ระยะเจริญเติบโตทางลำต้น หรือ Veg คือช่วงการเติบโตระหว่างระยะต้นกล้าและระยะออกดอก ในช่วง Veg ต้นกัญชาจะสร้างราก ลำต้น กิ่งก้าน และใบ แต่จะยังไม่สร้างช่อดอก พืชประเภทโฟโตพีเรียดจะคงอยู่ในระยะทางใบตราบใดที่ได้รับวันยาว ระยะนี้จะสิ้นสุดลงเมื่อวันสั้นลง หรือในกรณีของออโต้ฟลาวเวอร์จะเกิดจากอายุของต้นพืชที่เป็นตัวกระตุ้นให้ออกดอก การให้ปุ๋ยและการตัดแต่งกิ่งในระยะ Veg มีเป้าหมายเพื่อสร้างโครงสร้างต้นที่แข็งแรง สำหรับการปลูกในร่ม ตารางแสงปกติคือให้แสง 18 ชั่วโมงและมืด 6 ชั่วโมง ผู้ปลูกส่วนใหญ่จะรักษาต้นให้อยู่ในระยะ Veg เป็นเวลาสองสามสัปดาห์ จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นให้แสง 12 ชั่วโมงและมืด 12 ชั่วโมงเพื่อเริ่มระยะออกดอก
ระยะ Veg อยู่ตรงไหนของวงจรชีวิต
นักวิจัยแบ่งวงจรชีวิตของกัญชาออกเป็นสี่ระยะ: การเพาะเมล็ดหรือการทำกิ่งโคลน, การเจริญเติบโตทางลำต้น, การออกดอกและการสร้างเมล็ด, และการเสื่อมถอยตามอายุ
ระยะต้นกล้าจะเกิดขึ้นเป็นอันดับแรก คู่มือการปลูกเล่มหนึ่งระบุว่าระยะนี้ใช้เวลาประมาณสองถึงสามสัปดาห์หลังการเพาะเมล็ด ภายใต้แสง 16 ถึง 18 ชั่วโมงต่อวัน คุณสามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลงของพืชได้ขณะที่มันเติบโต: ใบแท้คู่แรกมักจะมีแฉกเดียว คู่ถัดไปมีสามแฉก จากนั้นเป็นห้า, เจ็ด, เก้า และในบางสายพันธุ์ (strain) อาจมีได้ถึงสิบเอ็ดแฉก หลังจากมีชั้นใบประมาณห้าชั้น ระบบรากและระบบใบจะเจริญเติบโตเต็มที่ และการเติบโตจะเร่งความเร็วขึ้น นั่นคือจุดที่ระยะ Veg ที่แท้จริงเริ่มต้นขึ้น
ระยะ Veg จะเริ่มตั้งแต่วินาทีที่ต้นกล้าหรือกิ่งพันธุ์ / โคลนที่ออกรากแล้วเริ่มตั้งตัวได้ จนกระทั่งคุณกระตุ้นให้เกิดการออกดอก ด้วยแสง ธาตุอาหาร CO2 และน้ำที่เพียงพอ ต้นไม้ในระยะ Veg สามารถโตได้ 1.5 ถึง 5 ซม. ต่อวัน ลำต้นจะหนาขึ้น กิ่งข้างพัฒนา และรากขยายตัว
ชั่วโมงแสงที่เหมาะสม
| ระยะ | วงจรแสงปกติ |
|---|---|
| ต้นกล้า | 16 ถึง 18 ชั่วโมงต่อวัน |
| ระยะเจริญเติบโตทางลำต้น | แสง 18 ชั่วโมง, มืด 6 ชั่วโมง |
| การรักษาต้นให้อยู่ในระยะ Veg ระยะยาว | 16 ชั่วโมงขึ้นไป |
| ระยะออกดอก | แสง 12 ชั่วโมง, มืด 12 ชั่วโมง |
ตารางแสง 18/6 เป็นมาตรฐาน และบทความวิจัยบรรยายถึงระยะ Veg ว่าต้องการแสงวันยาวอย่างน้อย 18 ชั่วโมง คู่มือการปลูกเสริมว่าต้นไม้สามารถอยู่ในระยะ Veg ได้เรื่อยๆ ตราบใดที่ได้รับแสง 16 ชั่วโมงขึ้นไป นี่คือวิธีที่ใช้รักษาต้นแม่พันธุ์ไว้นานหลายปีเพื่อทำกิ่งพันธุ์ / โคลน
ทำไมไม่ใช้ 14 ชั่วโมง? เพราะว่าพันธุ์ปลูก (cultivar) สมัยใหม่บางพันธุ์ออกดอกได้ในวันที่มีช่วงแสงยาวกว่าที่ผู้ปลูกคาดไว้ ในการศึกษาพันธุ์ปลูกประเภทให้สารเมา (drug-type) จำนวนสิบพันธุ์ พบว่าการออกดอกเริ่มต้นขึ้นในทุกพันธุ์ภายใต้ความยาววันทุกระดับจนถึง 14 ชั่วโมง การให้แสงเผื่อไว้อย่างปลอดภัยเหนือระดับนั้น เช่น 18 ชั่วโมง จะช่วยรักษาให้ระยะ Veg เป็นไปอย่างสม่ำเสมอ
สิ่งที่พืชต้องการในระยะ Veg
ระยะ Veg คือการสร้างโครงสร้าง คู่มือการปลูกเล่มหนึ่งให้เงื่อนไขเหล่านี้สำหรับช่วง Veg หลัก:
- แสงที่มีสเปกตรัมสีน้ำเงินสูงเป็นเวลา 18 ชั่วโมงต่อวัน
- อุณหภูมิประมาณ 20 ถึง 27 °C
- ความชื้นสัมพัทธ์ (RH) ประมาณ 50 ถึง 70%
- เพิ่มไนโตรเจนในสารละลายธาตุอาหาร
คู่มือการปลูกอีกเล่มสรุปการให้โภชนาการในระยะ Veg ว่าต้องใช้ไนโตรเจนสูงร่วมกับแคลเซียม แมกนีเซียม และจุลธาตุ (micronutrient) ปานกลาง ต้นกล้าต้องการน้อยกว่านั้นมาก การให้ธาตุอาหารมากเกินไปในช่วงเริ่มต้นจะทำลายต้นอ่อน
งานอื่นๆ ในระยะ Veg:
- ย้ายกระถางให้ทันเวลา เมื่อรากโตเต็มกระถางเล็ก ให้ย้ายต้นไปใส่กระถางที่ใหญ่ขึ้น
- ฝึกต้นตั้งแต่เนิ่นๆ การตัดยอดและการดัดกิ่งควรทำในระยะ Veg ในขณะที่พืชยังสามารถฟื้นตัวได้
- ดูแลใบให้สะอาด ใบพืชหายใจผ่านปากใบที่อยู่ใต้ใบ ฝุ่นและสิ่งสกปรกจะลดประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสง
ควรอัด Veg นานแค่ไหน
ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูกต้อง ผลการวิเคราะห์อภิมานในปี 2021 จากงานวิจัยกัญชาที่ตีพิมพ์พบว่า นักวิจัยรักษาต้นให้อยู่ในระยะ Veg ตั้งแต่ 13 ถึง 180 วัน ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 37.1 วัน ค่ามัธยฐานอยู่ที่ 30 วัน และค่าที่พบมากที่สุดคือ 21 วัน ผู้ปลูกในสายวิชาการมักแนะนำที่ 14 ถึง 21 วัน ในขณะที่คู่มือการปลูกแนะนำที่ 3 ถึง 16 สัปดาห์
คณะผู้เขียนพบว่าการอัด Veg นานขึ้นไม่ได้หมายความว่าจะได้ช่อดอกมากขึ้นเสมอไป โมเดลของพวกเขาเชื่อมโยงระยะ Veg ที่สั้นลงกับชีวมวลช่อดอกต่อต้นที่สูงขึ้น ในขณะที่ปริมาณแคนนาบินอยด์จะขึ้นสูงสุดที่ระยะเวลา Veg ปานกลาง พวกเขายังเน้นย้ำว่าพันธุ์ปลูกมีความแตกต่างกัน ให้ใช้ตัวเลขใดๆ เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น
ในทางปฏิบัติ ระยะเวลา Veg ขึ้นอยู่กับสามสิ่ง: พื้นที่, แสง และพันธุกรรม เมื่อปลูกหลายสายพันธุ์ (strain) ร่วมกันในห้องเดียว คู่มือเล่มหนึ่งแนะนำให้ Veg ประมาณ 4 สัปดาห์สำหรับอินดิก้า (indica) แท้, 2 ถึง 3 สัปดาห์สำหรับไฮบริด (สายพันธุ์ผสม) และประมาณ 1 สัปดาห์สำหรับซาติวา (sativa) แท้ เพื่อให้พวกมันเติบโตสูงใกล้เคียงกันก่อนเข้าสู่ช่วงดอก
วิธีดูว่าต้นพร้อมที่จะเปลี่ยนเข้าสู่ช่วงดอกแล้วหรือยัง
- ความสูงเป็นครึ่งหนึ่งของความสูงสุดท้ายที่ต้องการ กฎทั่วไปคือให้เปลี่ยนช่วงแสงเมื่อต้นมีความสูงประมาณครึ่งหนึ่งของขนาดที่ต้องการ การยืดตัวช่วงดอกสามารถเพิ่มความสูงของสายพันธุ์ซาติวาได้เป็นสองหรือสามเท่า
- โครงสร้างแข็งแรง ต้นที่สมบูรณ์พร้อมจะมีกิ่งข้างที่แข็งแรงห้าถึงแปดกิ่งและมีลำต้นที่มั่นคง
- มองเห็นดอกเบื้องต้น ดอกเดี่ยวตามข้อจะปรากฏขึ้นตามอายุ ไม่ใช่ตามความยาววัน พวกมันเป็นสัญญาณแรกที่มองเห็นได้ของการระบุเพศต้น การเห็นพวกมันบอกคุณว่าต้นนั้นโตเต็มวัยพอที่จะออกดอกแล้ว
- เหลือพื้นที่ด้านบน เว้นระยะห่างไว้สำหรับการยืดตัวระหว่างยอดพืชกับไฟปลูก
การ Veg กลางแจ้งในเมืองร้อน
นี่คือจุดที่ผู้ปลูกหลายคนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พลาดท่า บริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตร ความยาววันจะไม่ยาวเท่ากับฤดูร้อนในเขตอบอุ่น นักวิจัยกัญชงตั้งข้อสังเกตว่าความยาววันที่สั้นในภูมิภาคเขตร้อนและกึ่งร้อนจะลดการเจริญเติบโตทางลำต้นและทำให้เกิดการออกดอกก่อนเวลา พืชโฟโตพีเรียดที่ปลูกกลางแจ้งในประเทศไทยจึงอาจมีระยะ Veg ที่สั้นและเริ่มออกดอกในขณะที่ยังต้นเล็กอยู่
ทางเลือก:
- เลือกพันธุกรรมที่ปรับตัวได้ พันธุ์ปลูก (cultivar) จากละติจูดต่ำมักจะออกดอกช้ากว่า ซึ่งทำให้พวกมันมีการเจริญเติบโตทางลำต้นมากขึ้นก่อนที่วันสั้นจะกระตุ้นให้ออกดอก
- เสริมแสง ผู้ปลูกในโรงเรือนมักรักษาพืชวันสั้นให้อยู่ในระยะ Veg ด้วยการให้แสงต่อช่วงท้ายของวัน หรือการเปิดแสงช่วงสั้นๆ กลางดึก คู่มือการปลูกบรรยายถึงการใช้หลอดไฟวัตต์ต่ำรอบๆ ต้นไม้เพื่อวัตถุประสงค์เดียวกันนี้
- ทำ Veg ในร่มแล้วค่อยนำออกไปปลูกข้างนอก โปรดจำไว้ว่าต้นไม้ที่ย้ายจากแสง 18 ชั่วโมงไปยังวันธรรมชาติที่สั้นกว่าจะเริ่มออกดอกหลังจากนั้นไม่นาน
ออโต้ฟลาวเวอร์
พืชออโต้ฟลาวเวอร์จะไม่ไวต่อช่วงแสง พวกมันจะออกดอกได้เองตามอายุที่เติบโตขึ้น แม้จะอยู่ภายใต้ช่วงวันยาวก็ตาม ไม่จำเป็นต้องวางแผนเปลี่ยนตารางแสง และระยะ Veg ของพวกมันจะสั้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ให้ปุ๋ยต้นกล้ามากเกินไป ต้นอ่อนต้องการไนโตรเจนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น
- ปล่อย Veg นานเกินไปสำหรับพื้นที่ที่มี ต้นไม้ที่สูงเต็มพื้นที่อยู่แล้วเมื่อเปลี่ยนเข้าสู่ช่วงดอกจะยืดไปชนไฟปลูกในช่วงยืดตัว
- เข้าใจผิดว่าดอกเบื้องต้นคือการเข้าสู่ระยะออกดอก การมีขนสีขาวสองสามเส้นในช่วง Veg ถือเป็นเรื่องปกติ
- วันสั้นเมื่อปลูกกลางแจ้ง หากไม่มีการเสริมแสง ความยาววันในเขตร้อนอาจทำให้ระยะ Veg สิ้นสุดลงเร็วกว่าที่คุณวางแผนไว้มาก