กัญชา ความวิตกกังวล และ PTSD: ความเสี่ยง การรักษามาตรฐาน กฎการสั่งจ่ายของไทย และสิ่งที่ทำได้จริง (ตอนที่ 2 จาก 2)

กัญชาที่มี THC สูงมักทำให้คนที่มีแนวโน้มอยู่แล้วเกิดความวิตกกังวล หวาดระแวง และแพนิก ถ้าตัวคุณเองหรือคนในครอบครัวเคยมีภาวะโรคจิต การใช้กัญชาสัมพันธ์กับอาการที่เริ่มเร็วขึ้นและรุนแรงขึ้น CBD ยังทำให้ระดับยารักษาโรควิตกกังวลบางตัวที่ใช้กันทั่วไปในเลือดสูงขึ้นได้ ในประเทศไทย ช่อดอกกัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม จะได้รับก็ต่อเมื่อมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 เท่านั้น บทความตอนที่ 2 นี้อธิบายความเสี่ยง การใช้กัญชาร่วมกับการรักษาโรควิตกกังวลแบบมาตรฐาน กฎของไทย และขั้นตอนที่ผู้ป่วยกับแพทย์ทำได้

ตอนที่ 1 สรุปผลหลักไว้ 3 ข้อ ข้อแรก THC ขนาดต่ำช่วยลดความวิตกกังวล แต่ขนาดสูงกลับทำให้วิตกกังวลมากขึ้น และขนาดที่ผลกลับด้านแตกต่างกันในแต่ละคน ข้อสอง CBD (แคนนาบิไดออล สารที่ไม่ทำให้มึนเมา) ช่วยโรควิตกกังวลทางสังคมได้ในการศึกษาระยะสั้น แต่ไม่ช่วยในการทดลองที่ใช้ร่วมกับการบำบัดแบบเผชิญสิ่งที่กลัว (exposure therapy) ข้อสาม สำหรับโรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) การทดลองหลักของกัญชาแบบสูบพบว่าไม่ได้ผลดีกว่ายาหลอก (placebo) ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีตัวยาจริง

บทความนี้คือตอนที่ 2 อ่านตอนที่ 1 ได้ที่: กัญชา ความวิตกกังวล และ PTSD: ขนาด THC ผลการทดลอง CBD และสิ่งที่หลักฐานบอก (ตอนที่ 1 จาก 2)

ความเสี่ยงและผลข้างเคียง

ความวิตกกังวลแย่ลงและอาการแพนิก

เมื่อใช้ในขนาดที่สูงพอ กัญชา THC สูงมักทำให้คนที่มีแนวโน้มอยู่แล้วเกิดความวิตกกังวลและหวาดระแวง ความหวาดระแวงคือความรู้สึกว่ามีคนจับตาดูหรือกำลังถูกคุกคามโดยไม่มีเหตุผล อาการนี้คาดการณ์ได้ล่วงหน้า ไม่ใช่ผลข้างเคียงที่นานๆ จะเกิดครั้ง

ห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลพบผู้ป่วยแพนิกจากกัญชาเป็นประจำ หลายรายเกิดจากผลิตภัณฑ์ที่มีความแรงสูงและผลิตภัณฑ์กัญชาแบบกิน ซึ่งหมายถึงอาหารหรือเครื่องดื่มที่ผสมกัญชา ผลิตภัณฑ์แบบกินออกฤทธิ์ช้ากว่ากัญชาแบบสูบมาก ช่วงแรกจึงยังไม่รู้สึกอะไร หลายคนเลยกินเพิ่ม แล้วได้รับเกินขนาดไปมากโดยไม่ตั้งใจ

ถ้าคุณมีโรคหรือภาวะที่เกี่ยวกับความวิตกกังวล การเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์ THC สูงเสี่ยงจริงที่จะทำให้อาการแย่ลง ถ้ากินผลิตภัณฑ์แบบกินแล้วดูเหมือนไม่ออกฤทธิ์ อย่ากินซ้ำ คู่มือ ภาวะได้รับ THC มากเกินไป ของฟอรัมอธิบายว่าอะไรช่วยได้ และเมื่อไรควรไปโรงพยาบาล

หมายเหตุผู้แปล: ในประเทศไทย ถ้าอาการแพนิกไม่ทุเลา ให้โทรสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669 และให้โทรเช่นกันถ้าผู้ป่วยดูสับสนหรือแยกไม่ออกว่าอะไรจริงอะไรไม่จริง

ความเสี่ยงต่อภาวะโรคจิต

ภาวะโรคจิต (psychosis) คือภาวะที่แยกไม่ออกว่าอะไรคือความจริง เช่น ได้ยินเสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน หรือเชื่อในสิ่งที่ไม่เป็นความจริง บางคนเคยมีภาวะโรคจิตหรือโรคในกลุ่มโรคจิตเภท หรือมีคนในครอบครัวที่เคยเป็น ในคนกลุ่มนี้ การใช้กัญชาสัมพันธ์กับอาการโรคจิตที่เริ่มเร็วขึ้นและรุนแรงขึ้น ความเสี่ยงสูงที่สุดเมื่อใช้ผลิตภัณฑ์ที่มี THC ความแรงสูง

Marconi และคณะ (2016, Schizophrenia Bulletin) ทำการวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) คือนำตัวเลขจากหลายงานวิจัยมารวมคำนวณเป็นผลเดียว ผลพบว่าความเสี่ยงแปรตามปริมาณการใช้ ยิ่งใช้บ่อยและยิ่งใช้ผลิตภัณฑ์ที่แรง ความเสี่ยงต่อภาวะโรคจิตก็ยิ่งสูง ระดับหลักฐาน: การวิเคราะห์อภิมานจากการศึกษาในประชากร

ด้วยเหตุนี้ ก่อนที่ผู้มีปัญหาสุขภาพจิตจะเริ่มใช้กัญชา แพทย์ควรประเมินความเสี่ยงต่อภาวะโรคจิตก่อน ถ้าคุณหรือญาติใกล้ชิดเคยมีภาวะโรคจิตหรือโรคจิตเภท ให้บอกแพทย์ แพทย์จะใช้ข้อมูลนี้ตัดสินว่าคุณควรงดใช้กัญชาหรือไม่

กัญชาทำให้วิตกกังวล หรือความวิตกกังวลทำให้หันมาใช้กัญชา?

โรควิตกกังวลพบได้บ่อยกว่าในกลุ่มคนที่ใช้กัญชา โดยเฉพาะคนที่ใช้มากและใช้มานาน คำอธิบายที่เป็นไปได้มี 3 แบบ:

  • กัญชาทำให้วิตกกังวล: ระบบเอ็นโดแคนนาบินอยด์คือระบบส่งสัญญาณของร่างกายเองที่ทำงานคล้ายกัญชา การใช้กัญชา THC สูงเป็นประจำทำให้ระบบนี้เปลี่ยนไป ผลคือความวิตกกังวลสูงขึ้นในช่วงที่ไม่ได้ใช้ คนนั้นก็ใช้ซ้ำเพื่อให้อาการทุเลา วงจรนี้ทำให้มองไม่เห็นว่าความวิตกกังวลกำลังแย่ลง
  • ความวิตกกังวลทำให้หันมาใช้กัญชา: คนที่เป็นโรควิตกกังวลใช้กัญชาเพื่อรักษาตัวเอง
  • มีปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน: มีปัจจัยบางอย่างที่ทำให้คนคนเดียวเสี่ยงต่อทั้งสองภาวะ เช่น พันธุกรรม และระบบตอบสนองต่อความเครียดที่ทำงานผิดปกติ

Mammen และคณะ (2018, Journal of Clinical Psychiatry) ทำการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (systematic review) คือค้นหาและคัดเลือกงานวิจัยตามวิธีที่กำหนดไว้ล่วงหน้า งานนี้รวบรวมการศึกษาแบบติดตามไปข้างหน้า ซึ่งติดตามกลุ่มคนต่อเนื่องไปตามเวลา ผู้เข้าร่วมทั้งหมดเป็นผู้ใหญ่ที่เป็นโรควิตกกังวลหรือโรคทางอารมณ์อยู่แล้ว

การทบทวนนี้รวม 12 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 11,959 คน ใน 11 จาก 12 การศึกษา การใช้กัญชาในช่วงที่ผ่านมาไม่นานสัมพันธ์กับอาการที่รุนแรงขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ผลนี้บอกว่าโรคที่เป็นอยู่แล้วดำเนินไปอย่างไร แต่ไม่ได้บอกว่ากัญชาทำให้คนป่วยเป็นโรควิตกกังวลรายใหม่

ผู้วิจัยระบุข้อจำกัดไว้ 3 ข้อ ข้อแรก การศึกษาเหล่านี้เป็นการสังเกตเท่านั้น ข้อสอง กลุ่มที่ศึกษายังไม่ใช่ตัวแทนที่ครอบคลุมทุกกลุ่ม ข้อสาม กัญชาที่ใช้มาจากแหล่งที่ไม่มีการควบคุม ระดับหลักฐาน: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบจากการศึกษาเชิงสังเกต

ในทางปฏิบัติ โรควิตกกังวลกับโรคติดกัญชามักเกิดร่วมกัน และน่าจะส่งผลต่อกันทั้งสองทาง ถ้ารักษาโรคหนึ่งโดยไม่ประเมินอีกโรคหนึ่ง ผลการรักษาจะแย่ลง ถ้าความวิตกกังวลของคุณหนักขึ้นในช่วงหลายชั่วโมงหรือหลายวันที่ไม่ได้ใช้ ให้บอกแพทย์ และขอให้ประเมินทั้งสองภาวะ

เปรียบเทียบ THC กับ CBD

คำถาม THC ขนาดสูง THC ขนาดต่ำ CBD
ความวิตกกังวลระยะสั้น เสี่ยงสูงขึ้น ช่วยให้สงบลงเล็กน้อย ความวิตกกังวลลดลงในการศึกษาที่ทดสอบด้วยการพูดต่อหน้าผู้คน
ผลที่คล้ายอาการโรคจิต มี พบน้อย ยังไม่มีรายงาน
ความเสี่ยงต่อการติด มี ต่ำกว่า ต่ำถึงแทบไม่มี
ข้อมูลเรื่อง PTSD และฝันร้าย การทดลองกัญชาแบบสูบ: ไม่ดีกว่ายาหลอก (Bonn-Miller 2021) Nabilone ยาสังเคราะห์ที่ออกฤทธิ์คล้าย THC: การทดลองแบบไขว้ขนาดเล็กพบว่าลดฝันร้ายได้ (Jetly 2015) กลุ่มที่ใช้ CBD สูง: ไม่ดีกว่ายาหลอก (Bonn-Miller 2021)
หลักฐานจากการทดลองแบบมีกลุ่มควบคุมสำหรับความวิตกกังวล มีจำกัด ข้อมูลส่วนใหญ่เป็นเรื่องความเสี่ยง มีจำกัดมาก การทดลองขนาดเล็ก ผลไม่ตรงกัน (บางงานได้ผลดี บางงานไม่พบผล)
ประเภทหลักฐาน การศึกษาเชิงสังเกตและการศึกษากลไกการออกฤทธิ์ในร่างกาย การทดลองในห้องปฏิบัติการ การทดลองขนาดเล็กและการศึกษาแบบเปิด (open-label ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ)

สำหรับความวิตกกังวล ผลิตภัณฑ์ที่มี CBD สูงและ THC ต่ำให้ประโยชน์คุ้มกับความเสี่ยงมากกว่า แต่แม้แต่ CBD หลักฐานก็ยังไม่หนักแน่นพอที่แนวทางการรักษาจะแนะนำให้ใช้ ทั้งในฐานะการรักษาแรกและในฐานะการรักษาเสริมร่วมกับวิธีอื่น

ถ้าแพทย์แนะนำผลิตภัณฑ์กัญชาสำหรับความวิตกกังวล ให้ถามว่ามี THC และ CBD เท่าไร และถามว่าผลิตภัณฑ์ที่เน้น CBD และมี THC ต่ำเหมาะกับคุณหรือไม่

การใช้กัญชาควบคู่กับการรักษาโรควิตกกังวลแบบมาตรฐาน

เรื่องนี้มีข้อกังวล 2 ข้อที่แยกจากกัน และไม่ควรนำมาปนกัน

1. การบำบัดด้วยการพูดคุย CBT (การบำบัดความคิดและพฤติกรรม) แบบเผชิญสิ่งที่กลัวได้ผลผ่านกระบวนการลบความกลัว (fear extinction) คือสมองค่อยๆ เรียนรู้ว่าสถานการณ์ที่เคยกลัวนั้นปลอดภัย ตามทฤษฎีแล้ว การใช้กัญชาระหว่างการบำบัดอาจเปลี่ยนวิธีที่สมองเก็บความจำใหม่ ผลของการบำบัดจึงอาจอยู่ได้ไม่นานเท่าที่ควร ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกใดทดสอบเรื่องนี้ ก่อนหน้านี้เคยมีความหวังว่า CBD จะช่วย เสริม ผลของการบำบัดแบบเผชิญสิ่งที่กลัว แต่ Kwee และคณะ (2022) พบว่าไม่ช่วย

2. ยา CBD ทำให้เอนไซม์ในตับหลายตัวทำงานช้าลง รวมถึง CYP2C19 เอนไซม์ตัวนี้ช่วยกำจัดยาในกลุ่ม SSRI หลายตัว ซึ่งเป็นยาต้านซึมเศร้าที่ใช้กันมากและใช้รักษาโรควิตกกังวลด้วย CBD จึงอาจทำให้ระดับยา SSRI ในเลือดสูงขึ้น และทำให้ผลข้างเคียงของยาแรงขึ้น ข้อกังวลนี้ไม่เกี่ยวกับกระบวนการลบความกลัวเลย ดูรายละเอียดได้ในรายการปฏิกิริยาระหว่างยากับกัญชาของฟอรัม

แพทย์ที่มีผู้ป่วยโรควิตกกังวลซึ่งใช้กัญชาด้วยควรถาม 4 เรื่อง คือ ใช้บ่อยแค่ไหน ใช้ผลิตภัณฑ์อะไร ใช้ขนาดเท่าไร และใช้ในช่วงเวลาไหนเมื่อเทียบกับช่วงที่มีอาการวิตกกังวลและเวลากินยา แพทย์ควรอธิบายให้ชัดด้วยว่าหลักฐานบอกอะไรได้และบอกอะไรไม่ได้

คุณควรจดข้อมูล 4 เรื่องนี้ไว้แล้วนำไปพบแพทย์เอง ข้อมูลนี้ช่วยให้แพทย์ตรวจพบปฏิกิริยาระหว่างยาได้ และดูออกว่าคุณใช้กัญชาก่อนหรือหลังช่วงที่มีอาการวิตกกังวล

กฎในประเทศไทย

  • ช่อดอกเป็นสมุนไพรควบคุม ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ออกตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 26 มิถุนายน 2568
  • ต้องมีใบสั่งจ่ายเท่านั้น จ่ายช่อดอกได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33จากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีสิทธิ์สั่งจ่าย ใบสั่งจ่ายแต่ละใบครอบคลุมการใช้ได้ไม่เกิน 30 วัน
  • ห้ามขายออนไลน์ ห้ามโฆษณา ห้ามโฆษณาช่อดอกทุกช่องทาง และห้ามขายช่อดอกทางออนไลน์
  • การเปลี่ยนแปลงในปี 2569 กฎกระทรวง 2 ฉบับ พ.ศ. 2569 ทำให้เกณฑ์การออกใบอนุญาตเข้มงวดขึ้น กฎกระทรวงว่าด้วยสารสกัดจากกัญชาหรือกัญชงมีผลใช้บังคับวันที่ 26 เมษายน 2569 ตามกฎกระทรวงฉบับนี้ สารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% จะออกใบอนุญาตให้ได้เพียง 3 กลุ่ม คือ นิติบุคคลไทยที่ไม่ใช่ “คนต่างด้าว” ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 หน่วยงานของรัฐ และสภากาชาดไทย ส่วนกฎกระทรวงว่าด้วยสมุนไพรควบคุม (ฉบับที่ 2) มีผลใช้บังคับวันที่ 30 เมษายน 2569 และทำให้เกณฑ์ใบอนุญาตช่อดอกกัญชาเข้มงวดขึ้น
  • พระราชบัญญัติควบคุมกัญชายังไม่เป็นกฎหมาย ร่างพระราชบัญญัติยังเป็นร่างอยู่ คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 และส่งต่อให้สภาผู้แทนราษฎรแล้ว
  • แนวทางทางคลินิก กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข จัดทำ คำแนะนำการใช้กัญชาทางการแพทย์ (ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2567) คำแนะนำนี้ระบุว่าผลิตภัณฑ์กัญชาเป็นทางเลือกเมื่อการรักษามาตรฐานไม่เหมาะกับผู้ป่วย และแนะนำให้เริ่มจากขนาดต่ำแล้วค่อยๆ เพิ่ม ถ้าคุณมีโรควิตกกังวลหรือ PTSD ให้ถามผู้สั่งจ่ายว่าคำแนะนำฉบับปัจจุบันใช้กับโรคของคุณอย่างไร

ถ้าคุณอยู่ในประเทศไทยและกำลังคิดจะใช้กัญชาสำหรับโรควิตกกังวลหรือ PTSD ให้ไปรับการรักษาผ่านผู้ประกอบวิชาชีพที่ได้รับอนุญาตหรือคลินิกที่สั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 และแจ้งประวัติสุขภาพจิตทั้งหมดกับยาทุกตัวที่ใช้อยู่

หมายเหตุผู้แปลสำหรับผู้ปลูก: เพื่อนหรือลูกค้าอาจมาขอช่อดอก “ไว้แก้วิตกกังวล” การขายสมุนไพรควบคุมโดยไม่มีใบอนุญาตผิดมาตรา 46 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 โทษตามมาตรา 78 คือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การโฆษณาช่อดอกก็เป็นสิ่งต้องห้ามเช่นกัน ห้ามโพสต์ว่าสายพันธุ์ใดรักษาความวิตกกังวลหรือ PTSD ได้ ดูว่าโพสต์อะไรได้บ้างในกฎการโฆษณาและการขายของฟอรัม ถ้ามีคนมาขอ ให้แนะนำเขาไปคลินิกที่สั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33

ขั้นตอนที่ทำได้จริงสำหรับผู้ป่วยที่อยู่ในความดูแลของแพทย์

  1. รู้ไว้ว่าขนาดที่ใช้ทำให้ผลกลับด้านได้ THC ขนาดต่ำอาจลดความวิตกกังวล แต่ขนาดสูงมีแนวโน้มทำให้แย่ลง ขนาดที่ผลกลับด้านแตกต่างกันในแต่ละคนและบอกล่วงหน้าไม่ได้ การรู้เรื่องนี้ช่วยให้คุณสังเกตได้เร็วว่าใช้มากเกินไปแล้ว

  2. ให้ผู้สั่งจ่ายเป็นคนเลือกผลิตภัณฑ์ สำหรับผู้ป่วยที่รักษาภายใต้การดูแลของแพทย์ ผลิตภัณฑ์ CBD สูง THC ต่ำมีหลักฐานดีกว่าและเสี่ยงน้อยกว่าผลิตภัณฑ์ THC สูงในเรื่องความวิตกกังวล ผู้รักษาควรเป็นคนเลือก โดยดูจากโรคและยาที่คุณใช้อยู่

  3. เริ่มน้อยแล้วค่อยๆ เพิ่ม การเริ่มจากขนาดต่ำที่สุดที่มี ช่วยลดโอกาสเกิดความวิตกกังวลจาก THC ส่วน CBD ยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าขนาดเท่าไรจึงลดความวิตกกังวลได้ และขนาดที่ได้ผลอาจต่างกันระหว่างการใช้ครั้งเดียวกับการใช้ทุกวัน (ดูคู่มือขนาดการใช้)

  4. หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มี THC ความแรงสูง ผลิตภัณฑ์ที่แรงกว่าสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อภาวะโรคจิตที่สูงกว่า (Marconi 2016) และ THC ขนาดสูงคือตัวกระตุ้นความวิตกกังวล ยังไม่มีเปอร์เซ็นต์ THC ใดที่พิสูจน์แล้วว่าเป็นขีดปลอดภัย ถ้าคุณมีแนวโน้มวิตกกังวลง่าย ให้ตั้งต้นที่ผลิตภัณฑ์ THC ต่ำไว้ก่อน

  5. ตรวจความเสี่ยงต่อภาวะโรคจิตก่อน คนที่เคยมีภาวะโรคจิต หรือมีประวัติในครอบครัวชัดเจน ควรหลีกเลี่ยงกัญชา โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ THC สูง ควรตรวจเรื่องนี้ก่อนเริ่มใช้กัญชากับปัญหาสุขภาพจิตทุกชนิด

  6. PTSD: อย่าทิ้งการรักษาที่พิสูจน์แล้ว สำหรับ PTSD กัญชาเป็นการรักษาเสริมที่ยังไม่ได้รับการพิสูจน์ จึงใช้แทนการรักษาหลักที่พิสูจน์แล้วว่าได้ผลไม่ได้ การรักษาหลักได้แก่ CBT ที่เน้นเหตุการณ์สะเทือนขวัญ EMDR และยากลุ่ม SSRI หรือ SNRI โดย EMDR (การบำบัดด้วยการเคลื่อนไหวดวงตา) คือการบำบัดที่ให้ผู้ป่วยนึกถึงเหตุการณ์สะเทือนขวัญไปพร้อมกับกลอกตาตามที่ผู้บำบัดนำ ส่วน SNRI เป็นยาต้านซึมเศร้าอีกกลุ่มที่ใช้กันมาก

  7. เฝ้าระวังการติด คนที่มีความวิตกกังวลแล้วใช้กัญชารักษาตัวเองอาจติดกัญชาได้ ทุกครั้งที่ไปพบแพทย์ แพทย์ควรทบทวน 4 เรื่อง คือ คุณใช้บ่อยแค่ไหน ขนาดที่ใช้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หรือไม่ การใช้กระทบงานหรือชีวิตครอบครัวหรือไม่ และมีอาการถอนเมื่อหยุดใช้หรือไม่

หมายเหตุผู้แปล: ถ้าความวิตกกังวล อาการแพนิก หรือการใช้กัญชาเริ่มควบคุมไม่ได้ คุณโทรขอรับความช่วยเหลือด้านสุขภาพจิตได้ที่สายด่วนกรมสุขภาพจิต 1323

บทสรุป

ระบบเอ็นโดแคนนาบินอยด์มีบทบาทต่อความกลัว การลบความกลัว และการตอบสนองต่อความเครียด จึงมีเหตุผลที่ดีที่จะศึกษาแคนนาบินอยด์กับความวิตกกังวลและ PTSD แต่ผลสแกนสมองของผู้ป่วย PTSD ซับซ้อนกว่านั้น ผลสแกนพบตัวรับ CB1 มากขึ้น ขณะที่ระดับอะนันดาไมด์ (anandamide) ต่ำ ซึ่งบ่งว่าระบบส่งสัญญาณเปลี่ยนไป ไม่ใช่แค่ขาดสารบางอย่างที่ยาคล้าย THC จะเติมให้ได้ง่ายๆ

การทดลองทางคลินิกยังไม่ยืนยันทฤษฎีนี้ สำหรับ CBD กับความวิตกกังวล ผลดีที่พบเป็นผลระยะสั้นและส่วนใหญ่มาจากโรควิตกกังวลทางสังคม การศึกษาในผู้ป่วยวิตกกังวลที่รักษายากไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ และการทดลองที่เพิ่ม CBD เข้าไปในการบำบัดแบบเผชิญสิ่งที่กลัวให้ผลเป็นลบ สำหรับ PTSD หลักฐานจากการทดลองแบบมีกลุ่มควบคุมมีเฉพาะยาสังเคราะห์ nabilone กับอาการฝันร้ายในกลุ่มผู้ป่วยขนาดเล็ก การทดลองสำคัญที่เทียบกัญชาแบบสูบกับยาหลอกไม่พบว่ากัญชาดีกว่า

หลักฐานนี้สนับสนุนการใช้อย่างระมัดระวังเป็นรายบุคคล ภายใต้การดูแลของแพทย์ ในผู้ป่วยที่ผ่านการคัดเลือก แต่ไม่สนับสนุนการแนะนำให้ใช้กัญชาในวงกว้าง ผู้ป่วยบางคน โดยเฉพาะคนที่ทน THC ได้ไม่ดี อาจได้ประโยชน์เพิ่มเล็กน้อยจากการรักษาที่เน้น CBD ภายใต้การดูแลของแพทย์ แต่สำหรับผู้ป่วยอีกกลุ่มหนึ่ง กัญชาจะทำให้อาการแย่ลง อันตรายนี้ขึ้นกับขนาดที่ใช้ แตกต่างกันในแต่ละคน และป้องกันได้

งานวิจัยด้านนี้ยังต้องการการทดลองแบบปกปิดสองทาง (double-blind) ที่ใหญ่กว่านี้ ควรศึกษาในกลุ่มผู้ป่วยที่กำหนดชัดเจน ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน และวัดผลด้วยแบบประเมินทางจิตเวชที่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้องแล้ว

ถ้าคุณมีโรควิตกกังวลหรือ PTSD และกำลังคิดจะใช้กัญชา ให้นัดปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพที่ได้รับอนุญาต และนำรายการผลิตภัณฑ์ ขนาดที่ใช้ และยาทั้งหมดที่จดไว้ไปด้วย ถ้ามีคำถามเกี่ยวกับบทความนี้ โพสต์ถามไว้ใต้กระทู้นี้ได้เลย

เอกสารอ้างอิง

  • Bergamaschi MM et al. (2011). Cannabidiol reduces the anxiety induced by simulated public speaking in treatment-naïve social phobia patients. Neuropsychopharmacology, 36(6), 1219–1226.
  • Berger M et al. (2022). Cannabidiol for treatment-resistant anxiety disorders in young people: an open-label trial. The Journal of Clinical Psychiatry, 83(5), 21m14130.
  • Bonn-Miller MO et al. (2021). The short-term impact of 3 smoked cannabis preparations versus placebo on PTSD symptoms: a randomized cross-over clinical trial. PLoS One, 16(3), e0246990.
  • Jetly R et al. (2015). The efficacy of nabilone, a synthetic cannabinoid, in the treatment of PTSD-associated nightmares: a preliminary randomized, double-blind, placebo-controlled cross-over design study. Psychoneuroendocrinology, 51, 585–588.
  • Kwee CMB et al. (2022). Cannabidiol enhancement of exposure therapy in treatment refractory patients with social anxiety disorder and panic disorder with agoraphobia: a randomised controlled trial. European Neuropsychopharmacology, 59, 58–67.
  • Mammen G et al. (2018). Association of cannabis with long-term clinical symptoms in anxiety and mood disorders: a systematic review of prospective studies. The Journal of Clinical Psychiatry, 79(4), 17r11839.
  • Marconi A et al. (2016). Meta-analysis of the association between the level of cannabis use and risk of psychosis. Schizophrenia Bulletin, 42(5), 1262–1269.
  • Masataka N. (2019). Anxiolytic effects of repeated cannabidiol treatment in teenagers with social anxiety disorders. Frontiers in Psychology, 10, 2466.
  • Neumeister A et al. (2013). Elevated brain cannabinoid CB1 receptor availability in post-traumatic stress disorder: a positron emission tomography study. Molecular Psychiatry, 18(9), 1034–1040.
  • Stoner SA. (2017). Effects of marijuana on mental health: Anxiety disorders. Alcohol & Drug Abuse Institute, University of Washington. Retrieved from adai.uw.edu.
  • กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2567). คำแนะนำการใช้กัญชาทางการแพทย์ (Guidance on Cannabis for Medical Use) ฉบับที่ 6.