Độ ẩm tương đối (RH) là lượng hơi nước trong không khí, tính theo phần trăm của lượng tối đa mà không khí có thể chứa ở cùng nhiệt độ. Đây là con số độ ẩm hiện trên ẩm kế trong phòng trồng, nhà kính hay hũ dùng để ủ (curing).
Vì sao nhiệt độ làm số đo thay đổi
Không khí ấm chứa được nhiều nước hơn không khí mát. Chương trình quản lý dịch hại của Đại học Connecticut (Mỹ) đưa một ví dụ đơn giản. Không khí ở 70 °F (khoảng 21 °C) chứa được gấp đôi lượng hơi ẩm so với không khí ở 50 °F (khoảng 10 °C). Theo kinh nghiệm, cứ tăng 20 °F (khoảng 11 °C) thì RH giảm một nửa, dù không có chút nước nào rời khỏi phòng.
Ban đêm thì ngược lại. Khi không khí nguội đi, RH tăng lên. Nếu nguội tới điểm sương, nước đọng lại trên các bề mặt lạnh nhất, kể cả lá. Lá ướt cho bào tử nấm nảy mầm, và chương trình trên lấy thối hoa (botrytis) và nấm phấn trắng làm ví dụ.
Người trồng dùng số đo này thế nào
RH đi đôi với nhiệt độ. Người trồng thường quy đổi hai số này thành một con số duy nhất, chênh lệch áp suất hơi (VPD), cho biết không khí kéo nước khỏi lá mạnh tới đâu. Quá ẩm thì cây thoát hơi nước chậm, còn nấm mốc tìm được bề mặt ướt. Quá khô thì cây mất nước nhanh hơn tốc độ rễ bù lại.
Ở Thái Lan và Đông Nam Á
RH ngoài trời mùa mưa cao gần như cả ngày. Phòng kín có điều hoà rút bớt được một phần nước, nhưng vẫn có thể chạm điểm sương khi tắt đèn và phòng nguội đi. Lúc đó các bông dày cuối giai đoạn ra hoa giữ ẩm bên trong, và thối hoa bắt đầu từ đó.
Lỗi hay gặp
- Tin một cảm biến đặt ngang đầu người. Không khí trong tán lá (canopy) dày ẩm hơn. Đặt thêm một cảm biến giữa các bông.
- Chỉ theo dõi ban ngày. Giờ nguy hiểm thường là ngay sau khi tắt đèn. Ghi RH suốt đêm.
- Làm ướt lá vào cuối ngày. Tưới vào vùng rễ, hoặc dùng tưới nhỏ giọt (drip irrigation), để lá luôn khô.
Đặt một ẩm kế có ghi dữ liệu trong tán lá trọn một ngày một đêm, và ghi lại giờ RH lên cao nhất.
Thuật ngữ liên quan
VPD · Thoát hơi nước · Thối hoa · Nấm phấn trắng · Hệ thống HVAC · Chênh lệch nhiệt độ ngày-đêm (DIF)
Đọc thêm trên Asiannabis
- Kiểm soát khí hậu phòng trồng: VPD, nhiệt độ và độ ẩm ban đêm (Phần 1)
- Chỉ riêng độ ẩm cao đã làm CBD giảm 78% trong một thử nghiệm năm 2025: ý nghĩa với phòng ra hoa ở Thái
- Chọn công suất máy hút ẩm và điều hoà cho phòng ra hoa ở Thái