Cần sa là gì? Về cây, THC và CBD, gai dầu khác cần sa ở đâu, và các quy định của Thái Lan người trồng cần biết

🌏 Thảo luận chung | Chào mừng đến với ASIANNABIS!
, , ,
1

Cần sa là cây Cannabis sativa L. và các sản phẩm làm từ cây này. Người ta trồng cây chủ yếu để lấy cannabinoid, một nhóm hợp chất thực vật có họ hàng gần với nhau. Chất được biết đến nhiều nhất là THC, chất gây cảm giác “phê”. Chất thứ hai là CBD, không gây phê theo cách đó.

Một cây được xếp là “gai dầu” (hemp) hay “cần sa” là do luật quyết định, dựa trên lượng THC trong cây, chứ thực vật học không chia như vậy. Ở Thái Lan, hoa cần sa hiện là thảo dược kiểm soát. Người dân chỉ được mua khi có đơn thuốc. Bài này giải thích về cây và các quy định, không giới thiệu cửa hàng nào.

Về cây cần sa

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dùng chữ “cannabis” (cần sa) để gọi chung các chế phẩm hướng thần làm từ Cannabis sativa. Hướng thần nghĩa là chế phẩm làm thay đổi cách não hoạt động, ví dụ tâm trạng hay cảm nhận. Theo WHO, hợp chất hướng thần chính là delta-9-tetrahydrocannabinol (THC). Các chất có cấu trúc hoá học giống THC được xếp chung vào nhóm cannabinoid.

Bao hạt giống và menu thường ghi indica, sativa hoặc ruderalis. Đây là tên các dạng cây trong cùng một loài, không phải các loài riêng. Tất cả đều là Cannabis sativa L., thuộc họ Cannabaceae (họ Gai mèo).

Người ta thường trồng cần sa để lấy hoa cái. Một bài tổng quan về khoa học thực vật của Đại học McGill (Canada) giải thích cannabinoid được tạo ra ở đâu. Chất này hình thành trong lông tuyến có cuống (stalked glandular trichome), tức là những tuyến nhựa li ti mọc trên cuống ngắn. Các tuyến này mọc dày đặc trên bề mặt hoa cái.

Trong lớp nhựa này còn có terpene, nhóm hợp chất tạo nên mùi của cây. Nhựa cũng chứa flavonoid, một nhóm hợp chất thực vật gồm nhiều loại sắc tố. Vì vậy, hoa là phần quan trọng nhất, cả về y học lẫn pháp lý.

Ghi chú của người dịch: Khi gửi mẫu tới phòng thí nghiệm (lab), hãy gửi hoa, đừng gửi lá hay thân. Cannabinoid được tạo ra trong tuyến nhựa của hoa. Vì thế, mẫu hoa cho ra đúng con số mà cơ quan quản lý và người mua của bạn sẽ đo.

Các hợp chất chính, và vì sao hoa tươi cho kết quả xét nghiệm khác

Cây đang sống chủ yếu tạo ra các hợp chất này ở dạng axit, gồm THCA (axit tetrahydrocannabinolic) và CBDA (axit cannabidiolic). Bài tổng quan của McGill cho biết hoa tươi chứa tương đối ít THC và CBD. Lượng THCA và CBDA trong hoa tươi cao hơn nhiều.

Dạng axit chuyển thành THC và CBD qua quá trình khử carboxyl (decarboxylation). Trong phản ứng này, phân tử axit mất đi một phần nhỏ và trở thành dạng không axit (còn gọi là dạng “trung tính”). Quá trình này xảy ra khi xử lý và bảo quản sau thu hoạch. Nhiệt độ và ánh sáng là hai yếu tố thúc đẩy chính.

Từ đó có hai hệ quả thực tế. Thứ nhất, phiếu kết quả của lab, gọi là giấy chứng nhận phân tích (COA – certificate of analysis), ghi cả dạng axit lẫn dạng không axit. Thứ hai, nhiệt độ quan trọng trong mọi cách chế biến, vì chính nhiệt làm THCA chuyển thành THC.

Hợp chất Là gì Điểm chính
THCA Dạng axit được tạo ra trong tuyến nhựa Chuyển thành THC theo nhiệt độ và thời gian
THC Cannabinoid hướng thần chính Con số luật dùng để phân biệt gai dầu với cần sa
CBDA Dạng axit của CBD Chuyển thành CBD theo nhiệt độ và thời gian
CBD (cannabidiol) Cannabinoid không gây phê theo cách như THC CBD tinh khiết là hoạt chất của một thuốc trị động kinh đã được cấp phép

Ghi chú của người dịch: Kho chứa ở Thái Lan thường nóng 30–35 °C. Vì nhiệt và ánh sáng làm THCA chuyển thành THC, hoa để nơi nóng và có ánh sáng sẽ tiếp tục biến đổi sau thu hoạch. Khi đó, cùng một lô có thể cho hai con số THC khác nhau: một lúc mới thu hoạch, một sau thời gian bảo quản. Hãy giữ hoa khô ở nơi tối và mát (xem bảo quản). Với mỗi lô, hãy ghi lại ngày thu hoạch, ngày cho vào kho và nhiệt độ phòng, rồi gửi kèm các thông tin này khi gửi mẫu. Nhờ có sổ ghi chép, bạn giải thích được vì sao hai phiếu kết quả của cùng một lô không khớp nhau.

Gai dầu và cần sa: ranh giới do luật đặt ra

Gai dầu và loại cần sa nhiều THC là cùng một loài. Thứ phân biệt hai loại là một mức giới hạn THC ghi trong luật. Mỗi quốc gia hoặc khu vực tự đặt mức giới hạn của mình:

  • Liên minh châu Âu (EU): gai dầu trồng có nhận hỗ trợ nông nghiệp phải là giống có hàm lượng THC dưới 0,3%. Cây phải được trồng từ hạt giống có chứng nhận, thuộc các giống có tên trong danh mục chính thức.
  • Hoa Kỳ: luật liên bang định nghĩa gai dầu là Cannabis sativa L. có nồng độ delta-9 THC không quá 0,3% tính theo trọng lượng khô. “Tính theo trọng lượng khô” nghĩa là con số được tính trên mẫu đã loại bỏ hết nước. Từ ngày 12/11/2026, một bản sửa đổi (Public Law 119-37, mục 781) đổi định nghĩa này thành tổng THC, gồm cả THCA, không quá 0,3% tính theo trọng lượng khô.
  • Thái Lan: cây cần sa được đưa ra khỏi danh mục ma tuý vào năm 2022 (xem Quy định về cần sa của Thái Lan, 2022 đến 2026). Khi đó, chiết xuất có trên 0,2% THC vẫn bị xếp vào ma tuý. Thông báo hiện hành về thảo dược kiểm soát áp dụng cho các cây thuộc chi Cannabis, họ Cannabaceae, và không nêu riêng gai dầu. Chỉ có hoa là thảo dược kiểm soát.

Vì vậy, cây được gọi là “gai dầu” ở nước này có thể bị coi là “cần sa” ở nước khác. Sản phẩm hợp pháp ở nơi sản xuất chưa chắc đã hợp pháp ở nơi bạn sống.

Ghi chú của người dịch: Gai dầu được định nghĩa bằng mức THC tối đa, không có nghĩa là không có chút THC nào. Nếu bạn trồng giống được bán dưới tên “hemp”, hãy xét nghiệm mẫu hoa lấy từ chính lô của mình trước khi bán hoặc gửi hàng đi. Kết quả cho bạn biết lô hàng có dưới mức giới hạn của thị trường người mua hay không, ví dụ 0,3% với người mua ở EU hoặc Mỹ. Hãy hỏi lab và người mua xem con số nào được tính: chỉ THC, hay tổng gồm cả THCA. Ở Mỹ, quy định xét nghiệm gai dầu của USDA (Bộ Nông nghiệp Mỹ) đã dùng “tổng THC”, tức là tính cả THCA. Từ ngày 12/11/2026, định nghĩa gai dầu của luật liên bang cũng tính tổng THC, gồm cả THCA. Hãy bắt đầu với một mẫu cho mỗi lô và lưu từng phiếu kết quả chung với hồ sơ của lô đó.

Ghi chú của người dịch: Ở Thái Lan, hãy hiểu chữ “hemp” trên bao hạt giống là phần mô tả giống cây, không phải là tình trạng pháp lý. Thông báo hiện hành áp dụng cho mọi cây thuộc chi Cannabis và không nêu riêng gai dầu. Trước khi gieo trồng, hãy tìm hiểu xem vụ trồng của bạn chịu những quy định nào. Đừng chỉ dựa vào nhãn trên bao hạt.

Bộ phận nào dùng vào việc gì

  • Hoa cái (các cụm hoa, gọi là phát hoa – inflorescence): nguồn cannabinoid và terpene chính. Hoa được dùng làm chế phẩm y học và để chiết xuất.
  • Thân và cọng: dùng để lấy sợi và phần lõi gỗ bên trong thân. Ủy ban châu Âu cho biết sợi gai dầu rất giống sợi lanh. Ủy ban cũng ghi nhận ngành dệt ngày càng quan tâm tới loại sợi này.
  • Hạt: dùng làm thực phẩm, kể cả thức ăn chăn nuôi. Hạt cũng được trồng để làm giống, theo các quy định về giống nêu ở trên.
  • Lá: ở Thái Lan, thông báo hiện hành chỉ xếp hoa vào thảo dược kiểm soát. Theo thông báo này, lá và thân không phải là thảo dược kiểm soát.

Ghi chú của người dịch: Ở Thái Lan, chỉ có hoa bị kiểm soát. Khi thu hoạch, hãy để hoa riêng với lá và thân, và dán nhãn cho từng thùng chứa. Nhờ vậy, hồ sơ của bạn cho thấy rõ phần nào thuộc diện quy định về thảo dược kiểm soát. Nếu định bán hạt làm thực phẩm, trước tiên hãy đọc topic đã link ở trên về hạt gai dầu và luật thực phẩm Thái Lan.

Cần sa ở Thái Lan hiện nay

Quy định quan trọng nhất là Thông báo của Bộ Y tế Công cộng về Thảo dược kiểm soát (Cần sa) B.E. 2568. Thông báo này được ban hành theo Đạo luật Bảo vệ Y học Cổ truyền Thái B.E. 2542 (1999) và có hiệu lực từ ngày 26/6/2025. Theo thông báo, hoa cần sa vẫn là thảo dược kiểm soát và chỉ được bán lẻ khi có đơn thuốc:

  • Người dân chỉ được mua hoa khi có đơn kê theo mẫu chính thức PT 33 (ภ.ท.33). Đơn phải do người hành nghề y được cấp phép kê, và mỗi đơn kê tối đa cho 30 ngày.
  • Cấm bán qua website, mạng xã hội, máy bán hàng tự động và các kênh điện tử khác. Quảng cáo hoa cần sa trên bất kỳ kênh thương mại nào cũng bị cấm.
  • Không được bán hoa ở những nơi như chùa, ký túc xá và công viên công cộng. Không được bán hoa để hút tại chỗ, trừ khi người hành nghề y được cấp phép dùng hoa trong quá trình điều trị.

Chiết xuất thuộc một quy định riêng là Quy định cấp Bộ về chiết xuất cần sa hoặc gai dầu B.E. 2569. Quy định này có hiệu lực từ ngày 26/4/2026.

Ghi chú của người dịch: Theo quy định về chiết xuất, giấy phép cho chiết xuất có trên 0,2% THC chỉ cấp cho ba nhóm. Đó là pháp nhân Thái không bị coi là “người nước ngoài” theo Đạo luật Kinh doanh của Người nước ngoài B.E. 2542, các cơ quan nhà nước, và Hội Chữ thập đỏ Thái Lan. Một quy định khác, Quy định cấp Bộ về Thảo dược kiểm soát (Số 2) B.E. 2569, có hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Quy định này siết chặt tiêu chí cấp phép đối với hoa cần sa.

Ghi chú của người dịch: Theo Điều 46 của Đạo luật năm 1999, phải có giấy phép mới được nghiên cứu, xuất khẩu, bán hoặc chế biến thảo dược kiểm soát. Làm bất kỳ việc nào trong số này mà không có giấy phép sẽ bị phạt theo Điều 78: tù tới 1 năm, phạt tiền tới 20.000 baht, hoặc cả hai. Riêng việc trồng, hãy xác nhận farm của bạn chịu những quy định nào trước khi gieo. Trước khi bán hoa hay sinh khối (biomass, tức phần cây đã thu hoạch) cho bất kỳ ai, hãy kiểm tra để chắc bạn có đúng loại giấy phép. Hãy kiểm tra cả giấy phép của người mua, và giữ bản sao của cả hai. Nếu cán bộ kiểm tra yêu cầu, các bản sao này chứng minh mọi giao dịch đều hợp pháp ở cả hai phía.

Ngày 22/9/2026, Nội các Thái Lan đã thông qua dự thảo Đạo luật Kiểm soát Cần sa và chuyển sang Hạ viện. Trước đây, dự thảo này có tên là Đạo luật Cần sa và Gai dầu. Dự thảo chưa phải là luật. Mục tiêu được công bố của dự thảo là chỉ cho phép dùng cần sa vào mục đích y tế.

Bài này không liệt kê hay giới thiệu cửa hàng nào. Nếu bạn đang tìm “cửa hàng cần sa gần đây” ở Thái Lan, con đường hợp pháp bắt đầu từ một buổi khám bệnh, không phải từ một cửa hàng.

Ghi chú của người dịch: Nếu bạn sống ở một nước khác trong khu vực Đông Nam Á, luật của Thái Lan không áp dụng ở nước bạn. Cần sa vẫn bất hợp pháp ở nhiều nước trong khu vực. Trước khi trồng, mua hay mang theo bất cứ thứ gì, hãy đọc phần tóm tắt cho từng nước trong Luật cần sa ở châu Á, Phần 1.

Rủi ro sức khoẻ cũng cần được biết

WHO liệt kê một số tác hại liên quan tới việc dùng thường xuyên, trong đó có suy giảm khả năng tập trung và trí nhớ. Người dùng lâu dài cũng dễ mắc hội chứng lệ thuộc, tức là không còn kiểm soát được việc sử dụng. WHO còn lưu ý rằng cần sa có thể làm bệnh tâm thần phân liệt nặng hơn ở người đã mắc bệnh. Hãy đọc phần này kỹ như các phần về cây và về luật.

Ghi chú của người dịch: Nếu người làm ở farm hoặc người trong nhà bạn dùng cần sa thường xuyên, hãy chia sẻ với họ những điểm WHO nêu ở trên. Nếu ai đó thấy mình không còn kiểm soát được việc sử dụng, người đó nên đi khám bác sĩ.

Các lỗi thường gặp

  • Coi indica và sativa là hai loài khác nhau. Đây chỉ là tên các dạng cây trong loài Cannabis sativa L.
  • Nghĩ rằng gai dầu không có THC. Gai dầu được định nghĩa bằng mức THC tối đa (0,3% ở EU và Mỹ), chứ không phải là không có THC.
  • Đọc con số THC mà không xem đó là dạng nào. Nguyên liệu tươi hoặc chưa qua chế biến chủ yếu chứa THCA, chất này chuyển thành THC khi gặp nhiệt. Hãy xem phiếu kết quả ghi THC, THCA hay cả hai.
  • Nghĩ rằng cửa hàng ở Thái được bán hoa cho bất kỳ ai. Từ tháng 6/2025, người dân phải có đơn thuốc mới được mua hoa.
  • Nghĩ rằng hàng mua ở Thái có thể mang theo khi rời Thái Lan. Cơ quan chức năng Thái khuyến cáo du khách kiểm tra luật của nơi mình đến, vì ở nhiều nước cần sa vẫn bị xếp vào ma tuý bất hợp pháp, với hình phạt nặng (xem quy định cho du khách đến Thái Lan).

Trước khi làm theo

Quy định của Thái Lan đã thay đổi nhiều lần từ năm 2022, và dự luật mới vẫn đang chờ Hạ viện xem xét. Trước khi làm theo bất cứ điều gì trong bài, hãy đọc thông báo hiện hành và luật của nước bạn. Topic Đọc văn bản pháp luật gốc hướng dẫn cách tìm các văn bản luật của Thái. Hãy ghi lại ngày bạn kiểm tra để biết khi nào cần kiểm tra lại.

Nếu bạn có câu hỏi về vụ trồng, kết quả xét nghiệm hay quy định ở nơi mình sống, hãy đăng ngay bên dưới topic này để những người trồng khác cùng trả lời.

Tài liệu tham khảo

Cannabis Laws Across Asia and Key Global Markets, 2026: Thailand and Southeast Asia (Part 1 of 2)
Thailand's Food Advertising Criteria B.E. 2569: What Changed on 28 July 2026 for Cannabis, Hemp and Kratom Foods and Drinks
How the United States Banned Industrial Hemp in 1937: The Tax Law, the State Laws Before It and the Doctors Who Objected (Part 1 of 2)
Hemp and the Wars of 1812: What Is True About Napoleon and Russian Rope, and What Is Myth
Thailand's Cannabis Rules, 2022 to 2026: From the Narcotics List to Controlled Herb (Part 1 of 2)
Cannabis and Hemp Flower Export from Thailand, a Working Glossary: Plant Parts, THC Figures and Thai Legal Terms (Part 1 of 2)
Cannabis Laws Across Asia and Key Global Markets, 2026: East Asia, South Asia, Israel and Europe (Part 2 of 2)
Advertising and Selling Rules for Cannabis in Thailand: What You Can and Cannot Post on Asiannabis (Part 1 of 2)