การปลูกกัญชากลางแจ้งในเขตร้อนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต้องเจอฝนมรสุมหนักและความชื้นสูงตลอดปี ศัตรูพืชก็ไม่มีฤดูหนาวที่เย็นจัดมาช่วยลดจำนวนลง คำแนะนำที่เขียนสำหรับยุโรปหรืออเมริกาเหนือจึงต้องปรับก่อนนำมาใช้ที่นี่ โดยเฉพาะเรื่องการให้ปุ๋ย น้ำ การควบคุมศัตรูพืช และจังหวะเก็บเกี่ยว
ตอนนี้ว่าด้วยการดูแลกัญชากลางแจ้งตลอดฤดู ได้แก่ การให้ปุ๋ยในดินที่ฝนชะอยู่ตลอด การใช้น้ำฝนและการป้องกันช่อดอกจากพายุ การจัดการศัตรูพืชและโรคหลัก แผนงานรายเดือน การกำหนดเวลาและการจัดการผลผลิตเมื่ออากาศชื้น และต้นทุนของการปลูกขนาดเล็ก
บทความนี้คือตอนที่ 2 อ่านตอนที่ 1 ได้ที่: https://asiannabis.com/t/1325
หมายเหตุผู้แปล (กฎหมายไทย): ช่อดอกกัญชาในประเทศไทยเป็นสมุนไพรควบคุมตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 26 มิถุนายน 2568 ช่อดอกขายได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 และในปริมาณสำหรับใช้ไม่เกิน 30 วัน และห้ามโฆษณาหรือขายออนไลน์ การควบคุมศัตรูพืชให้ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนกับกรมวิชาการเกษตร และใช้ตามฉลากทุกประการ รายละเอียดเรื่องใบอนุญาตอยู่ในตอนที่ 1
1. การให้ปุ๋ยกัญชากลางแจ้งในเขตร้อน
1.1 ปุ๋ยอินทรีย์หรือปุ๋ยแร่ธาตุ
วัสดุอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยหมัก มูลไส้เดือน ปลาป่น กระดูกป่น และสาหร่ายทะเล (kelp) ราคาถูกและหาซื้อง่ายทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถ้าฝนตกหนักชะวัสดุเหล่านี้ออกจากดิน มันก็ย่อยสลายไปโดยไม่ก่อปัญหา วัสดุอินทรีย์ยังเป็นอาหารของจุลินทรีย์และเชื้อราในดิน ซึ่งจะค่อยๆ ปลดปล่อยธาตุอาหารให้ต้นกัญชาไปเรื่อยๆ (เปรียบเทียบปุ๋ยอินทรีย์กับปุ๋ยแร่ธาตุ)
ปุ๋ยอินทรีย์มีข้อเสียสองข้อ ข้อแรก คุณคุม EC (ความเข้มข้นของธาตุอาหารในน้ำ) และสัดส่วนระหว่างธาตุอาหารได้ไม่แม่นยำนัก ข้อสอง เมื่อต้นแสดงอาการขาดธาตุ ปุ๋ยอินทรีย์จะแก้ได้ช้ากว่า
ปุ๋ยแร่ธาตุ (ปุ๋ยเคมี) ให้ธาตุอาหารแม่นยำและออกฤทธิ์เร็ว ถ้าปลูกในกระถางกลางแจ้ง จะใช้ได้แทบไม่ต่างจากการปลูกในร่ม แต่ถ้าปลูกลงแปลงดิน ฝนหนักจะชะปุ๋ยออกไปได้เร็ว คุณจะเสียปุ๋ยที่ซื้อมาไปเปล่าๆ และน้ำที่ไหลออกไปยังทำให้แหล่งน้ำใกล้เคียงปนเปื้อน
วิธีใช้ทั้งสองแบบร่วมกันที่ได้ผลจริงคือ บำรุงสิ่งมีชีวิตในดินให้สมบูรณ์ก่อนด้วยวัสดุปรับปรุงดินอินทรีย์ จากนั้นในช่วงออกดอกจึงเสริมปุ๋ยแร่ธาตุชนิดน้ำในอัตราต่ำ คือ 50–70% ของอัตราที่ฉลากแนะนำสำหรับการปลูกในร่ม เพื่อเติมธาตุที่ต้นต้องการเป็นพิเศษ
สิ่งที่ต้องทำ: ใส่วัสดุปรับปรุงดินอินทรีย์ลงแปลงก่อนปลูก เตรียมปุ๋ยแร่ธาตุชนิดน้ำไว้ใช้ช่วงออกดอก และเริ่มที่ครึ่งหนึ่งของอัตราตามฉลากสำหรับการปลูกในร่ม
1.2 แคลเซียมและแมกนีเซียม
ปริมาณแคลเซียมและแมกนีเซียมในดินและน้ำประปาของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แตกต่างกันมาก ดินลูกรัง (laterite) ที่เป็นกรดมักขาดทั้งสองธาตุ ส่วนน้ำบาดาลจากพื้นที่หินปูนอาจมีแคลเซียมสูงแต่แมกนีเซียมต่ำ
บทความต้นฉบับแนะนำให้เสริมแคลเซียม-แมกนีเซียม (cal-mag) 1–2 มล. ต่อน้ำ 1 ลิตรตลอดการปลูก และมองว่าเป็นการกันไว้ก่อนที่มีความเสี่ยงต่ำ อาการขาดแมกนีเซียมคือใบเหลืองระหว่างเส้นใบ ขณะที่เส้นใบยังเขียวอยู่ ส่วนอาการขาดแคลเซียมคือขอบใบเป็นสีน้ำตาล
หมายเหตุผู้แปล: อาการแบบเดียวกันนี้มักเกิดจาก pH บริเวณรากไม่เหมาะสม ไม่ใช่การขาดธาตุจริง ให้ตรวจ pH ของน้ำที่รดและน้ำที่ไหลออกก่อนเติม cal-mag เพิ่ม ดูวิธีตรวจได้ในกระทู้ ปัญหาธาตุอาหารบนใบกัญชา
สิ่งที่ต้องทำ: ถ้ามีผลตรวจดินหรือผลตรวจน้ำ ให้ดูค่าแคลเซียมและแมกนีเซียมก่อน เติม cal-mag 1–2 มล./ลิตร เฉพาะเมื่อผลตรวจหรือชนิดดินของคุณบ่งว่าต้นน่าจะขาดธาตุ
2. น้ำในฤดูมรสุม
2.1 การใช้น้ำฝน
น้ำฝนที่รองเก็บไว้มักมี pH 5.5–6.5 และมีแร่ธาตุละลายอยู่น้อยมาก ค่า EC จึงต่ำ เมื่อปรับ pH ให้อยู่ในช่วงเป้าหมายแล้ว น้ำฝนเป็นน้ำที่ดีมากสำหรับกัญชา ผู้ปลูกกลางแจ้งหลายคนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จึงตั้งถังรองน้ำไว้ใต้รางน้ำฝน น้ำฝนได้มาฟรี EC ต่ำ และไม่มีคลอรีน จึงไม่ต้องพักน้ำไล่คลอรีน ปกติปรับ pH เพียงเล็กน้อยก็พอ
หมายเหตุผู้แปล: ปิดฝาถังรองน้ำฝนให้สนิท เพราะน้ำที่เปิดโล่งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงซึ่งเป็นพาหะของไข้เลือดออก เมื่อฝนเริ่มตก ให้ปล่อยฝนช่วงแรกชะฝุ่นและใบไม้ออกจากหลังคาก่อน แล้วจึงเริ่มรองน้ำ
สิ่งที่ต้องทำ: วัด pH และ EC ของน้ำฝนที่เก็บไว้หนึ่งครั้งก่อนใช้ คุณจะได้รู้ว่าต้องปรับมากน้อยแค่ไหน
2.2 ฝนหนักในช่วงออกดอก
เมื่อฝนมรสุมหนักตกใส่ช่อดอกที่ไม่มีอะไรคลุม จะมีความเสี่ยงหลักสามข้อ:
- โรคราสีเทา เมื่อช่อดอกเปียกแล้วอากาศยังชื้นต่อเนื่อง สปอร์ราจะงอกและลุกลามได้เร็ว
- กลิ่นหาย ฝนหนักชะต่อมเรซิน (ไทรโคม) หลุดจากช่อดอก ช่อดอกจึงมีกลิ่นอ่อนลง
- ความเสียหายทางกายภาพ ลูกเห็บหรือฝนที่ตกแรงและสาดเข้ามาทำให้ช่อดอกแตกหักได้
ที่กำบังง่ายๆ เหนือต้นช่วยลดความเสี่ยงเหล่านี้ได้มาก เช่น หลังคาผ้าตาข่ายพรางแสงคลุมเหนือทรงพุ่ม หรือแผ่นหลังคาโรงเรือนแบบเคลื่อนย้ายได้ ให้กางที่กำบังตอนฝนตกหนัก และเก็บออกในวันที่แดดดี เพื่อไม่ให้บังแสงมากเกินไป
หมายเหตุผู้แปล: ผ้าตาข่ายพรางแสงแค่ชะลอฝน แต่กันฝนไม่ได้ ถ้าใช้โครงคลุมพลาสติกใส ช่อดอกจะแห้งอยู่เสมอ และแสงยังส่องผ่านได้
สิ่งที่ต้องทำ: ทำที่กำบังให้เสร็จก่อนต้นเริ่มออกดอก เพื่อให้พร้อมใช้ตั้งแต่ครั้งแรกที่มีพยากรณ์ว่าพายุจะเข้า
3. ศัตรูพืชและโรค
ปัญหาศัตรูพืชในเขตร้อนต่างจากเขตอบอุ่น อากาศอุ่นตลอดปีทำให้จำนวนศัตรูพืชไม่เคยลดฮวบเหมือนช่วงฤดูหนาวที่เย็นจัด วิธีที่ได้ผลคือการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ได้แก่ ตรวจต้นอย่างสม่ำเสมอ ป้องกันปัญหาก่อน ใช้ศัตรูธรรมชาติของศัตรูพืช และพ่นสารเฉพาะเมื่อจำเป็น
หมายเหตุผู้แปล (การพ่นสาร): บทความต้นฉบับแนะนำผลิตภัณฑ์หลายชนิด ได้แก่ น้ำมันสะเดา (neem oil) สบู่กำจัดแมลง สปินโนแซด (spinosad) Bt สารกำจัดเชื้อรากลุ่มทองแดง โพแทสเซียมไบคาร์บอเนต และกำมะถัน บางชนิดแนะนำให้ใช้ทุกสัปดาห์ รวมถึงช่วงออกดอกด้วย ในประเทศไทย ให้ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนกับกรมวิชาการเกษตร ในอัตราตามฉลาก และกับพืชที่ฉลากระบุเท่านั้น สารทุกชนิดที่พ่นลงบนช่อดอกอาจทิ้งสารตกค้างไว้ และช่อดอกที่ส่งตรวจในห้องปฏิบัติการอาจตรวจไม่ผ่านเพราะสารตกค้างนั้น อ่านเพิ่มเติมได้ที่ สารที่พ่นได้ตามกฎหมายภายใต้ GACP ของไทย และ สารพิษตกค้างในกัญชา ดูฉลากด้วยว่าต้องเว้นกี่วันหลังพ่นครั้งสุดท้ายจึงจะเก็บเกี่ยวได้
3.1 ศัตรูพืชหลัก
ไรแดง (Tetranychus urticae และชนิดใกล้เคียง) เป็นศัตรูพืชที่พบแพร่หลายที่สุดทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในร่มและกลางแจ้ง (วิธีแยกชนิดไร) ไรแดงขยายพันธุ์เร็วในอากาศร้อนและแห้ง ยิ่งร้อนก็ยิ่งขยายพันธุ์เร็ว เมื่อมีจำนวนมาก ใบจะเป็นจุดซีดเล็กๆ ต่อมามีใย และสุดท้ายใบร่วง
วิธีจัดการกลางแจ้ง: ศัตรูธรรมชาติอย่างไรตัวห้ำและเต่าทองพบกลางแจ้งมากกว่าในร่ม จึงช่วยคุมปัญหาไปได้ส่วนหนึ่ง เพื่อป้องกัน ให้พ่นน้ำมันสะเดาทุก 7 วันโดยเน้นใต้ใบ ถ้าระบาดหนัก ให้สลับใช้น้ำมันสะเดา สบู่กำจัดแมลง และสปินโนแซด การสลับสารช่วยไม่ให้ไรดื้อต่อผลิตภัณฑ์ใดผลิตภัณฑ์หนึ่ง
เพลี้ยอ่อน (aphid) (Myzus persicae และเพลี้ยอ่อนกัญชา Phorodon cannabis) เป็นแมลงตัวเล็ก ลำตัวนิ่ม ดูดน้ำเลี้ยงจากต้น ชอบเกาะกลุ่มที่ยอดอ่อนและใต้ใบ เพลี้ยอ่อนทิ้งของเหลวเหนียวที่เรียกว่าน้ำหวาน (honeydew) ไว้บนต้น แล้วราสีดำที่เรียกว่าราดำจะขึ้นบนน้ำหวานนั้น ถ้าระบาดหนัก ต้นจะแคระแกร็น และเพลี้ยอ่อนยังแพร่ไวรัสพืชได้ด้วย
วิธีจัดการ: ถ้ามีตัวอ่อนเต่าทองอยู่ในแปลง มันจะล่าเพลี้ยอ่อนได้ดีมาก การฉีดน้ำแรงๆ ช่วยให้กลุ่มเพลี้ยหลุดจากต้น ถ้าจำเป็นต้องพ่นสาร ให้ใช้น้ำมันสะเดาหรือสบู่กำจัดแมลง พ่นตอนเช้าตรู่หรือตอนเย็น ห้ามพ่นตอนแดดร้อน
หนอนผีเสื้อ (หนอนเจาะลำต้นและหนอนกระทู้) ผีเสื้อกลางคืนและผีเสื้อกลางวันหลายชนิดวางไข่บนกัญชาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หนอนบางชนิดกินใบ บางชนิดเจาะเข้าลำต้นและทำให้กิ่งใหญ่ตายได้ วิธีควบคุมแบบเจาะจงที่ได้ผลที่สุดคือ Bacillus thuringiensis (Bt) ซึ่งเป็นแบคทีเรียในดินที่พบได้ตามธรรมชาติ Bt ฆ่าหนอนผีเสื้อ แต่ไม่เป็นอันตรายต่อแมลงที่มีประโยชน์หรือคน (โปรแกรมใช้ Bt กับหนอนเจาะช่อดอก)
ตั๊กแตนและจิ้งหรีด เป็นปัญหามากกว่าสำหรับแปลงที่อยู่ติดไร่นาหรือที่รกร้าง สิ่งกีดขวาง เช่น ตาข่ายคลุมแถวปลูก เป็นวิธีควบคุมที่ทำได้จริงที่สุด
สิ่งที่ต้องทำ: ใช้แว่นขยายตรวจใต้ใบสองสามใบของทุกต้นสัปดาห์ละครั้ง จดสิ่งที่พบไว้ เพื่อให้ลงมือได้ตั้งแต่ศัตรูพืชยังมีจำนวนน้อย
3.2 โรคหลัก
โรคราสีเทา หรือโรคช่อดอกเน่า (Botrytis cinerea) เป็นโรคที่สร้างความเสียหายมากที่สุดให้กัญชากลางแจ้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (การป้องกันและตรวจพบ Botrytis แต่เนิ่นๆ) โรคนี้มักระบาดช่วงปลายฤดูฝน และทุกช่วงที่ความชื้นสัมพัทธ์เกิน 80% ติดต่อกันนาน สปอร์ของเชื้อมีอยู่ทุกที่ โรคจะเริ่มลุกลามในช่อดอกที่แน่น เมื่อความชื้นในอากาศและความชื้นภายในช่อดอกสูงพอ
การป้องกันต้องมาก่อน:
- ในพื้นที่ชื้น ให้ปลูกซาติวา (sativa) หรือลูกผสมที่ช่อโปร่ง แทนสายพันธุ์แบบอินดิก้า (indica) ที่ช่อแน่น
- เก็บใบแห้งตายออกให้เร็ว เพราะการติดเชื้อมักเริ่มจากตรงนั้น
- เว้นระยะระหว่างต้นให้อากาศไหลผ่านได้
- ช่วงที่อากาศชื้นระหว่างออกดอก ให้พ่นสารกำจัดเชื้อรากลุ่มทองแดงหรือโพแทสเซียมไบคาร์บอเนตเพื่อป้องกันสัปดาห์ละครั้ง (ดูหมายเหตุเรื่องการพ่นสารด้านบน)
- ใน 3 สัปดาห์สุดท้าย ตรวจทุกตำแหน่งที่มีช่อดอกทุกวัน ถ้าเจอส่วนที่ติดเชื้อ ให้ตัดออกทันทีด้วยกรรไกรที่ฆ่าเชื้อแล้ว และขยับต้นให้น้อยที่สุดเพื่อไม่ให้สปอร์ฟุ้งกระจาย
ราแป้ง (Golovinomyces ambrosiae ซึ่งเดิมเคยรายงานว่าเป็น G. cichoracearum) เห็นเป็นผงสีขาวเคลือบอยู่บนใบ (ราแป้งในกัญชา) โรคนี้พบมากที่สุดช่วงรอยต่อระหว่างฤดูฝนกับฤดูแล้ง ซึ่งอุณหภูมิลดลงและความชื้นขึ้นลงไม่คงที่ ผู้ปลูกหลายคนคิดว่าราแป้งต้องการความชื้นสูงมาก แต่ความจริงราแป้งเติบโตได้ดีที่สุดที่ความชื้นปานกลาง 50–70% และไม่ต้องมีน้ำเกาะบนใบ
วิธีจัดการ: สเปรย์โพแทสเซียมไบคาร์บอเนตได้ผลดีและมีความเป็นพิษต่ำ สารกำจัดเชื้อรากลุ่มกำมะถันก็ได้ผลเช่นกัน แต่ห้ามใช้เมื่ออุณหภูมิเกิน 30 °C เพราะกำมะถันจะทำให้ต้นไหม้ อีกทางเลือกหนึ่งคือผลิตภัณฑ์จากสารสกัดพืชที่ได้รับอนุญาต ซึ่งทำจากสะเดา กระเทียม หรือกรดซิตริก
หมายเหตุผู้แปล: ช่วงบ่ายของฤดูแล้งในไทยมักร้อนเกิน 30 °C ถ้าใช้กำมะถัน ให้พ่นเฉพาะตอนเช้าตรู่ที่อากาศยังเย็น ในวันที่พยากรณ์ว่าอากาศจะไม่ร้อนจัด
โรคเหี่ยวจากเชื้อฟิวซาเรียม (Fusarium) และโรครากเน่า เชื้อราในดินกลุ่มนี้เข้าทำลายราก โดยเฉพาะในดินที่น้ำขังหรือดินแน่น การป้องกันด้วยการระบายน้ำที่ดีได้ผลดีกว่าการรักษามาก เมื่อโรคเหี่ยวจากเชื้อฟิวซาเรียมเกิดขึ้นในแปลงแล้ว จะกำจัดให้หมดได้ยากมาก
สิ่งที่ต้องทำ: แก้ปัญหาการระบายน้ำให้เรียบร้อยก่อนปลูก (ตอนที่ 1 หัวข้อ 4.2) และลงการตรวจช่อดอกทุกวันไว้ในปฏิทินสำหรับ 3 สัปดาห์สุดท้ายของการออกดอก
3.3 แผนงานรายเดือน
| เดือน | ระยะ | สิ่งที่ต้องทำ |
|---|---|---|
| ต.ค.–พ.ย. | ปลูก | เตรียมดิน ตรวจการระบายน้ำ รดน้ำมันสะเดาลงดินเพื่อป้องกัน |
| พ.ย.–ธ.ค. | เจริญเติบโตทางใบ | พ่นน้ำมันสะเดาสัปดาห์ละครั้ง ตรวจเพลี้ยอ่อน ปักหลักค้ำต้น |
| ธ.ค.–ม.ค. | เริ่มออกดอก | ลดไนโตรเจน เฝ้าดูความชื้น เริ่มใช้สารกำจัดเชื้อรากลุ่มทองแดงแบบสลับ |
| ม.ค.–ก.พ. | กลางระยะออกดอก | ตรวจโรคราสีเทาทุกวัน เก็บเศษพืชที่ตายออก ไม่รดน้ำจากด้านบน |
| ก.พ.–มี.ค. | ปลายระยะออกดอก | พ่นสารและจับต้นให้น้อยที่สุด ตรวจไทรโคม กำหนดวันเก็บเกี่ยว |
หมายเหตุผู้แปล: แผนนี้ถือว่าต้นยังเจริญเติบโตทางใบตลอดเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม ซึ่งตรงกับต้นออโต้ฟลาวเวอร์ ส่วนต้นโฟโตพีเรียดที่นำออกปลูกกลางแจ้งในเดือนตุลาคมมักเริ่มออกดอกเร็วกว่านี้มาก เพราะช่วงกลางวันสั้น (ดูตอนที่ 1 หัวข้อ 1) ให้เลื่อนแถวในตารางให้ตรงกับวันที่ต้นของคุณเริ่มออกดอกจริง
4. การเก็บเกี่ยวในสภาพอากาศชื้น
4.1 กำหนดวันเก็บเกี่ยวตามสภาพอากาศ
ถ้าปลูกในร่ม คุณเลือกวันเก็บเกี่ยวได้ตามต้องการ แต่ถ้าปลูกกลางแจ้งในเขตร้อน คุณต้องหาจังหวะเก็บเกี่ยวให้เข้ากับสภาพอากาศ ควรตัดก่อนหรือหลังช่วงที่ฝนตกติดกันหลายวัน ไม่ใช่ตัดระหว่างนั้น เพราะทำให้คุณภาพการตากแห้งต่างกันมาก
ติดตามพยากรณ์อากาศในพื้นที่ตลอด 2 สัปดาห์สุดท้ายก่อนวันเก็บเกี่ยวที่วางแผนไว้ ถ้ามีช่วงฝนหยุด 5–7 วัน คุณจะตัดและเริ่มตากแห้งได้โดยไม่เสียหายจากฝน ถ้าวันเก็บเกี่ยวตรงกับช่วงฝนชุก ให้เก็บเกี่ยวเร็วขึ้น และยอมให้ต่อมเรซินสุกน้อยกว่าที่ตั้งใจไว้เล็กน้อย อย่าเก็บเกี่ยวช้า เพราะช่อดอกอาจเสียหายไปแล้ว และโรคราสีเทาจะลามในช่อดอกได้เร็ว วิธีดูระยะความสุกอธิบายไว้ในกระทู้ การกำหนดเวลาเก็บเกี่ยวและไทรโคม
สิ่งที่ต้องทำ: สองสัปดาห์ก่อนวันเก็บเกี่ยวที่คาดไว้ ให้เช็กพยากรณ์อากาศทุกวัน แล้วเลือกช่วงแห้ง 5–7 วันช่วงแรกที่มาถึง
4.2 การเก็บเกี่ยวเป็นรอบ
ช่อดอกหลักที่ยาวของซาติวาสุกไม่พร้อมกัน ไทรโคมที่ส่วนยอดมักสุกเต็มที่ก่อนส่วนกลางและส่วนโคน จึงควรเก็บเกี่ยวเป็นรอบ โดยตัดหนึ่งในสามส่วนบนก่อนส่วนที่เหลือ 7–10 วัน แต่ละส่วนจะได้สุกเต็มที่ และช่อดอกด้านล่างจะได้แสงมากขึ้นระหว่างที่รอสุก
ช่อดอกโปร่งของสายพันธุ์ดั้งเดิม (landrace) ที่อธิบายไว้ในตอนที่ 1 ไม่ใช่ช่อดอกหลักยาวๆ แบบนี้ ซาติวาลูกผสมยังสร้างช่อดอกหลักที่ยาวและค่อนข้างแน่นได้ การเก็บเกี่ยวเป็นรอบจึงเหมาะกับต้นแบบนี้มากที่สุด
สิ่งที่ต้องทำ: ในต้นที่ใหญ่ที่สุดของคุณ ให้ดูไทรโคมที่ส่วนยอด ส่วนกลาง และส่วนโคนของช่อดอกหลักแยกกัน ก่อนตัดสินใจว่าจะตัดเมื่อไร
4.3 เล็มสดหรือเล็มแห้ง
เมื่ออากาศภายนอกมีความชื้นสัมพัทธ์เกิน 75% ให้เล็มช่อดอกแบบสดทันทีหลังตัด อย่าแขวนทั้งต้นไว้หลายวันก่อนเล็ม ในอากาศชื้น ใบเล็กที่เหลืออยู่บนช่อดอกเปียก (ใบเล็กติดช่อดอก (sugar leaves)) จะเก็บความชื้นไว้ และเร่งให้โรคราสีเทาลามไปทั่วผลผลิต
เล็มใบเหล่านั้นออก แล้วแขวนกิ่งแยกทีละกิ่งทันทีในจุดที่แห้งที่สุดที่คุณมี และเปิดให้ลมผ่านมากที่สุดเท่าที่ทำได้ (เล็มสดหรือเล็มแห้ง)
หมายเหตุผู้แปล: ความชื้นในอากาศของไทยมักอยู่ที่ 85–95% ช่อดอกที่เปียกในสภาพนี้อาจขึ้นราชนิดที่สร้างสารพิษได้ด้วย กระทู้ การตากแห้งเมื่อความชื้น 85–95% และ ไมโคทอกซินบนช่อดอกกัญชา เปรียบเทียบวิธีตากแห้งแบบต่างๆ และอธิบายความเสี่ยงนี้
สิ่งที่ต้องทำ: ก่อนวันเก็บเกี่ยว ให้เตรียมพื้นที่ตากแห้งที่มีพัดลม และถ้าเป็นไปได้ให้มีเครื่องลดความชื้น วัดความชื้นในพื้นที่นั้นไว้หนึ่งวันก่อนใช้งาน
5. ต้นทุนของการปลูกกลางแจ้งขนาดเล็ก
การปลูกกลางแจ้งโดยใช้แสงแดด น้ำในพื้นที่ และวัสดุอินทรีย์ราคาถูก อาจมีต้นทุนต่ำกว่าการผลิตปริมาณเท่ากันในร่มมาก บทความต้นฉบับให้ตัวเลขต้นทุนสำหรับ 5 ต้นไว้ดังนี้:
| รายการ | ค่าใช้จ่าย (บาทต่อรอบ) | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| เมล็ด (เมล็ดคุณภาพดี 5 เมล็ด) | 1,500–5,000 | ราคาต่างกันมากตามผู้พัฒนาสายพันธุ์ |
| กระถาง (กระถางผ้า 30 ลิตร × 5) | 800–2,000 | ซื้อครั้งเดียว ใช้ซ้ำได้ |
| วัสดุปลูก (150 ลิตร ปรับปรุงแล้ว) | 500–1,500 | อินทรีย์ หาได้ในท้องถิ่น |
| ธาตุอาหาร (ชุดพื้นฐาน 3 ส่วน) | 800–2,500 | ต่อรอบ |
| วัสดุควบคุมศัตรูพืช | 300–800 | สะเดา ทองแดง Bt (หัวข้อ 3) |
| รวม | 3,900–11,800 | ไม่รวมค่าที่ดินและค่าน้ำ |
ต้นกัญชากลางแจ้งที่แข็งแรง 5 ต้นที่ปลูกในฤดูแล้ง ให้ช่อดอกแห้งได้ต้นละ 100–400 กรัม ตัวเลขจะมากหรือน้อยขึ้นกับสายพันธุ์ การจัดทรงต้น และสภาพแวดล้อม รวมทั้งหมดจึงได้ 500–2,000 กรัม ในพื้นที่ที่กฎหมายอนุญาตให้ปลูกกลางแจ้ง ต้นทุนแบบนี้ถือว่าคุ้มกว่าการปลูกในร่มมาก
หมายเหตุผู้แปล: ตารางนี้ไม่รวมค่าใบอนุญาตและค่าตรวจในห้องปฏิบัติการ ซึ่งฟาร์มที่มีใบอนุญาตต้องจ่าย ช่อดอกทุกส่วนที่ส่งต่อออกไปจากมือคุณต้องเป็นไปตามกฎในหมายเหตุกฎหมายตอนต้นของบทความนี้ด้วย คือ ขายได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 ห้ามโฆษณา และห้ามขายออนไลน์
สิ่งที่ต้องทำ: คัดลอกตารางนี้ไปทำงบประมาณของคุณเอง เพิ่มรายการที่ตารางไม่ได้รวมไว้ (ใบอนุญาต ค่าตรวจ ที่กำบังฝน ค่าน้ำ) และใส่ราคาในพื้นที่ของคุณเองก่อนตัดสินใจลงทุนปลูกทั้งฤดู
สรุป
การปลูกกัญชากลางแจ้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะประสบความสำเร็จเมื่อแผนการปลูกเข้ากับสภาพอากาศ:
- เลือกสายพันธุ์ที่เหมาะกับเขตร้อน คือ ซาติวาจากแถบเส้นศูนย์สูตร หรือออโต้ฟลาวเวอร์
- วางรอบปลูกให้ตรงกับฤดูแล้ง
- ให้ความสำคัญกับการระบายน้ำเป็นอันดับแรกเมื่อเลือกและเตรียมพื้นที่
- จัดการศัตรูพืชก่อนที่จำนวนจะเพิ่มขึ้น เฝ้าระวังโรคราสีเทาอย่างใกล้ชิดในช่วงอากาศชื้น และจำไว้ว่าศัตรูพืชในเขตร้อนไม่มีฤดูหนาวมาช่วยลดจำนวน
สิ่งที่คุณจะได้คือการปลูกต้นทุนต่ำที่ใช้พลังงานจากแสงแดด และมีฤดูปลูกยาว
สิ่งที่ต้องทำต่อ: เขียนแผนการปลูกของคุณให้จบในหน้าเดียว ได้แก่ เดือนเก็บเกี่ยว วันปลูก ประเภทสายพันธุ์ งานระบายน้ำ และวันตรวจศัตรูพืชประจำสัปดาห์ แล้วโพสต์ไว้ใต้กระทู้นี้ ผู้ปลูกคนอื่นในภูมิภาคเดียวกันจะช่วยชี้ว่าควรปรับตรงไหน
เอกสารอ้างอิง
บทความต้นฉบับระบุเอกสารสองชิ้นนี้ไว้ แต่ไม่ได้ระบุว่าใช้อ้างอิงข้อความใดในบทความ:
- Fischedick, J. T., Hazekamp, A., Erkelens, T., Choi, Y. H., & Verpoorte, R. (2010). Metabolic fingerprinting of Cannabis sativa L., cannabinoids and terpenoids for chemotaxonomic and drug standardization purposes. Phytochemistry, 71(17–18), 2058–2073. https://doi.org/10.1016/j.phytochem.2010.10.001
- Pate, D. W. (1994). Chemical ecology of Cannabis. Journal of the International Hemp Association, 1(2), 29–37.