ความชื้นสัมพัทธ์ (RH) คือปริมาณไอน้ำในอากาศ แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ของปริมาณสูงสุดที่อากาศจะอุ้มได้ที่อุณหภูมิเดียวกัน เป็นตัวเลขความชื้นที่แสดงบนไฮโกรมิเตอร์ในห้องปลูก โรงเรือน หรือโหลสำหรับการบ่ม
ทำไมอุณหภูมิจึงเปลี่ยนค่าที่อ่านได้
อากาศอุ่นอุ้มน้ำได้มากกว่าอากาศเย็น โครงการจัดการศัตรูพืชของมหาวิทยาลัยคอนเนตทิคัต (สหรัฐอเมริกา) ยกตัวอย่างง่าย ๆ ว่า อากาศที่ 70 °F (ประมาณ 21 °C) อุ้มความชื้นได้เป็นสองเท่าของอากาศที่ 50 °F (ประมาณ 10 °C) โดยประมาณ ทุกครั้งที่อุณหภูมิสูงขึ้น 20 °F (ประมาณ 11 °C) ค่า RH จะลดลงครึ่งหนึ่ง แม้ไม่มีน้ำออกจากห้องเลย
ตอนกลางคืนจะเกิดสิ่งตรงกันข้าม เมื่ออากาศเย็นลง RH จะสูงขึ้น ถ้าเย็นลงถึงจุดน้ำค้าง น้ำจะควบแน่นบนพื้นผิวที่เย็นที่สุด รวมถึงใบพืช ใบที่เปียกทำให้สปอร์เชื้อรางอกได้ และโครงการเดียวกันยกตัวอย่างโรคเน่าช่อดอก (โบไทรทิส) และราแป้ง
ผู้ปลูกใช้ค่านี้อย่างไร
RH ทำงานคู่กับอุณหภูมิ ผู้ปลูกมักแปลงสองค่านี้เป็นตัวเลขเดียว คือค่าความดันไอน้ำขาด (VPD) ซึ่งบอกว่าอากาศดึงน้ำออกจากใบแรงเพียงใด ถ้าชื้นเกินไป พืชคายน้ำช้า และเชื้อราหาพื้นผิวเปียกได้ ถ้าแห้งเกินไป พืชเสียน้ำเร็วกว่าที่รากจะหามาทดแทนได้
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
RH นอกอาคารในฤดูฝนสูงอยู่เกือบทั้งวัน ห้องปิดที่มีเครื่องปรับอากาศดึงน้ำออกได้บ้าง แต่ยังอาจถึงจุดน้ำค้างได้เมื่อปิดไฟและห้องเย็นลง ช่อดอกที่แน่นในช่วงปลายระยะออกดอกจะเก็บความชื้นไว้ข้างใน ซึ่งเป็นจุดที่โรคเน่าช่อดอกเริ่มต้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เชื่อเซนเซอร์ตัวเดียวที่ระดับศีรษะ อากาศในทรงพุ่มที่แน่นชื้นกว่า ให้วางเซนเซอร์ตัวที่สองไว้ท่ามกลางช่อดอก
- ดูแค่ตอนกลางวัน ชั่วโมงเสี่ยงมักอยู่หลังปิดไฟทันที ให้บันทึก RH ตลอดคืน
- ทำให้ใบเปียกในช่วงเย็น ให้น้ำที่บริเวณราก หรือใช้ระบบน้ำหยด เพื่อให้ใบแห้ง
วางไฮโกรมิเตอร์แบบบันทึกข้อมูลไว้ในทรงพุ่มหนึ่งวันหนึ่งคืนเต็ม และจดชั่วโมงที่ RH สูงสุด
คำที่เกี่ยวข้อง
VPD · การคายน้ำ · โรคเน่าช่อดอก · ราแป้ง · ระบบปรับอากาศ (HVAC) · DIF (ผลต่างอุณหภูมิกลางวัน-กลางคืน)
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- การควบคุมสภาพอากาศในห้องปลูก: VPD อุณหภูมิ และความชื้นตอนกลางคืน (ตอนที่ 1)
- ความชื้นสูงเพียงอย่างเดียวลด CBD ลง 78% ในการทดลองปี 2568: มีความหมายอย่างไรต่อห้องทำดอกในไทย
- การเลือกขนาดเครื่องลดความชื้นและเครื่องปรับอากาศสำหรับห้องทำดอกในไทย