tốt và che nắng vào những giờ nóng nhất đều giảm tải.
Lỗi hay gặp
- Đo nhiệt độ không khí ở xa cây. Hãy đo ở đỉnh tán lá (canopy), dưới đèn.
- Tăng ánh sáng mà không quản lý nhiệt. Thêm ánh sáng chỉ có ích nếu phòng vẫn đủ mát.
- Gọi mọi trường hợp đuôi cáo là “do di truyền”. Hãy xem lại sổ ghi nhiệt độ trước.
Đặt một nhiệt kế ở độ cao tán lá và ghi nhiệt độ cao nhất mỗi ngày trong hai tuần, rồi so với chất lượng bông khi thu hoạch.
Thuật ngữ liên quan
Stress phi sinh học · Cháy lá do ánh sáng (light burn) · Hệ thống HVAC · VPD · Khí khổng · Thoát hơi nước
Đọc thêm trên Asiannabis
- Chọn di truyền cần sa cho phòng trên 30 °C và 85% độ ẩm (Phần 2)
- Tính công suất máy hút ẩm và máy lạnh cho phòng ra hoa ở Thái Lan
Tài liệu tham khảo
- Holweg M.M.S.F. et al. (2025). High air temperature reduces plant specialized metabolite yield in medical cannabis, and has genotype-specific effects on inflorescence dry matter production. Environmental and Experimental Botany 230: 106085. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2025.106085 (findings as reported by the author in MMJ Daily — https://www.mmjdaily.com/article/9699670/do-increases-in-air-temperature-allow-for-better-use-of-light)
- Pena M.M. et al. (2025). Genotypic variation in photosynthesis and biomass partitioning underlies agronomic performance and cannabinoid profile in Cannabis sativa under drought. Plants
- PG&E / ETCC, Controlled Environment Horticulture Energy Consumption and Environmental Control Field Study