Dịch và biên tập từ bài gốc của Grotek (trang sản phẩm và nhãn Monster Bloom): https://www.grotek.com/products/monster-bloom/
Monster Bloom là phân bón dạng bột của Grotek. Grotek là một thương hiệu dinh dưỡng cây trồng thuộc Hydrofarm. Hydrofarm là công ty Mỹ chuyên sản xuất và phân phối thiết bị trồng thủy canh.
Bột này tan trong nước. Sản phẩm chỉ cung cấp lân (P) và kali (K), hoàn toàn không có đạm (N). Người trồng gọi loại phân này là “phân kích hoa” (bloom booster) hay “PK booster”. Nó chỉ dùng trong giai đoạn ra hoa.
Bạn pha Monster Bloom thêm vào phân nền đủ chất mà bạn đang dùng. Nó không thay được phân nền. Bài này nói về những điểm sau: nhãn ghi gì, P và K làm gì khi cây ra hoa, hãng hướng dẫn dùng ra sao, những lỗi người trồng hay mắc nhất, và cách điều chỉnh cho điều kiện ở Thái Lan và Đông Nam Á.
Nhãn sản phẩm ghi gì
Trang sản phẩm của Grotek đưa ra bảng hàm lượng đảm bảo. Đó là hàm lượng dinh dưỡng tối thiểu mà hãng cam kết:
| Chất dinh dưỡng | Hàm lượng đảm bảo |
|---|---|
| Đạm tổng số (N) | không ghi |
| Lân hữu hiệu (P₂O₅) | 50% |
| Kali hòa tan (K₂O) | 30% |
Nhãn phân bón nào cũng in ba con số cho đạm, lân và kali. Đó là tỉ lệ NPK. Nhãn này không ghi đạm, nên tỉ lệ là 0-50-30.
Nhãn chỉ ghi một thành phần là monokali phốt phát (MKP, monopotassium phosphate). MKP là một loại muối gồm kali và phốt phát, rất dễ tan trong nước. Vì vậy bột tan nhanh khi pha.
Nhãn phân bón ghi lân và kali ở dạng oxit (P₂O₅ và K₂O), không ghi ở dạng nguyên tố. Muốn đổi sang dạng nguyên tố, bạn dùng hệ số quy đổi chuẩn: P = P₂O₅ × 0,436 và K = K₂O × 0,830. Như vậy 50% P₂O₅ tương đương khoảng 21,8% lân, còn 30% K₂O tương đương khoảng 24,9% kali.
Điểm này quan trọng khi bạn so Monster Bloom với một sản phẩm ghi thành phần ở dạng nguyên tố. Nếu không quy đổi, một sản phẩm có thể trông mạnh hơn nhiều so với thực tế.
Ghi chú của người dịch: Các con số sau được tính thẳng từ số trên nhãn ở trên. Với liều nhãn khoảng 0,32 g/lít (xem mục tiếp theo), Monster Bloom thêm khoảng 69 mg lân và 79 mg kali vào mỗi lít nước. Lượng này cộng dồn vào phần lân, kali mà phân nền của bạn đã có sẵn.
Việc cần làm: Trước khi so hai loại phân kích hoa, hãy quy cả hai nhãn về cùng một dạng, oxit hoặc nguyên tố. Sau đó mới kết luận loại nào cung cấp nhiều P và K hơn.
Lân và kali làm gì khi cây ra hoa
- Lân là một phần của ATP (adenosine triphosphate), phân tử mang năng lượng trong tế bào cây. Lân cũng có trong DNA và màng tế bào. Cây cần nhiều lân hơn khi đang tạo mô hoa mới.
- Kali điều khiển việc vận chuyển nước trong cây. Kali còn điều khiển khí khổng, tức những lỗ rất nhỏ trên lá, đóng mở để không khí và hơi nước ra vào. Kali kích hoạt nhiều enzyme và giúp chuyển đường, tinh bột từ lá về hoa.
Grotek cho biết sản phẩm hỗ trợ bốn việc:
- tạo protein và tinh bột
- giúp thân và cành cứng cáp hơn
- vận chuyển đường và tinh bột đi khắp cây
- giúp cây hô hấp và giúp lá hấp thu khí carbon dioxide (CO₂) từ không khí khi nụ đang phát triển
Đây là những công dụng do hãng tự công bố về sản phẩm.
Phân kích PK chỉ phát huy tác dụng khi cây đã được bón đủ chất. Đạm, canxi, magie, lưu huỳnh và vi lượng (sắt, kẽm, mangan và các chất khác) vẫn phải lấy từ phân nền.
Việc cần làm: Đọc nhãn phân nền trước khi thêm bất kỳ loại phân kích nào. Kiểm tra xem nhãn có ghi đạm, canxi, magie, lưu huỳnh và vi lượng không. Nếu thiếu chất nào, phân kích cũng không bù được chất đó.
Cách dùng theo hướng dẫn của hãng
- Liều pha: 1 thìa cà phê cho 5 gallon Mỹ nước (6 g cho 19 L). Liều này dùng chung cho trồng đất, giá thể không đất và trồng trong nước.
- Khi nào bắt đầu: khi nụ đang hình thành.
- Bao lâu một lần: pha vào mọi lần bón phân trong suốt giai đoạn ra hoa.
- Khi nào dừng: 1–2 tuần trước khi thu hoạch.
Grotek ghi rằng sản phẩm dùng được cho thủy canh, tức là rễ nằm trong dung dịch dinh dưỡng thay vì trong đất. Grotek cũng ghi dùng được cho giá thể không đất như than bùn (peat) và xơ dừa.
Sau khi cho bột vào, luôn đo EC và pH của dung dịch đã pha xong. EC (độ dẫn điện) cho biết lượng muối phân bón đang hòa tan trong nước. pH cho biết nước chua hay kiềm. Cả hai đều ảnh hưởng tới khả năng hút dinh dưỡng của rễ.
Muốn biết nghiên cứu nói gì về những tuần cuối trước thu hoạch, bạn xem bài Xả nước trước thu hoạch: có cơ sở khoa học hay chỉ là lời đồn?
Ghi chú của người dịch: 1 gallon Mỹ bằng 3,785 lít, nên liều trên nhãn vào khoảng 0,32 g/lít. Một thìa bột có thể nặng hay nhẹ tùy bột nén chặt hay xốp. Hãy cân bằng cân điện tử có độ chia 0,1 g thay vì đong bằng thìa.
| Thể tích bồn | Lượng Monster Bloom theo liều nhãn |
|---|---|
| 10 L | khoảng 3,2 g |
| 20 L | khoảng 6,3 g |
| 100 L | khoảng 32 g |
| 200 L | khoảng 63 g |
Việc cần làm: Ở mỗi lần pha, ghi lại EC và pH của bồn trước và sau khi thêm Monster Bloom. Sau vài lần, bạn sẽ biết sản phẩm này làm dung dịch thay đổi bao nhiêu. Từ đó, lỡ pha sai liều là bạn nhận ra ngay.
Những lỗi thường gặp
- Pha quá liều: nếu cây nhận nhiều lân và kali hơn mức dùng được, EC ở vùng rễ sẽ tăng. Việc này có thể gây stress do muối và làm cháy chóp lá. Thừa lân còn cản cây hút các vi lượng như kẽm và sắt. Hiện tượng này gọi là khóa dinh dưỡng (nutrient lockout).
- Bắt đầu quá sớm: trong mấy tuần đầu ra hoa, cây vẫn vươn cao rất nhanh. Người trồng gọi đây là giai đoạn vươn cao (stretch). Lúc này cây vẫn cần đạm. Vì vậy phân kích không có đạm chỉ hợp với giai đoạn sau, khi nụ đang hình thành.
- Dùng hai loại phân kích cùng lúc: cho hai sản phẩm PK vào cùng một bồn là lượng lân và kali tăng gấp đôi. Lỗi này rất dễ bị bỏ sót. Hãy đọc nhãn của mọi sản phẩm cho vào bồn.
- Coi nó là phân đủ chất: Monster Bloom không có đạm, canxi hay magie.
- Bỏ qua bước đo pH: dung dịch MKP hơi chua, nên pH của bồn có thể giảm sau khi cho bột vào.
Việc cần làm: Trước mỗi lần pha phân cho giai đoạn ra hoa, hãy liệt kê mọi sản phẩm trong bồn kèm hàm lượng P và K. Nếu có hai sản phẩm đều chủ yếu cung cấp P và K, chỉ dùng một trong hai.
Dùng ở Thái Lan và Đông Nam Á
Ghi chú của người dịch: Hướng dẫn của hãng không tính tới cái nóng nhiệt đới. Ở nhiều phòng trồng và nhà kính tại Thái, nước trong bồn dinh dưỡng ở mức 30–35 °C. Nước ấm giữ được ít oxy hơn, nên rễ vốn đã bị stress. Cây trong phòng nóng cũng uống nhiều nước hơn. Vì thế nhiều người trồng để EC thấp hơn mức ghi trong các bảng bón phân soạn cho vùng ôn đới. Xem thêm Trồng thủy canh khi bồn dinh dưỡng ở 31 °C và Vì sao lịch bón phân của vùng ôn đới không còn đúng ở 31 °C và độ ẩm 85%.
Ghi chú của người dịch: Nước máy và nước giếng mỗi vùng mỗi khác. Chất lượng nước còn có thể thay đổi giữa mùa khô và mùa mưa. Nước cứng chứa nhiều canxi. Khi gặp phốt phát đậm đặc, canxi có thể tạo cặn trắng đục, và cây không dùng được phần dinh dưỡng bị giữ lại trong cặn. Hãy hòa bột vào toàn bộ lượng nước của bồn rồi khuấy đều. Không bao giờ đổ các sản phẩm đậm đặc trực tiếp vào nhau.
Ghi chú của người dịch: Mùa mưa không khí rất ẩm, bột phân để hở dễ bị vón cục. Hãy buộc kín túi sau mỗi lần dùng và cất ở nơi khô mát, tránh nắng trực tiếp.
Việc cần làm (trồng thử lô nhỏ): Trước khi dùng Monster Bloom cho cả phòng, hãy thử trên 2–4 cây trong một vụ ra hoa. Bắt đầu với một nửa liều nhãn. Chỉ tăng liều khi chóp lá vẫn khỏe và EC của nước thoát ra dưới chậu (runoff) vẫn ổn định. Lô thử cho bạn thấy giống cây, nguồn nước và khí hậu chỗ bạn phản ứng ra sao, mà phần còn lại của vụ không bị ảnh hưởng.
Ghi chú của người dịch (mua hàng và lưu hồ sơ): Hãy hỏi nhà phân phối chính thức tại Thái về chỗ mua, hoặc hỏi kinh nghiệm của những người trồng khác trong mục Thiết bị và vật tư. Chỉ mua gói còn niêm phong, nguyên bao bì gốc của hãng. Bột đã chiết ra gói khác có thể bị trộn lẫn chất khác, và bạn không kiểm tra được bên trong có gì.
Hãy xin người bán hai loại giấy tờ:
- phiếu an toàn hóa chất (SDS), nêu các mối nguy, cách bảo quản an toàn và cách sơ cứu
- giấy chứng nhận phân tích (COA), là kết quả phân tích của phòng thí nghiệm xác nhận hàm lượng dinh dưỡng của đúng lô hàng đó
Phân bón ở Thái Lan chịu sự quản lý của Luật Phân bón B.E. 2518 (1975), đã sửa đổi bằng Luật Phân bón (số 2) B.E. 2550 (2007). Việc đăng ký phân bón do Cục Nông nghiệp Thái Lan (กรมวิชาการเกษตร) phụ trách. Hãy kiểm tra xem nhãn tiếng Thái có in số đăng ký không. Với phân hóa học “tiêu chuẩn”, nhãn sẽ in số thông báo thay cho số đăng ký. Cách kiểm tra có trong bài Cách kiểm tra một loại phân bón có được phép lưu hành hợp pháp ở Thái Lan.
Nếu farm của bạn đang chuẩn bị đạt GACP (Thực hành tốt trồng trọt và thu hái), tức tiêu chuẩn dành cho farm dược liệu được chứng nhận, hãy lưu SDS và COA trong hồ sơ. Ghi thêm số lô, ngày bón và liều của mỗi lần bón. Đoàn kiểm tra sẽ muốn xem hồ sơ của mọi vật tư đã dùng cho cây.
Quy cách đóng gói
Grotek có Monster Bloom loại gói 130 g, 500 g, 2,5 kg, 5 kg và 10 kg.
Ghi chú của người dịch: Theo liều nhãn, gói 130 g pha được khoảng 410 L dung dịch, gói 500 g pha được khoảng 1.580 L. Chỉ mua gói lớn nếu bạn dùng hết trước khi bột kịp hút ẩm.
Việc cần làm: Ước tính tổng số lít dung dịch bạn sẽ pha trong tất cả các tuần ra hoa. Chọn cỡ gói vừa đủ lượng đó, rồi hỏi nhà phân phối tại Thái xem họ thực sự có sẵn những cỡ nào.
Hỏi đáp và thảo luận
Nếu có câu hỏi về Monster Bloom hay phân kích PK, bạn hãy đăng ngay dưới topic này. Ghi kèm loại phân nền, loại giá thể, thể tích bồn, và chỉ số EC, pH trước và sau khi pha. Có đủ những thông tin này, những người trồng khác mới trả lời sát với trường hợp của bạn, thay vì chỉ nói chung chung.
Tài liệu tham khảo
- Grotek, trang sản phẩm và nhãn Monster Bloom (hàm lượng đảm bảo, thành phần, hướng dẫn sử dụng, quy cách đóng gói). https://www.grotek.com/products/monster-bloom/