Cần sa khi mang thai và cho con bú: THC trong sữa mẹ, ảnh hưởng tới bé và quy định của Thái Lan (Phần 2/2)

THC là chất chính gây say trong cần sa, và chất này đi vào sữa mẹ. Năm 2024, một nghiên cứu ở Mỹ lấy mẫu sữa của các bà mẹ dùng cần sa ít nhất mỗi tuần một lần. Mẫu nào cũng có THC, kể cả mẫu lấy sau 12 giờ không dùng. Phần này nói về bốn điều sau:

  • lượng THC đã đo được trong sữa mẹ;
  • những gì đã biết về ảnh hưởng tới bé;
  • vì sao cách “vắt bỏ sữa” không hiệu quả;
  • quy định của Thái Lan với phụ nữ mang thai và đang cho con bú.

Phần 1 nói về giai đoạn mang thai. Năm 2025, một tổng quan gộp 51 nghiên cứu với hơn 21 triệu người tham gia. Kết quả cho thấy dùng cần sa khi mang thai có liên quan tới trẻ sinh nhẹ cân, sinh non và trẻ nhỏ so với tuổi thai. Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) là tổ chức nghề nghiệp chính của bác sĩ sản khoa ở Mỹ. ACOG khuyên không dùng cần sa khi mang thai và khi cho con bú.

Đây là Phần 2. Phần 1: https://asiannabis.com/t/1388

THC trong sữa mẹ: đã đo được gì

Vài năm gần đây, dữ liệu về sữa mẹ đã đầy đủ hơn nhiều. Dữ liệu này đi ngược với lời khuyên hay gặp nhất: “đợi vài tiếng, vắt bỏ sữa rồi cho bú lại”. Vắt bỏ sữa (pump and dump) là dùng máy hút sữa ra, đổ đi, rồi mới cho bé bú tiếp.

Nghiên cứu Lactation and Cannabis (LAC) do các nhà nghiên cứu ở Đại học Washington State (Mỹ) thực hiện (Holdsworth và cộng sự, Breastfeeding Medicine, 2024). Nhóm theo dõi 20 bà mẹ đang cho con bú, có con dưới 6 tháng tuổi. Các bà mẹ này dùng cần sa ít nhất mỗi tuần một lần. Kết quả chính:

  • Mẫu nào cũng có THC. Mỗi bà mẹ cho một mẫu sữa nền sau ít nhất 12 giờ không dùng cần sa. Sau khi dùng, mỗi người cho thêm 5 mẫu trong vòng 8–12 giờ. Theo thông cáo báo chí của trường, mẫu nào cũng có THC, kể cả mẫu nền. Nghĩa là với người dùng thường xuyên, nghỉ 12 giờ thì sữa vẫn còn THC.
  • Không đoán trước được lúc THC lên cao nhất. Sau một lần dùng, THC trong sữa đạt đỉnh ở mức trung vị 120 phút (đo ở 9 bà mẹ). Trung vị nghĩa là một nửa số bà mẹ đạt đỉnh sớm hơn mốc này, nửa còn lại muộn hơn. Mỗi người một khác, thời điểm đỉnh dao động từ 30 đến 135 phút. Các nhà nghiên cứu cho biết không có mốc chung để biết lúc nào nồng độ cao nhất rồi bắt đầu giảm.
  • Dùng nhiều lần thì THC tích lại. Ở phần lớn bà mẹ, THC tích lại dần trong sữa (tích luỹ sinh học). Mẹ dùng càng nhiều lần trong ngày thì tổng lượng THC bé nhận qua sữa càng cao.
  • Lượng vào bé nhỏ, nhưng chưa rõ tác động. Theo ước tính của nhóm nghiên cứu, trung bình mỗi bé nhận khoảng 0,07 mg THC mỗi ngày. Họ cho biết chưa rõ lượng này có ảnh hưởng tới một em bé đang phát triển hay không.

So sánh THC trong sữa với trong máu lấy từ các nghiên cứu cũ và rất nhỏ, không phải từ nghiên cứu LAC. Năm 1982, Perez-Reyes và Wall đăng một báo cáo ngắn trên New England Journal of Medicine. Họ thấy nồng độ THC trong sữa cao gấp nhiều lần trong huyết tương của mẹ (phần lỏng của máu). Con số “cao khoảng 7 lần” hay được nhắc trên mạng lấy từ một nghiên cứu nhỏ sau này (Moss và cộng sự, Pediatric Research, 2021). Nhóm LAC có dẫn lại nghiên cứu đó. Bạn chỉ nên coi đây là con số tham khảo, không phải tỉ lệ chính xác.

Vì sao “vắt bỏ sữa” không hiệu quả

Cách vắt bỏ sữa dựa trên giả định THC có một lúc lên cao nhất, đợi qua lúc đó là xong. Số liệu ở trên cho thấy giả định này sai ở ba điểm:

  • Không đoán trước được lúc THC lên cao nhất.
  • Ở người dùng thường xuyên, sữa lúc chưa dùng vẫn có THC.
  • Dùng nhiều lần thì THC tích lại trong sữa.

LactMed có thêm số liệu về việc THC ở lại trong sữa bao lâu. LactMed là cơ sở dữ liệu miễn phí về thuốc và việc cho con bú. Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ đăng cơ sở dữ liệu này trên NCBI Bookshelf. Theo LactMed:

  • Vẫn phát hiện được THC trong sữa từ 6 ngày đến hơn 6 tuần sau khi dùng.
  • Thời gian bán thải của THC ước tính từ 12 đến 39 giờ. Một ước tính cho mức trung bình khoảng 27 giờ. Thời gian bán thải là thời gian để lượng chất trong cơ thể giảm còn một nửa. Đây là số liệu tính bằng mô hình toán, không đo trực tiếp ở từng bà mẹ.
  • Theo mô hình, trung vị thời gian để cơ thể đào thải hết THC là 2,5 đến 8 ngày.

Việc bạn có thể làm: nếu đang cho con bú, đừng dựa vào một khoảng chờ “an toàn” nào sau khi dùng cần sa. Chưa có nghiên cứu nào chứng minh có khoảng chờ như vậy. Hãy hỏi bác sĩ hoặc phòng khám hậu sản về việc ngưng dùng. Hỏi luôn cách cho bé ăn trong thời gian ngưng.

Những gì đã biết về ảnh hưởng tới bé

Theo LactMed, kết quả nghiên cứu trên trẻ vẫn chưa thống nhất. Bài này trình bày đúng như vậy:

  • Mẹ thỉnh thoảng mới dùng: các nghiên cứu ghi nhận việc này “không gây ảnh hưởng nào thấy được ở trẻ bú mẹ”. Tuy vậy, các nghiên cứu này chưa loại trừ được mọi tác hại lâu dài.
  • Mẹ dùng hằng ngày hoặc gần như hằng ngày: một nghiên cứu thấy việc này “có thể làm chậm phát triển vận động của trẻ bú mẹ, nhưng không ảnh hưởng tới tăng trưởng hay trí tuệ”. Phát triển vận động là quá trình bé học điều khiển cơ thể, như tập ngồi và tập bò.
  • Một số báo cáo ca bệnh về trẻ tiếp xúc nhiều với THC ghi nhận co giật, li bì (buồn ngủ bất thường) và những lần ngừng thở. Báo cáo ca bệnh chỉ mô tả từng bệnh nhân, không so sánh giữa các nhóm.
  • Một nghiên cứu dựa trên kho hồ sơ y tế gợi ý: mẹ dùng cần sa sau sinh có thể liên quan tới nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ cao hơn ở con. Loại nghiên cứu này dùng một kho hồ sơ sức khoẻ rất lớn. Nghiên cứu này không xác nhận được các bé có bú mẹ hay không.

Có thêm hai ảnh hưởng bạn nên biết:

  • Cần sa có thể làm ít sữa. Cần sa tác động lên prolactin, là hormone giúp cơ thể tạo sữa, nhưng tác động không đều. Vì vậy cần sa có thể làm giảm sữa và rút ngắn thời gian cho con bú. Bang Colorado (Mỹ) đã hợp pháp hoá cần sa. Các nghiên cứu ở đó sau khi hợp pháp hoá ghi nhận các bà mẹ cho con bú ngắn hơn.
  • Khói tự nó đã hại bé. Hút bất cứ thứ gì gần bé cũng có hại, dù là thuốc lá hay cần sa. LactMed nói rõ: không ai được hút cần sa gần trẻ nhỏ.

Ghi chú của người dịch: ở Thái Lan, nhiều nhà, phòng chung cư và xe hơi thường đóng kín cửa và bật máy lạnh. Khi đó khói đọng lại trong chính phần không khí bé đang thở. Nguyên tắc cho mọi người lớn trong nhà: không hút bất cứ thứ gì trong nhà hay trong xe có bé.

Việc bạn có thể làm: nếu bạn hoặc vợ/chồng bạn dùng cần sa và trong nhà có em bé, hãy thống nhất nguyên tắc trên ngay từ bây giờ. Nếu đang cho con bú, hãy báo bác sĩ nếu bạn có dùng, kể cả sản phẩm CBD.

Quy định của Thái Lan (tính đến tháng 10/2026)

Ghi chú của người dịch: toàn bộ mục này nói về Thái Lan và đúng với tình hình tháng 10/2026.

Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược kiểm soát (Cần sa) B.E. 2568 có hiệu lực từ 26/6/2025. Thông báo ban hành theo Luật Bảo vệ Y học cổ truyền Thái B.E. 2542 (1999). Theo thông báo này, hoa cần sa là thảo dược kiểm soát. Các quy định chính:

  • Hoa chỉ được cấp khi có đơn thuốc mẫu ภ.ท. 33 (PT 33) do người hành nghề có thẩm quyền kê. Thông báo liệt kê 7 nhóm người hành nghề: bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ, thầy thuốc y học cổ truyền Thái, thầy thuốc y học cổ truyền Thái ứng dụng, thầy thuốc y học Trung Hoa và thầy thuốc dân gian.
  • Mỗi đơn kê dùng cho tối đa 30 ngày.
  • Hoa đem bán hoặc xuất khẩu phải lấy từ nơi trồng đạt chứng nhận GACP. GACP (Good Agricultural and Collection Practice) là tiêu chuẩn thực hành tốt trong trồng trọt và thu hái.
  • Cấm bán hoa trên mạng và cấm quảng cáo hoa.

Riêng với phụ nữ mang thai và cho con bú. Trước thông báo này là Thông báo B.E. 2565. Thông báo cũ cấm rõ việc bán cần sa kiểm soát cho phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và người dưới 20 tuổi. Văn bản Thông báo B.E. 2568 đã được đối chiếu không nhắc lại danh sách này.

Trên thực tế, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú chỉ có một cách nhận hoa hợp pháp: có đơn PT 33. Tháng 6/2026, Cục Y học cổ truyền Thái và Y học thay thế (DTAM) ban hành hướng dẫn thực thi. Theo hướng dẫn này, cửa hàng bán cho phụ nữ mang thai hoặc cho con bú mà không có PT 33 có thể bị thu hồi giấy phép.

Ghi chú của người dịch: bị thu hồi giấy phép thì hậu quả kéo dài. Theo Điều 54 Luật năm 1999, người bị thu hồi phải chờ đủ 2 năm mới được xin lại giấy phép theo luật này. Sau 2 năm, việc có cấp giấy phép mới hay không do cơ quan cấp phép quyết định. Lệnh cấm 2 năm này cũng áp dụng cho công ty. Giám đốc, người quản lý và những người chịu trách nhiệm khác của công ty cũng bị cấm như vậy. Căn cứ là điều khoản 8(1)(e) của Quy định cấp Bộ về cấp phép thảo dược kiểm soát B.E. 2559 (2016).

Quy định đang thay đổi. Luật Kiểm soát Cần sa vẫn là dự thảo, chưa phải luật. Nội các thông qua dự thảo ngày 22/9/2026 và đã gửi sang Hạ viện.

Hai Quy định cấp Bộ B.E. 2569 cũng đã siết chặt việc cấp phép:

  • quy định về chiết xuất cần sa hoặc gai dầu (hemp), có hiệu lực từ 26/4/2026;
  • Quy định cấp Bộ về Thảo dược kiểm soát (Số 2), có hiệu lực từ 30/4/2026. Quy định này siết tiêu chí cấp phép cho hoa cần sa.

Cả hai quy định đều không đổi quy tắc về đơn PT 33. Trước khi làm theo mục này, hãy xem tình hình mới nhất trong các topic pháp lý trên diễn đàn: 1330 và 136.

Việc bạn có thể làm:

  • Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú và đi khám với người có quyền kê đơn: hãy cho họ biết. Người kê đơn cần biết điều này trước khi viết đơn PT 33.
  • Nếu bạn làm ở cửa hàng có giấy phép: không cấp hoa cho bất kỳ ai không có đơn PT 33 hợp lệ. Nếu khách cho biết đang mang thai hoặc cho con bú, đơn thuốc là con đường hợp pháp duy nhất.

Điều cần nhớ từ Phần 1 và Phần 2

  • Các tổ chức của bác sĩ khuyên không dùng cần sa khi mang thai và khi cho con bú.
  • Bằng chứng về giai đoạn mang thai lấy từ nghiên cứu quan sát và có những điểm yếu thật. Mức liên quan tìm được ở mức vừa phải, không lớn đến mức gây sốc.
  • Đừng nói với ai rằng chỉ tiếp xúc một lần là sẽ hại con họ. Dữ liệu không cho thấy điều đó.
  • Ý kiến cho rằng cần sa an toàn hoặc có lợi khi mang thai chỉ dựa vào một nghiên cứu trên 44 trẻ ở vùng nông thôn Jamaica. Các nghiên cứu sau này với hơn 21 triệu người tham gia không ủng hộ ý kiến đó.
  • Ở người dùng thường xuyên, sữa mẹ vẫn có THC dù đã nghỉ 12 giờ. Không đoán trước được lúc THC lên cao nhất, và THC tích lại khi dùng nhiều lần. Vì vậy cách vắt bỏ sữa không hiệu quả.

Nếu đang đứng trước quyết định này, bạn hãy cùng bác sĩ hoặc đội ngũ chăm sóc thai sản của mình bàn và quyết định. Hãy dựa vào số liệu thật, đừng dựa vào lời trấn an hay lời doạ trên mạng. Bắt đầu bằng một việc cụ thể: ở lần khám thai hoặc khám hậu sản tới, hãy báo cho đội ngũ y tế nếu bạn có dùng cần sa hoặc CBD.

Có câu hỏi hoặc thấy chỗ nào cần sửa? Hãy đăng ngay bên dưới topic này.

Tài liệu tham khảo cho Phần 2

  • Holdsworth EA, Berim A, Gang DR, Williams JE, Smith CB, Caffé B, Brooks O, Barbosa-Leiker C, McGuire MA, McGuire MK, Meehan CL. “Human Milk Cannabinoid Concentrations and Associations with Maternal Factors: The Lactation and Cannabis (LAC) Study.” Breastfeeding Medicine 2024;19(7):515–524. doi:10.1089/bfm.2024.0021
  • Perez-Reyes M, Wall ME. “Presence of Δ9-tetrahydrocannabinol in human milk.” N Engl J Med 1982;307:819–820
  • “Cannabis”, Drugs and Lactation Database (LactMed), NCBI Bookshelf
  • Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược kiểm soát (Cần sa) B.E. 2568
  • Lo JO, Ayers CK, Yeddala S, Shaw B, Robalino S, Ward R, Kansagara D. “Prenatal Cannabis Use and Neonatal Outcomes: A Systematic Review and Meta-Analysis.” JAMA Pediatrics 2025;179(7):738–746. doi:10.1001/jamapediatrics.2025.0689
  • ACOG Clinical Consensus No. 10, “Cannabis Use During Pregnancy and Lactation”, Obstetrics & Gynecology, 2025 (truy cập qua thông cáo báo chí của ACOG)