การตัดแต่งกิ่งคือการตัดกิ่ง ยอด หรือใบที่เลือกไว้ออกจากต้นที่ยังมีชีวิตเพื่อเปลี่ยนวิธีการเติบโตของมัน ในกัญชา ใช้เพื่อรวมการเติบโตไปที่ตำแหน่งช่อดอกหลัก เปิดต้นให้รับแสงและอากาศ และคุมขนาดต้นให้พอดีกับพื้นที่
การตัดแต่งกิ่งแบบที่พบบ่อย
- การตัดยอด: ตัดยอดหลักที่กำลังเติบโตเพื่อให้ต้นแตกกิ่งหลักหลายกิ่ง
- การตัดแต่งส่วนล่าง (“ลอลลิป็อป”): ตัดยอดเล็ก ๆ ที่อยู่ต่ำบนต้นซึ่งจะได้แสงน้อยและให้แต่ช่อดอกเล็กและโปร่ง
- การปลิดใบ: ตัดใบพัดขนาดใหญ่บางใบออกเพื่อให้แสงและอากาศเข้าไปในทรงพุ่ม
- การตัดแต่งต้นแม่พันธุ์: ตัดเป็นประจำเพื่อให้ได้ยอดใหม่จำนวนมากไว้ทำกิ่งปักชำ
งานวิจัยบอกอะไร
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับวิธีและพันธุ์ปลูก (cultivar)
- งานวิจัยปี 2569 กับกัญชงสองพันธุ์ปลูกพบว่าการตัดยอดเหนือข้อ (node) ที่ 4 หรือ 5 ทำให้ต้นเตี้ยลง แตกพุ่มมากขึ้น และเพิ่มมวลชีวภาพ
- งานวิจัยปี 2566 ใน Scientific Reports พบว่าการตัดแต่งกิ่งแบบ “สองลำต้น” ไม่ได้เพิ่มมวลชีวภาพหรือความเข้มข้นของแคนนาบินอยด์ในพันธุ์ปลูกแบบ CBD
- งานวิจัยปี 2568 กับสองพันธุ์ปลูกที่มี THC ต่ำพบว่าการปลิดใบลดความสูงของต้นและน้ำหนักดอก แต่เพิ่มความเข้มข้นของแคนนาบินอยด์ในพันธุ์หนึ่ง
ดังนั้นการตัดแต่งกิ่งไม่ได้รับประกันว่าผลผลิตจะเพิ่ม มันเป็นวิธีจัดทรงต้น ซึ่งมีข้อได้เสียที่คุณควรทดสอบในสภาพของคุณเอง
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในอากาศชื้น ต้นที่แน่นทึบจะเก็บความชื้นไว้ระหว่างใบและช่อดอก ซึ่งเอื้อต่อเชื้อรา การตัดแต่งส่วนล่างของต้นให้โปร่งและเปิดทรงพุ่มช่วยให้อากาศไหลเวียนดีขึ้น การตัดแต่ละครั้งก็เป็นแผลด้วย จึงควรใช้เครื่องมือที่สะอาด และหลีกเลี่ยงการตัดแต่งหนักในช่วงฝนตกนานเมื่อปลูกกลางแจ้ง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตัดแต่งหนักในช่วงปลายระยะออกดอก ต้นมีเวลาตอบสนองน้อย และใบที่คุณตัดออกกำลังเลี้ยงช่อดอกอยู่
- ใช้เครื่องมือสกปรก ฆ่าเชื้อใบมีดระหว่างต้นเพื่อไม่ให้โรคแพร่
- ตัดแต่งทุกต้นแบบเดียวกัน พันธุ์ปลูกแต่ละพันธุ์ตอบสนองต่างกัน ให้ทดลองกับไม่กี่ต้นก่อน
ในรอบการปลูกครั้งหน้า ให้ตัดแต่งส่วนล่างหนึ่งในสามของต้นครึ่งหนึ่ง และปล่อยที่เหลือไว้ แล้วเปรียบเทียบผลผลิตและคุณภาพช่อดอกตอนเก็บเกี่ยว
คำที่เกี่ยวข้อง
การตัดยอด · การปลิดใบ · ทรงพุ่ม · การครอบงำของยอด · การฝึกแบบเครียดสูง (HST) · ต้นแม่พันธุ์
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- การตัดแต่งกิ่งกัญชาแบบ True Living Organics: เด็ดใบเฉพาะเมื่อแห้งกรอบ และเคลียร์ส่วนล่าง 20 ซม. ครั้งเดียว
- การปลิดใบเพื่อผลผลิตที่สูงขึ้น: ตั้งใจเด็ดใบพัดออก และเมื่อไรที่ไม่ควรทำ
- การตัดยอด FIM และเมนไลนิง: การตัดกัญชาเพื่อให้ได้ช่อดอกหลักหลายช่อ
แหล่งอ้างอิง
- Chavalina S. et al. (2026). Morphological, physiological, and biochemical responses of two industrial hemp cultivars to different levels of topping. Journal of Cannabis Research
- Dilena E., Close D.C., Hunt I., Garland S.M. (2023). Investigating how nitrogen nutrition and pruning impacts on CBD and THC concentration and plant biomass of Cannabis sativa. Scientific Reports
- Phillips A.L. et al. (2025). LED spectra and defoliation independently shape canopy architecture and cannabinoid yield in indoor Cannabis cultivation. Industrial Crops and Products