Bài này đưa tin về một thay đổi trong luật ma tuý của Cộng hoà Séc, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Nội dung dựa trên bài đăng của một nhóm vận động cải cách chính sách ma tuý tại Séc. Bài gốc được viết khi luật chưa được thông qua chính thức. Bản này cập nhật lại mốc thời gian và thêm ghi chú cho người trồng ở Thái Lan và Đông Nam Á.
Tóm tắt nhanh
- Ở Séc, người trên 21 tuổi không cần giấy phép vẫn được giữ tối đa 100 g cần sa tại nhà. Khi ở nơi khác, mức tối đa là 25 g. Họ cũng được trồng tối đa 3 cây. Tất cả chỉ để dùng cho cá nhân.
- Vượt các mức này vẫn bị phạt. Vượt ít bị xử phạt hành chính, vượt nhiều là phạm tội hình sự.
- Psilocybin là hoạt chất trong “nấm thần” (magic mushrooms). Chất này nay được phép dùng để điều trị tại các cơ sở tâm thần.
- Nhiều đề xuất cải cách khác của nhóm vận động không được thông qua.
- Không điều nào ở trên áp dụng tại Thái Lan. Luật cần sa Thái vận hành theo cách hoàn toàn khác. Xem các ghi chú của người dịch ở bên dưới.
Luật được thông qua như thế nào
Hạ viện (Chamber of Deputies) là viện dưới của quốc hội Séc. Hạ viện thông qua các thay đổi trước. Sau đó, Thượng viện và Tổng thống cũng phải phê duyệt.
Hai bước này đã hoàn tất. Các thay đổi trở thành Luật số 270/2025 Coll. (“Coll.” là Tập luật chính thức của Séc). Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Nhóm vận động gọi đây là một bước nhỏ nhưng đi đúng hướng. Họ cũng cảm ơn tất cả những người đã góp sức thúc đẩy thay đổi này.
Người trưởng thành nay được giữ và trồng bao nhiêu
Mức cho phép dùng cá nhân nằm trong Luật số 167/1998 Coll., § 5 khoản 12 và 13. Đây là luật của Séc về các chất gây nghiện. Bảng dưới đây cho thấy luật xử lý ba mức số lượng khác nhau như thế nào.
| Trường hợp | Tới mức này: được phép, không cần giấy phép (người trên 21 tuổi) | Vượt mức: vi phạm hành chính | Trên mức này: tội hình sự |
|---|---|---|---|
| Cần sa giữ tại nhà | 100 g | trên 100 g, tới 200 g | trên 200 g |
| Cần sa mang theo khi ở nơi khác | 25 g | trên 25 g, tới 50 g | trên 50 g |
| Số cây trồng | tối đa 3 cây | 4–5 cây | trên 5 cây |
Vi phạm hành chính được xử như một lỗi nhẹ, không bị coi là tội phạm. Các ngưỡng hình sự lấy từ Bộ luật Hình sự Séc, § 285.
Người từ 21 tuổi trở xuống chịu quy định chặt hơn. Với nhóm này, giữ bất kỳ lượng nào dưới ngưỡng hình sự đều bị xử phạt hành chính. Vì vậy, cột “không cần giấy phép” chỉ áp dụng cho người trên 21 tuổi.
Luật dành các mức cho phép này cho người trên 21 tuổi. Văn bản luật không nhắc tới quốc tịch hay nơi cư trú. Mức 100 g áp dụng trong nhà riêng của mỗi người. Bài này chưa xác minh được mức đó áp dụng thế nào với khách ở khách sạn hay phòng thuê.
Nếu bạn có bạn bè hoặc khách hàng ở Séc, hãy chỉ họ đọc văn bản luật chính thức của Séc trước khi làm gì. Bản tóm tắt trên diễn đàn không thay thế được văn bản luật.
Tội liên quan đến cần sa được xử nhẹ hơn
Theo bài gốc, hành vi liên quan đến cần sa nay được xếp vào dạng tội nhẹ (tiếng Anh gọi là “privileged” offence), thay vì tội nghiêm trọng. Trong luật hình sự Séc, đây là dạng nhẹ hơn của một tội, với khung hình phạt thấp hơn.
Luật mới tạo ra một tội riêng cho việc sản xuất và buôn bán cần sa, là § 283a Bộ luật Hình sự. Mức phạt cơ bản của tội này là tới 1 năm tù. Tội ma tuý nói chung (§ 283) có khung phạt từ 1 đến 5 năm tù.
Trồng và giữ cần sa cho cá nhân vượt mức cho phép thì xử theo § 285. Trên thực tế, các tội liên quan đến cần sa nay chịu trách nhiệm hình sự nhẹ hơn các tội ma tuý khác.
Psilocybin dùng để điều trị
Psilocybin là hoạt chất trong loại nấm thường gọi là “nấm thần”. Cũng luật này cho phép dùng psilocybin để điều trị, kèm ba điều kiện:
- việc điều trị diễn ra tại các cơ sở tâm thần,
- có giám sát y tế, và
- bệnh nhân phải trên 18 tuổi.
Nhóm vận động xem đây là một bước quan trọng cho việc chăm sóc sức khoẻ tâm thần. Thay đổi này chỉ dành cho điều trị y tế. Dùng psilocybin cho mục đích cá nhân vẫn không được phép.
Những điều cải cách không thay đổi
Nhóm vận động nêu bốn đề xuất không được thông qua:
- Hình phạt cho các tội ma tuý giữ nguyên. Ngoài phần thay đổi về cần sa, khung hình phạt cho các tội ma tuý không được giảm. Nhóm vận động cho rằng các mức phạt này quá nặng so với hành vi.
- Hai dịch vụ hỗ trợ người nghiện vẫn bị cấm. Đó là phòng sử dụng an toàn và dịch vụ kiểm tra ma tuý tại các lễ hội âm nhạc. Trong phòng sử dụng an toàn, người dùng tự dùng chất của mình, có nhân viên được đào tạo theo dõi. Dịch vụ kiểm tra tại lễ hội cho biết chất đó thật sự chứa gì, để người dùng biết mình đang dùng thứ gì.
- Tội danh cũ “phát tán nghiện ma tuý” vẫn còn. Tiếng Séc gọi là “šíření toxikomanie”, quy định tại § 287 Bộ luật Hình sự. Đại ý là cổ xuý hoặc khuyến khích người khác dùng ma tuý. Nhóm vận động cho rằng tội danh này cản trở việc giáo dục về ma tuý và giảm tác hại. Giảm tác hại (harm reduction) là các dịch vụ giúp hạn chế thiệt hại cho người đang dùng ma tuý, mà không bắt họ phải cai trước.
- Các dự án thí điểm bán hợp pháp có quản lý bị chặn. Đây là các thử nghiệm nghiên cứu về một thị trường cần sa hợp pháp, có nhà nước quản lý. Nhóm vận động lấy Đức, Thuỵ Sĩ và Hà Lan làm ví dụ cho các mô hình đã thành công.
Nhóm vận động gọi luật mới chỉ là bước đầu. Họ muốn thay đổi rộng hơn và có hệ thống. Thay đổi đó phải sẵn sàng xem xét lại những cách làm cũ trong chính sách ma tuý.
Ảnh: từ bài gốc.
Ghi chú của người dịch: so sánh với Thái Lan
Séc nay cho người trưởng thành một mức sở hữu cá nhân cố định. Quy định về cần sa của Thái Lan không vận hành theo cách đó.
- Ở Thái, hoa cần sa là “thảo dược được kiểm soát”. Quy định này đến từ Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược được kiểm soát (Cần sa), B.E. 2568. B.E. là năm theo Phật lịch, B.E. 2568 tương ứng năm 2025. Thông báo được ban hành theo Luật Bảo vệ Y học cổ truyền Thái B.E. 2542 và có hiệu lực từ ngày 26/6/2025.
- Hoa chỉ được bán khi có đơn thuốc. Đơn thuốc này là mẫu PT 33 (ภ.ท.33), mỗi đơn kê cho tối đa 30 ngày.
- Cấm quảng cáo và cấm bán hoa trực tuyến.
- Quy định cấp phép được siết lại trong năm 2026. Quy định cấp Bộ về Thảo dược được kiểm soát (số 2) B.E. 2569 có hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Văn bản này siết tiêu chí cấp phép cho hoa cần sa. Một văn bản riêng khác là Quy định cấp Bộ về Chiết xuất cần sa hoặc gai dầu (hemp) B.E. 2569, có hiệu lực từ ngày 26/4/2026. Theo văn bản này, giấy phép cho chiết xuất có hàm lượng THC trên 0,2% chỉ cấp cho ba nhóm. Đó là pháp nhân Thái không bị coi là “nước ngoài” theo Luật Kinh doanh của người nước ngoài B.E. 2542, cơ quan nhà nước, và Hội Chữ thập đỏ Thái Lan.
- Hình phạt. Điều 78 của Luật năm 1999 (B.E. 2542) quy định phạt tù tới 1 năm, phạt tiền tới 20.000 baht, hoặc cả hai.
- Luật mới chưa có hiệu lực. Nội các đã duyệt dự thảo Luật Kiểm soát Cần sa ngày 22/9/2026 và gửi lên Hạ viện. Khi dự thảo chưa được thông qua, các quy định ở trên vẫn áp dụng.
Bài này không xác nhận Thái Lan có mức sở hữu cá nhân hay mức trồng tại nhà nào giống mức 100 g / 25 g / 3 cây của Séc. Đừng mặc định là có.
Bài này không đề cập tình trạng pháp lý của psilocybin hay nấm thần ở Thái Lan. Đừng mặc định quy định điều trị của Séc cũng áp dụng ở đây.
Mức trồng tại nhà được phép ở Séc không thay đổi gì những việc bạn được làm ở Thái Lan. Trước khi trồng, bán hay đăng bài về hoa cần sa ở Thái, hãy đối chiếu điều kiện giấy phép của bạn với các quy định liệt kê ở trên.
Ghi chú của người dịch: đi lại và qua biên giới
Mức cho phép của mỗi nước chỉ có giá trị trong nước đó. Cần sa giữ hợp pháp ở Séc hay ở Thái vẫn có thể thành tội nặng khi bạn sang nước kế bên. Luật ở các nước châu Á khác nhau rất nhiều. Xem thêm luật cần sa ở các nước châu Á và quy định dành cho khách tới Thái Lan.
- Không mang cần sa, hạt giống hay chiết xuất qua bất kỳ biên giới nào, trừ khi bạn có đủ giấy tờ xuất khẩu và nhập khẩu của cả hai nước.
- Kiểm tra luật của nước đến và của mọi nước quá cảnh trước khi đi.
Việc bạn có thể làm ngay
- Trước khi đi Séc, hãy đọc các mức giới hạn chính thức áp dụng cho nhóm tuổi của bạn. Nhờ vậy bạn biết rõ mức nào chỉ bị phạt hành chính và từ mức nào bắt đầu thành tội hình sự.
- Giữ hồ sơ giấy phép Thái hoặc hồ sơ đơn PT 33 của bạn luôn cập nhật. Chính các giấy tờ này bảo vệ bạn theo luật Thái, chứ không phải mức cho phép của nước ngoài.
- Nếu bạn có câu hỏi về mô hình của Séc so với luật Thái hay các nước Đông Nam Á khác, hãy đăng ngay bên dưới topic này.
Tài liệu tham khảo
- Luật số 270/2025 Coll. (Cộng hoà Séc), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
- Luật số 167/1998 Coll. về Chất gây nghiện (Cộng hoà Séc), § 5 khoản 12 và 13.
- Bộ luật Hình sự Cộng hoà Séc, § 285.
- Nguồn Thái: Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược được kiểm soát (Cần sa) B.E. 2568; Quy định cấp Bộ về Chiết xuất cần sa hoặc gai dầu B.E. 2569; Quy định cấp Bộ về Thảo dược được kiểm soát (số 2) B.E. 2569; Luật Bảo vệ Y học cổ truyền Thái B.E. 2542, điều 78.