การยืดตัวช่วงดอก (stretch) คือการเพิ่มความสูงอย่างรวดเร็วของกัญชาโฟโตพีเรียดในช่วงสัปดาห์แรก ๆ หลังเปลี่ยนเป็นช่วงแสงสำหรับออกดอก ลำต้นยาวขึ้นและระยะห่างระหว่างคู่ใบกว้างขึ้น ก่อนที่ต้นจะเข้าสู่การสร้างช่อดอก
เกิดอะไรขึ้นในต้น
งานวิจัยปี 2567 ใน Horticulture Research ติดตามเรื่องนี้ทีละขั้น หลังเปลี่ยนเป็นวันสั้น ต้นผ่านสองระยะ:
- ระยะยืดตัว: ตั้งแต่ประมาณวันที่ 5 ถึงวันที่ 10 ลำต้นหลักและระยะห่างระหว่างคู่ใบ (ปล้อง) เติบโตอย่างรวดเร็ว
- ระยะอัดแน่น: หลังจากนั้น ปล้องใหม่หยุดยืด และต้นสร้างกลุ่มดอกแน่น ๆ ที่จะกลายเป็นช่อดอก
งานวิจัยเชื่อมโยงการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้กับฮอร์โมนพืช ระดับจิบเบอเรลลินซึ่งเป็นฮอร์โมนการเจริญเติบโต และออกซิน ลดลงที่ยอดภายใต้วันสั้น เมื่อต้นกลับไปได้วันยาว ฮอร์โมนเหล่านั้นเพิ่มขึ้นอีกครั้ง และกลุ่มดอกเริ่มแตกออก
ทำไมจึงต่างกัน
ต้นจะยืดมากเพียงใดขึ้นอยู่กับพันธุกรรม แสง และอุณหภูมิ งานวิจัยปี 2568 ในพันธุ์ THC ต่ำพบว่าแสง LED สีแดง-ขาวกระตุ้นให้ต้นสูงขึ้น ขณะที่แสงน้ำเงิน-ขาวให้ต้นกะทัดรัดกว่า ผู้ปลูกบางคนยังพยายามจำกัดการยืดด้วยผลต่างอุณหภูมิกลางวัน-กลางคืน (DIF)
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ห้องในร่มที่นี่มักเหลือความสูงไม่มากเมื่อติดตั้งโคมและท่อแล้ว วางแผนการเปลี่ยนเข้าระยะออกดอกตามพื้นที่ที่จะต้องใช้เมื่อสิ้นสุดการยืด ไม่ใช่ตามความสูงในวันที่เปลี่ยน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เปลี่ยนช่วงแสงเมื่อต้นเต็มห้องแล้ว ช่วงพุ่งสูงหลักยังรออยู่ข้างหน้า
- ตัดแต่งกิ่งหนัก ๆ กลางช่วงยืด การตัดใหญ่ตอนนี้ทำให้ต้นมีเวลาฟื้นตัวน้อยก่อนเกิดช่อดอก ให้ทำให้เสร็จก่อนเปลี่ยนช่วงแสง
- มองข้ามแสงรั่ว งานวิจัยข้างต้นพบว่าต้องได้วันสั้นตลอดการออกดอก จึงต้องรักษากลางคืนให้มืดสนิท
วัดความสูงของต้นสามต้นในวันที่เปลี่ยนช่วงแสงและอีกครั้งในวันที่ 21 แล้วใช้ค่าเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นวางแผนการเปลี่ยนครั้งหน้า
คำที่เกี่ยวข้อง
ระยะออกดอก · โฟโตพีเรียด · ข้อและปล้อง · DIF (ผลต่างอุณหภูมิกลางวัน-กลางคืน) · เทคนิคตาข่ายสีเขียว (SCROG) · สารควบคุมการเจริญเติบโต (PGR) · ระยะเจริญเติบโตทางลำต้น
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- การยืดตัวช่วงต้นออกดอก: ทำไมกัญชาจึงสูงขึ้นหลังเปลี่ยนเป็น 12/12 และวิธีฝึกต้น (ตอนที่ 1)
- การยืดตัวช่วงต้นออกดอก: สีแสง อุณหภูมิกลางวัน–กลางคืน สารควบคุมการเจริญเติบโต และแผนสำหรับสัปดาห์ที่ 1–3 (ตอนที่ 2)
แหล่งอ้างอิง
- Alter H. et al. (2024). Inflorescence development in female cannabis plants is mediated by photoperiod and gibberellin. Horticulture Research
- Phillips A.L. et al. (2025). LED spectra and defoliation independently shape canopy architecture and cannabinoid yield in indoor Cannabis cultivation. Industrial Crops and Products