Năm 2024, Đại học Guelph (Canada) làm một nghiên cứu trên hai giống cần sa nhiều THC. Hai giống này được chiếu sáng 13 giờ mỗi ngày khi ra hoa, thay vì 12 giờ. Năng suất hoa trên mỗi cây tăng 1,35 lần ở giống thứ nhất và 1,50 lần ở giống thứ hai. Trong khi đó, tổng lượng ánh sáng mỗi ngày chỉ tăng khoảng 8%.
Phần này chỉ cách thử lịch 13 giờ tại farm của bạn mà không đặt cược cả vụ. Phần này cũng nói rõ bạn mất gì nếu thử không thành. Cuối cùng là một thí nghiệm năm 2025 ở Úc: thay 2 giờ chiếu sáng cuối ngày bằng ánh sáng đỏ xa.
Bài dùng một vài thuật ngữ xuyên suốt. Chu kỳ chiếu sáng (photoperiod) là số giờ có ánh sáng trong mỗi 24 giờ. PPFD là lượng ánh sáng cây dùng được để quang hợp, chiếu xuống mỗi mét vuông trong mỗi giây, tính bằng µmol m⁻² s⁻¹. DLI (tổng lượng sáng trong ngày, daily light integral) là tổng lượng ánh sáng dùng được đó trên mỗi mét vuông trong cả ngày, tính bằng mol m⁻² d⁻¹.
Phần 1 giải thích chi tiết nghiên cứu năm 2024. Phần đó cũng chỉ cách tính độ dài ngày tại nơi bạn trồng ở Thái Lan và cách tìm chỗ lọt sáng trong phòng ra hoa.
Đây là Phần 2. Phần 1: https://asiannabis.com/t/1446
1. Cách thử 13 giờ mà không đặt cược cả vụ
Đổi chu kỳ chiếu sáng là một trong những thí nghiệm rẻ nhất khi trồng trong nhà. Đây cũng là thí nghiệm rất dễ làm sai. Mỗi quy tắc dưới đây đều kèm lý do.
Chỉ thay đổi chu kỳ chiếu sáng. Giữ nguyên mọi thứ khác: giống, chế độ bón, cường độ đèn, phòng trồng, lưới đỡ cây, cách phơi sấy và ủ hoa. Lỗi hay làm hỏng thí nghiệm chu kỳ sáng nhất là đổi dinh dưỡng cùng lúc. Khi chỉ có số giờ chiếu sáng thay đổi, mọi khác biệt bạn thấy đều do số giờ đó gây ra.
Chạy hai nhóm trong cùng một vụ. Dùng hai phòng hoặc hai lều chạy cùng lúc. Không thể so một vụ 12/12 trồng tháng 3 với một vụ 13/11 trồng tháng 7. Hai vụ đó lớn lên trong hai kiểu thời tiết khác nhau. Ở Thái Lan, chúng còn chịu hai độ dài ngày tự nhiên khác nhau.
Giữ nguyên cường độ đèn và ghi DLI của cả hai nhóm. Nếu tăng cả số giờ lẫn cường độ, bạn sẽ không biết riêng số giờ có tác dụng gì. Phát hiện chính của nghiên cứu là năng suất tăng nhiều hơn hẳn so với mức tăng DLI. Bạn chỉ kiểm chứng được điều này khi biết DLI của cả hai nhóm. DLI = PPFD × số giờ chiếu sáng × 3.600 ÷ 1.000.000.
Ghi riêng ngày bắt đầu ra hoa và ngày thu hoạch. Ngày bắt đầu ra hoa là ngày nhuỵ trắng (lông hoa) đầu tiên xuất hiện ở ngọn cây. Trong nghiên cứu, một giống bắt đầu ra hoa muộn hơn khoảng 1,5 ngày khi chiếu 13 giờ. Nếu nhóm 13 giờ thu hoạch muộn hơn, bạn cần biết là do ra hoa muộn hay do chín lâu hơn. Hai trường hợp này tốn chi phí vận hành khác nhau.
Để ý cây ra hoa muộn, và hiểu rõ giống của bạn. Mỗi giống có một độ dài ngày tới hạn, tức số giờ chiếu sáng dài nhất mà cây vẫn ra hoa ổn định. Phần lớn giống trồng trong khu vực này chưa từng được thử ở mức 13 giờ. Hãy theo dõi kỹ nhóm 13 giờ trong 2 tuần đầu sau khi chuyển sang lịch ra hoa (gọi là “flip”). Nếu hoa ra muộn hoặc không đều, hãy coi đó là dấu hiệu cảnh báo, dù nhãn của nhà lai tạo ghi gì.
Cân hoa khô theo mét vuông, không theo cây. Nghiên cứu báo cáo số liệu theo từng cây. Chính nhóm nghiên cứu cho biết số liệu này có thể không đúng khi trồng kín cả phòng. Số gram trên mét vuông mới cho biết giờ chiếu thêm có bù được tiền điện hay không.
Ghi chú của người dịch: timer cơ ngừng chạy khi mất điện, sau đó chạy chậm đúng bằng thời gian mất điện. Hãy kiểm tra lại giờ trên timer sau mỗi lần mất điện, hoặc dùng timer điện tử có pin dự phòng. Ghi mọi lần mất điện vào sổ của cả hai nhóm, kèm ngày và thời gian mất.
Ghi chú của người dịch: ở Thái, nếu phòng trồng không có điều hoà, nhóm 13 giờ phải chịu nhiệt từ đèn thêm 1 giờ mỗi ngày. Hãy ghi nhiệt độ phòng cao nhất của cả hai nhóm. Nếu phòng 13 giờ nóng hơn rõ rệt, nhiệt có thể làm mất một phần năng suất tăng thêm (xem mục 4).
Sổ ghi đơn giản, mỗi nhóm một dòng:
| Cần ghi gì | Để làm gì |
|---|---|
| Vĩ độ, tháng, giống | Để người khác so được kết quả của bạn với kết quả của họ |
| PPFD ở tán cây và DLI | Để chắc chắn cường độ sáng vẫn giữ nguyên |
| Ngày flip, ngày bắt đầu ra hoa, ngày thu hoạch | Để biết cây ra hoa muộn hay chín lâu hơn |
| Nhiệt độ phòng cao nhất, các lần mất điện | Để phát hiện vấn đề về nhiệt hoặc lệch giờ |
| Trọng lượng hoa khô, tính bằng gram trên mét vuông | Đây là kết quả cho biết lịch 13 giờ có đáng làm hay không |
2. Thử hỏng thì mất gì, và thực tế được bao nhiêu
Mục này quan trọng vì câu “cứ thử đi” rất dễ nói khi vụ đó không phải của mình.
Rủi ro thực tế là cây ra hoa muộn hoặc không ổn định, ở những giống nhạy với ngày dài. Dấu hiệu sẽ lộ ra trong 2 tuần đầu sau khi flip. Như vậy bạn vẫn kịp chuyển về 12 giờ trước khi mất cả vụ. Sai sót này sửa được. Vì thế, thử chu kỳ sáng trên vụ thương mại là hợp lý. Đổi giá thể chẳng hạn thì không sửa được như vậy.
Năng suất tăng thêm trên thực tế nhỏ hơn nhiều so với con số nổi bật của nghiên cứu. Mức 35–50% là mức tăng trên mỗi cây, đo trên các cây trồng thưa. Nhóm nghiên cứu cho rằng mức này sẽ giảm khi trồng kín phòng. Ban biên tập tự ước đoán, không phải số đo, rằng mức tăng trên mét vuông chỉ vừa phải: từ vài phần trăm đến hơn 10% một chút. Được cao hơn thế thì coi như lời thêm.
Từ khoảng tháng 4 đến tháng 8, mức tăng vừa phải cũng đáng có trong khí hậu ở đây. Bạn còn đỡ được vài giờ đóng màn che tối trong nhà kính che sáng (light-deprivation). Từ khoảng tháng 11 đến tháng 2, hãy so mức tăng với tiền điện chiếu đèn thêm trước khi quyết định.
Việc cần làm: trước khi thử, hãy tính phần tiền điện tăng thêm của nhóm 13 giờ (Phần 1, mục 5). Sau đó tính cần thêm bao nhiêu gram trên mét vuông để bù khoản đó. Nếu con số này cao hơn hẳn một mức tăng vừa phải, hãy để sang mùa khác mới thử.
3. Thay đổi thời gian chiếu thứ hai: ánh sáng đỏ xa trong 2 giờ cuối
Ai làm thí nghiệm. Peterswald T.J., Mieog J.C., Kretzschmar T. và Purdy S.J. công bố thí nghiệm này năm 2025 trên tạp chí Scientific Reports. Nhóm làm việc tại NSW Department of Primary Industries and Regional Development, cơ quan nghiên cứu nông nghiệp của bang New South Wales (Úc). Một phần nhóm làm việc tại Southern Cross University, cũng ở Úc. https://doi.org/10.1038/s41598-025-99771-6
Ánh sáng đỏ xa (far-red) là ánh sáng đỏ sẫm, nằm ở rìa vùng mắt người còn nhìn thấy. Cây cảm nhận nó nhờ phytochrome. Đây là sắc tố cảm nhận ánh sáng trong lá, chuyên “đọc” ánh sáng đỏ và đỏ xa.
Cách bố trí thí nghiệm. Cách xử lý (nghiệm thức) cho kết quả tốt nhất có tên 10L_2D. Cây được chiếu 10 giờ ánh sáng đầy đủ, tiếp theo là 2 giờ chỉ có ánh sáng đỏ xa, rồi 12 giờ tối hoàn toàn. Nhóm đối chứng dùng lịch 12/12 bình thường. Ba dòng giống được thử: ‘Northern Lights’, ‘Hindu Kush’ và ‘Cannatonic’.
Ánh sáng đỏ xa không được chiếu thêm sau một ngày 12 giờ bình thường. Nó thay cho 2 giờ chiếu sáng đầy đủ cuối cùng. Vì vậy, cây được xử lý nhận ít hơn khoảng 1/6 lượng ánh sáng quang hợp so với nhóm đối chứng. Hai yếu tố thay đổi cùng lúc, nên kết quả khó tách bạch.
Kết quả:
- ‘Northern Lights’: tổng sản lượng cannabinoid đạt 0,43 g/cây, so với 0,25 g ở nhóm đối chứng 12/12, tức cao hơn khoảng 70%. Nồng độ THCA tăng khoảng 25%. THCA là dạng axit của THC, có trong hoa tươi chưa qua nhiệt. Chênh lệch về năng suất hoa khô không có ý nghĩa thống kê.
- Vì sao phải thận trọng với mức tăng này: riêng nồng độ tăng 25% thì không thể làm sản lượng tăng 70%. Vậy trọng lượng hoa ở nghiệm thức này hẳn cũng cao hơn, khoảng 1/3, dù chênh lệch không có ý nghĩa thống kê. Hãy hiểu mức tăng này gồm hai phần: nồng độ cao hơn, cộng với phần tăng trọng lượng mà thí nghiệm chưa xác nhận được.
- ‘Hindu Kush’: nghiệm thức 2 giờ đỏ xa không tăng gì. Nghiệm thức 4 giờ đỏ xa chỉ đưa THC về ngang mức của nhóm đối chứng 12 giờ.
- ‘Cannatonic’ (giống trội CBD): CBDA, dạng axit của CBD, giảm ở mọi nghiệm thức đỏ xa. Với vụ trồng lấy CBD, ánh sáng đỏ xa làm sản phẩm kém đi.
- Càng nhiều đỏ xa càng tệ. Nghiệm thức 12L_2_2D chiếu sáng 12 giờ, có thêm đỏ xa trong 2 giờ sáng cuối. Đỏ xa còn kéo dài thêm 2 giờ sang phần tối, tổng cộng 4 giờ. Nghiệm thức này cho cây cao nhất và làm giảm trọng lượng hoa đã tỉa ở cả ba dòng giống.
- Điện năng: đèn tốn ít hơn khoảng 5,5% điện so với nhóm đối chứng 12/12. Con số này chỉ tính phần chiếu sáng, không tính cả cơ sở. Chi phí và lượng phát thải trên mỗi kg trong bài báo tính theo giá điện và lưới điện của Úc, nên không áp dụng được cho Thái Lan.
Ghi chú của người dịch: ít giờ chạy đèn hết công suất hơn thì phòng không có điều hoà cũng ít bị đèn làm nóng hơn. Đây chỉ là suy luận. Bài báo không đo yếu tố này.
Cách này khác với đỏ xa có sẵn trong ánh sáng ban ngày của đèn. Kênh đỏ xa bật suốt ngày làm thay đổi cách cây “đọc” chất lượng ánh sáng. Điều đó ảnh hưởng tới độ vươn và dáng cây (kiến thức nền về phổ ánh sáng và tỷ lệ đỏ/đỏ xa có trong topic phổ ánh sáng và DLI). Còn đỏ xa chiếu lúc hết ngày là một tín hiệu. Nó làm phytochrome đổi trạng thái đúng lúc ngày kết thúc. Đây là kiến thức sinh lý thực vật cơ bản, không phải phát hiện của bài báo này. Nếu đèn của bạn bật đỏ xa suốt ngày, bạn chưa thử cách xử lý này.
Nếu muốn thử:
- Dùng một đèn đỏ xa riêng, công suất thấp, cắm vào timer riêng. Cài lịch 10 giờ chiếu sáng đầy đủ, tiếp theo 2 giờ đỏ xa, rồi 12 giờ tối. Chạy song song với nhóm đối chứng 12/12 trong cùng một vụ, để hai nhóm chung thời tiết và độ dài ngày.
- Gửi mẫu của cả hai nhóm đi kiểm nghiệm hàm lượng tại phòng lab. Lợi ích chính nằm ở nồng độ cannabinoid, nên không có kết quả lab thì bạn không thấy được gì. Nếu không đủ tiền kiểm nghiệm, đừng làm thí nghiệm này.
- Cân hoa khô và theo dõi chiều cao cây ở cả hai nhóm. Cây vươn cao bất thường là cảnh báo sớm rằng cây đang nhận quá nhiều đỏ xa.
- Ghi rõ tên giống. Đừng thử trên vụ trội CBD mà bạn định bán, cho tới khi có thí nghiệm khác làm lại phép thử với Cannatonic. Thí nghiệm đó cần cho thấy hiện tượng mất CBD không xảy ra với các giống CBD nói chung.
Ghi chú của người dịch: muốn tìm đèn đỏ xa riêng, hãy hỏi nhà phân phối chính thức tại Thái của hãng đèn bạn đang dùng. Muốn tìm phòng lab kiểm nghiệm hàm lượng cannabinoid, hãy hỏi kinh nghiệm những người trồng khác trong mục Dịch vụ B2B (B2B Services).
Nên tin thí nghiệm này tới mức nào. Đây chỉ là một nghiên cứu, trên ba dòng giống, tại một cơ sở. Nghiên cứu chưa được làm lại và không thực hiện ở vùng nhiệt đới. Cách xử lý hiệu quả với một trong ba giống, nhưng làm sản phẩm kém đi ở một giống khác. Thử thì rẻ, nhưng đây chưa phải cách làm được khuyến nghị.
4. Đặt cạnh các nghiên cứu ánh sáng khác
Năm 2025, một nhóm nghiên cứu tại Wageningen University & Research công bố một nghiên cứu về ánh sáng (Holweg và cộng sự). Đây là trường đại học nông nghiệp ở Hà Lan. Khi tăng PPFD từ 600 lên 1200 µmol m⁻² s⁻¹, chất khô của hoa tăng đều theo đường thẳng. Thành phần các hợp chất chuyển hoá chuyên biệt không thay đổi. Đó là những hợp chất như cannabinoid và terpene.
Cũng nghiên cứu đó cho thấy nhiệt độ không khí cao làm giảm nồng độ cannabinoid. Nồng độ terpene thì không đổi. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên chất khô khác nhau tuỳ dòng giống.
Gộp các nghiên cứu lại, phòng trồng ở vùng nhiệt đới có một hướng đi rõ. Tăng cường độ đèn thì nhiệt cũng tăng, nên phải làm mát nhiều hơn. Đổi thời gian chiếu sáng (13 giờ, hoặc đỏ xa lúc cuối ngày) thì tốn ít hơn nhiều. Tuy vậy, tới nay cả hai cách đổi thời gian chiếu chỉ hiệu quả với một số giống.
Các topic liên quan: giai đoạn sinh trưởng và thời điểm chuyển sang ra hoa, và topic nhà kính che sáng đã dẫn link ở mục 2.
Việc cần làm: trước khi mua thêm đèn, hãy ghi nhiệt độ ở tán cây trong giờ bật đèn suốt một vụ. Nếu phòng đã nóng sẵn, hãy thử đổi thời gian chiếu trước khi tăng cường độ đèn.
Chia sẻ kết quả của bạn
Nếu bạn đã so sánh song song 13/11 với 12/12 trong cùng một vụ, hãy đăng kết quả ngay dưới topic này. Chỉ cần bốn thông tin: số gram trên mét vuông của hai nhóm, ngày bắt đầu ra hoa của hai nhóm, vĩ độ nơi bạn trồng, và tháng trồng.
Đây là một trong những thí nghiệm rẻ nhất mà người trồng có thể làm. Kết quả từ vùng nhiệt đới lại có giá trị nhất. Ở đây, giờ chiếu thêm có thể làm tốn hoặc tiết kiệm tiền, tuỳ mùa và tuỳ việc dùng màn che tối. Các nhà nghiên cứu ở xứ ôn đới ít có lý do để nghiên cứu chuyện này.
Nếu bạn có đèn đỏ xa và gửi mẫu đi lab được, kết quả của lịch 10 giờ chiếu sáng + 2 giờ đỏ xa cũng hữu ích không kém. Vui lòng ghi tên giống. Kết quả của người sẵn lòng thử lại trên một giống trội CBD càng quý.
Vui lòng chỉ đăng số liệu và ảnh. Ở Thái Lan, pháp luật cấm quảng cáo hoa cần sa và cấm bán hoa cần sa trực tuyến.
Lưu ý pháp lý
Bài viết cung cấp thông tin kỹ thuật trồng trọt cho người đọc hoạt động hợp pháp tại nơi mình sống. Mỗi nước quản lý việc trồng cần sa theo cách riêng. Tại Thái Lan, hoa cần sa (ช่อดอกกัญชา) là thảo dược được kiểm soát. Căn cứ là Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược được kiểm soát (Cần sa), B.E. 2568, có hiệu lực từ ngày 26/6/2025. Nghiên cứu, xuất khẩu, bán và chế biến hoa cần sa đều phải có giấy phép.
Quy định cấp Bộ về Thảo dược được kiểm soát (Số 2) B.E. 2569 có hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Quy định này siết chặt tiêu chí cấp phép đối với hoa cần sa. Nội dung bài không phải là tư vấn pháp lý.
Tài liệu tham khảo
- Ahrens A., Llewellyn D., Zheng Y. (2024). Longer Photoperiod Substantially Increases Indoor-Grown Cannabis’ Yield and Quality: A Study of Two High-THC Cultivars Grown under 12 h vs. 13 h Days. Plants 13(3):433. Đại học Guelph, Canada. https://www.mdpi.com/2223-7747/13/3/433
- Peterswald T.J., Mieog J.C., Kretzschmar T., Purdy S.J. (2025). The effects of far-red light on medicinal Cannabis. Scientific Reports 15:17435. NSW Department of Primary Industries and Regional Development và Southern Cross University, Úc. https://doi.org/10.1038/s41598-025-99771-6
- Holweg và cộng sự (2025). Environmental and Experimental Botany 230:106085. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2025.106085