การรมยาคืออะไร? การใช้ไอสารเคมีจัดการรุ่นการผลิตหรือห้องเก็บ

การรมยาคือการฆ่าเชื้อรุ่นการผลิตหรือพื้นที่จัดเก็บ โดยให้สัมผัสกับไอของสารเคมีบางชนิดในภาชนะหรือห้องที่ปิดสนิท ใช้เพื่อกำจัดแมลงและศัตรูพืชอื่นในวัตถุดิบพืชที่เก็บรักษาไว้

GACP มองการรมยาอย่างไร

สำนักงานยาแห่งสหภาพยุโรป (EMA) มีแนวปฏิบัติด้านหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยว (GACP) (ฉบับแก้ไขปี 2568) แนวปฏิบัตินี้นิยามการรมยาว่าเป็นการฆ่าเชื้อรุ่นการผลิตในภาชนะปิด ด้วยไอของสารเคมีบางชนิด และถือว่าเป็นทางเลือกสุดท้าย:

  • ควรจำกัดการรมยาให้มากที่สุด และใช้เฉพาะเมื่อพบความจำเป็นจริงเท่านั้น
  • ต้องปรึกษาผู้ซื้อหรือผู้ผลิตยาก่อน
  • ผู้ที่ทำได้ต้องเป็นบุคลากรที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น และใช้ได้เฉพาะสารเคมีที่ขึ้นทะเบียนแล้ว ตามคำแนะนำของสารนั้น
  • ห้ามใช้เอทิลีนออกไซด์ (ethylene oxide) และ 1,3-ไดคลอโรโพรพีน (1,3-dichloropropene)
  • ต้องบันทึกการรมยาทุกครั้ง รวมถึงการใช้สารรมยาในโกดัง

หากใช้การเก็บแบบแช่แข็งหรือไอน้ำอิ่มตัวแทนการรมยา เพื่อควบคุมศัตรูพืชหรือจุลินทรีย์ ต้องตรวจปริมาณความชื้นของวัตถุดิบหลังจากนั้น

ทำไมผู้ซื้อจึงระวังเรื่องนี้

สารรมยาอาจทิ้งสารตกค้างไว้ในวัตถุดิบพืช กัญชาทางการแพทย์ต้องตรวจสารกำจัดศัตรูพืชตกค้าง และผู้ซื้อในต่างประเทศอาจปฏิเสธรุ่นการผลิตที่ถูกรมยาโดยไม่ได้ตกลงกันไว้ ด้วยเหตุนี้ การป้องกันในที่เก็บจึงต้องมาก่อน คือห้องที่สะอาด แห้ง และปิดมิดชิด ซึ่งกันศัตรูพืชไม่ให้เข้ามา

ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ที่เก็บที่ร้อนและชื้นเอื้อต่อแมลงและเชื้อรา จึงทำให้การรมยาดูน่าใช้ ให้ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่กรมวิชาการเกษตรรับขึ้นทะเบียนสำหรับการใช้งานนั้น ผ่านผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต และบันทึกการรมทุกครั้ง หากคุณส่งวัตถุดิบให้ผู้ซื้อต่างประเทศ ให้ขอความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้ซื้อก่อนรมยาทุกครั้ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • รมยาโดยไม่บอกผู้ซื้อ อาจทำให้รุ่นการผลิตนั้นขายให้ผู้ซื้อรายนั้นไม่ได้
  • ใช้สารเคมีสำหรับใช้ในบ้านหรือสารที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน สารตกค้างอาจทำให้ไม่ผ่านการตรวจจากแล็บ และการใช้นั้นอาจผิดกฎหมาย
  • ไม่มีบันทึก แนวปฏิบัติ GACP กำหนดให้บันทึกสารรมยาทุกชนิดที่ใช้

ก่อนหยิบสารรมยามาใช้ ให้ตรวจห้องเก็บว่ามีช่องโหว่ ความชื้น หรือวัตถุดิบเก่าค้างอยู่หรือไม่ แล้วแก้ไขสิ่งเหล่านั้นก่อน

คำที่เกี่ยวข้อง

บันทึกการปลูก · การตรวจสารกำจัดศัตรูพืชตกค้าง · เลขทะเบียนกรมวิชาการเกษตร · การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) · ปริมาณความชื้น · ใบรับรองสุขอนามัยพืช · GACP

อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis

แหล่งอ้างอิง