ระยะเจริญเติบโตทางลำต้นคือช่วงระหว่างระยะต้นกล้าและระยะออกดอก ซึ่งต้นกัญชาสร้างใบ ลำต้น และราก แต่ยังไม่มีช่อดอก ขนาดและรูปทรงที่ต้นไปถึงในช่วงนี้เป็นโครงที่ต้นจะใช้รับดอกในภายหลัง
อะไรทำให้ต้นยังอยู่ในระยะเจริญเติบโต
กัญชาส่วนใหญ่เป็นพืชวันสั้น งานวิจัยปี 2567 ใน The Plant Journal ระบุว่าการออกดอกของกัญชาถูกควบคุมอย่างมากด้วยความยาวของวัน (โฟโตพีเรียด) ตราบที่กลางวันยาวและกลางคืนสั้น ต้นโฟโตพีเรียดที่โตเต็มวัยจะสร้างใบและยอดต่อไป เมื่อกลางคืนยาวพอ ต้นจะเปลี่ยนไปออกดอก
“ยาวพอ” แค่ไหนขึ้นอยู่กับพันธุ์ปลูก ในงานวิจัยห้องควบคุมสภาพแวดล้อมในแคนาดากับกัญชาประเภทให้สารออกฤทธิ์สิบพันธุ์ ทุกพันธุ์เริ่มออกดอกเมื่อได้แสงไม่เกิน 14 ชั่วโมงต่อวัน และบางพันธุ์ออกดอกแม้ได้แสง 15 ชั่วโมง งานวิจัยปี 2568 ใน Plants อธิบายกลับกันว่า กัญชาออกดอกเมื่อกลางคืนยาวกว่าประมาณ 10 ชั่วโมง ผู้ปลูกในร่มจึงมักให้แสง 16 ถึง 18 ชั่วโมงในระยะเจริญเติบโต
พันธุ์ออโต้ฟลาวเวอร์เป็นข้อยกเว้น พันธุ์นี้ออกดอกตามอายุ ไม่ใช่ตามความยาวกลางคืน ระยะเจริญเติบโตทางลำต้นจึงสั้นและคงที่
ผู้ปลูกทำอะไรในระยะนี้
นี่คือช่วงจัดทรงต้น ได้แก่ การตัดยอด การฝึกต้นแบบเครียดต่ำ และการตัดแต่งกิ่ง ต้นฟื้นตัวได้เร็วขณะที่ยังสร้างใบอยู่ นี่ยังเป็นช่วงตัดกิ่งปักชำจากต้นแม่พันธุ์ด้วย
ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แม้ในวันที่ยาวที่สุดของปี แสงกลางวันในกรุงเทพฯ ก็ยาวไม่ถึง 13 ชั่วโมง ซึ่งสั้นกว่าความยาววันที่พันธุ์ในงานวิจัยแคนาดาเริ่มออกดอก ต้นโฟโตพีเรียดที่ปลูกกลางแจ้งในไทยจึงอาจเริ่มออกดอกขณะที่ยังเล็กอยู่ ผู้ปลูกหลายคนเริ่มเพาะต้นในร่มภายใต้แสงที่ยาวกว่า หรือเปิดไฟเสริมตอนกลางคืน ก่อนย้ายออกไปกลางแจ้ง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตัวตั้งเวลาเสีย ตัวตั้งเวลาที่ปิดไฟเร็วเกินไปทำให้กลางคืนยาว และอาจทำให้ต้นเริ่มออกดอก ตรวจทุกสัปดาห์
- ปล่อยให้อยู่ในระยะเจริญเติบโตนานเกินไปในห้องเล็ก ลำต้นยังคงยืดตัวต่อหลังเปลี่ยนไปออกดอก งานวิจัยปี 2567 พบว่าลำต้นยืดเร็วที่สุดในวันที่ 5 ถึง 10 ของช่วงวันสั้น
- ฝึกต้นช้าเกินไป ตัดแต่งกิ่งหนัก ๆ ให้เสร็จก่อนเปลี่ยนช่วงแสง
วัดความสูงต้นในวันที่เปลี่ยนไปออกดอก และวัดอีกครั้งสองสัปดาห์ต่อมา ใช้ส่วนต่างนี้วางแผนว่าครั้งหน้าจะเปลี่ยนเมื่อใด
คำที่เกี่ยวข้อง
โฟโตพีเรียด · ระยะออกดอก · ช่วงมืด · ออโต้ฟลาวเวอร์ · การตัดยอด · การฝึกแบบเครียดต่ำ (LST) · การยืดตัวช่วงดอก (stretch)
อ่านเพิ่มเติมบน Asiannabis
- ระยะเจริญเติบโตทางลำต้นของกัญชา: ชั่วโมงแสง ควรเลี้ยงนานเท่าใด และเมื่อใดควรเปลี่ยนไปออกดอก
- ทำไมกัญชาโฟโตพีเรียดจึงออกดอกเมื่ออายุหกสัปดาห์เมื่อปลูกกลางแจ้งในภาคใต้ของไทย (ตอนที่ 1)
- วงจรชีวิตกัญชาตั้งแต่เมล็ดจนถึงเก็บเกี่ยว (ตอนที่ 1)
แหล่งอ้างอิง
- Dowling C.A. et al. (2024). A FLOWERING LOCUS T ortholog is associated with photoperiod-insensitive flowering in hemp (Cannabis sativa L.). The Plant Journal
- Ahrens A., Llewellyn D., Zheng Y. (2023). Is twelve hours really the optimum photoperiod for promoting flowering in indoor-grown cultivars of Cannabis sativa? Plants 12(14): 2605
- Alter H. et al. (2024). Inflorescence development in female cannabis plants is mediated by photoperiod and gibberellin. Horticulture Research
- Grover E.F., Haiden S.R., Berkowitz G.A. (2025). Examining the “night break” method in Cannabis sativa horticulture: vegetative daily light integral affects yield of extractable biomass. Plants
- timeanddate.com, Sunrise, sunset and day length, Bangkok, June 2026