กลุ่มอาการอาเจียนรุนแรงจากแคนนาบินอยด์ (cannabinoid hyperemesis syndrome หรือ CHS) คือภาวะที่ผู้ใช้กัญชาปริมาณมากต่อเนื่องเป็นเวลานานมีอาการอาเจียนรุนแรงเป็นพัก ๆ ซ้ำหลายครั้ง ในช่วงระหว่างแต่ละพัก ผู้ป่วยอาจรู้สึกปกติดี การหยุดใช้กัญชาคาดว่าจะทำให้อาการเป็นพัก ๆ เหล่านี้หมดไป
อาการเป็นอย่างไร
บทความทบทวนทางการแพทย์ปี 2568 อธิบายว่า CHS เป็นความผิดปกติเรื้อรัง มีช่วงอาเจียนรุนแรงสลับกับช่วงที่มีอาการน้อยหรือไม่มีอาการเลย อาการแต่ละพักอาจรุนแรงจนทำกิจวัตรประจำวันไม่ได้ ลักษณะสำคัญคือมีประวัติใช้กัญชาปริมาณมากต่อเนื่องเป็นเวลานาน บทความทบทวนอีกชิ้นในปี 2568 เพิ่มอาการปวดท้องเข้าไปในรูปแบบอาการนี้ด้วย โดยไม่พบสาเหตุทางร่างกายอื่น
ศูนย์แห่งชาติด้านสุขภาพเสริมและบูรณาการของสหรัฐฯ (NCCIH) ก็ระบุเช่นกันว่า ผู้ที่ใช้กัญชาขนาดสูงเป็นเวลานานบางรายเกิดอาการอาเจียนรุนแรงซ้ำ ๆ
ทำไมจึงมักถูกมองข้าม
CHS มีอาการคล้ายกลุ่มอาการอาเจียนเป็นรอบ (cyclic vomiting syndrome) มาก ข้อแตกต่างคือ การหยุดใช้กัญชาอย่างต่อเนื่องคาดว่าจะทำให้ CHS หายไป บทความทบทวนปี 2568 รายงานว่า ในรายงานผู้ป่วยที่ตีพิมพ์ การวินิจฉัยเกิดขึ้นหลังอาการพักแรกโดยเฉลี่ยสามถึงหกปี แพทย์อาจไม่นึกถึงภาวะนี้ และผู้ป่วยอาจไม่บอกว่าใช้กัญชา ผลคือต้องไปห้องฉุกเฉินซ้ำแล้วซ้ำเล่า
บทความทบทวนกรณีผู้ป่วยอายุน้อยระบุว่า ยาแก้อาเจียนมาตรฐานมักได้ผลไม่ดี การหยุดใช้กัญชาเป็นหัวใจของการรักษา
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในประเทศไทย ช่อดอกกัญชาจ่ายเพื่อการใช้ทางการแพทย์ตามใบสั่งแบบ ภ.ท. 33 ผู้ป่วยที่เกิดอาการอาเจียนซ้ำ ๆ ระหว่างใช้ ควรบอกแพทย์ผู้สั่งจ่ายและแพทย์ที่โรงพยาบาลทุกคนที่ดูแลว่าตนใช้กัญชา ข้อมูลนี้ช่วยให้ไปถึงการวินิจฉัยได้เร็วขึ้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใช้กัญชาเพิ่มเพื่อระงับอาการคลื่นไส้ ใน CHS กัญชาคือต้นเหตุ
- ไม่บอกแพทย์ว่าใช้กัญชา นี่คือข้อมูลสำคัญที่สุดในการวินิจฉัย
- รักษาอาการอาเจียนซ้ำ ๆ เองที่บ้านหลายวัน การอาเจียนรุนแรงอาจทำให้ร่างกายขาดน้ำจนเป็นอันตราย ควรไปพบแพทย์
ถ้าใช้กัญชาเป็นประจำแล้วมีอาการอาเจียนรุนแรงเป็นพัก ๆ ซ้ำหลายครั้ง ให้ไปพบแพทย์ และบอกให้ชัดว่าใช้กัญชาปริมาณเท่าไรและบ่อยแค่ไหน
หน้านี้อธิบายคำศัพท์ ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์
คำที่เกี่ยวข้อง
THC (เตตระไฮโดรแคนนาบินอล) · การดื้อยาต่อกัญชา · อาการถอนยา (withdrawal) · ระบบเอ็นโดแคนนาบินอยด์ · กัญชาทางการแพทย์ · ภ.ท. 33
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- เริ่มน้อย ค่อย ๆ เพิ่ม: การดื้อยา (tolerance) ผลข้างเคียง ปฏิกิริยาระหว่างยา และบันทึกอาการ (ตอนที่ 2)
- ภาวะได้รับ THC มากเกินไป: วิธีสังเกต สิ่งที่ช่วยได้จริง และเมื่อไรต้องไปโรงพยาบาล
- กัญชา การตั้งครรภ์ และการให้นมบุตร: ผลต่อทารกแรกเกิดและอาการคลื่นไส้ช่วงตั้งครรภ์ (ตอนที่ 1)
แหล่งอ้างอิง
- Jiménez-Castillo R.A. et al. (2025). Cannabinoid hyperemesis syndrome: a review. Revista de Gastroenterología de México (English edition)
- Pietrantoni C. et al. (2025). Cannabinoid hyperemesis syndrome in adolescents: a narrative review. Pediatric Reports
- US NCCIH, Cannabis (Marijuana) and Cannabinoids: What You Need To Know
- Tilleke & Gibbins, Thailand’s New Cannabis Controls Impact Doctors, Dispensaries, and Growers