บอร์ดนี้พูดถึงกฎหมายกัญชาและการปฏิบัติตามกฎ โดยยึดตัวบทกฎหมายฉบับจริง ไม่ได้ยึดตามที่ข่าวสรุปไว้ ที่นี่คุณตรวจสอบได้ 3 เรื่อง เรื่องแรกคือกฎของไทยเรื่องสมุนไพรควบคุมเขียนไว้ว่าอย่างไร เรื่องที่สองคือกฎเหล่านั้นไม่ได้พูดถึงเรื่องใดบ้าง เรื่องที่สามคือไทยต่างจากประเทศอื่นในเอเชียและตลาดส่งออกหลักอย่างไร
หมายเหตุผู้แปล: ข่าวมักเอาร่างกฎหมายมาปนกับกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่แล้ว และมักไม่บอกวันที่กฎมีผล ถ้าคุณจะเปลี่ยนวิธีปลูก วิธีขาย หรือสิ่งที่โพสต์เพราะข่าวสักชิ้น ให้เช็ก 2 อย่างก่อน อย่างแรก ข่าวบอกชื่อเอกสารกฎหมาย (เอกสารทางกฎหมายฉบับทางการ) หรือไม่ อย่างที่สอง ข่าวบอกวันที่เอกสารนั้นมีผลบังคับใช้หรือไม่ ถ้าไม่บอกทั้งสองอย่าง ให้ถือว่ายังไม่ได้รับการยืนยัน
วิธีอ่านชื่อและวันที่ของกฎหมายไทย
กฎหมายไทยใช้ปีพุทธศักราช (พ.ศ.) ซึ่งในเอกสารภาษาอังกฤษเขียนว่า “B.E.” พ.ศ. มากกว่าคริสต์ศักราช (ค.ศ.) 543 ปี ดังนั้น พ.ศ. 2568 คือ ค.ศ. 2025 และ พ.ศ. 2569 คือ ค.ศ. 2026
กฎของไทยมีหลายประเภท แต่ละประเภทมีน้ำหนักทางกฎหมายต่างกัน:
- พระราชบัญญัติ (Act): กฎหมายที่ผ่านความเห็นชอบของฝ่ายนิติบัญญัติ
- กฎกระทรวง (Ministerial Regulation): กฎที่รัฐมนตรีออกโดยใช้อำนาจตามที่พระราชบัญญัติให้ไว้
- ประกาศ (Notification): กฎที่กระทรวงออกโดยใช้อำนาจตามที่พระราชบัญญัติให้ไว้ ประกาศไม่ใช่พระราชบัญญัติอีกฉบับหนึ่ง
เมื่อรู้ว่ากฎเป็นประเภทใด คุณก็จะรู้ว่ากฎนั้นออกตามพระราชบัญญัติฉบับไหน และรู้ด้วยว่ากฎนั้นแก้ไขได้โดยไม่ต้องผ่านการลงมติของฝ่ายนิติบัญญัติหรือไม่
กฎของไทย 3 ฉบับที่ใช้บังคับอยู่
กระทู้ส่วนใหญ่ในบอร์ดนี้อ้างอิงเอกสารกฎหมาย 3 ฉบับ ทั้ง 3 ฉบับมีผลบังคับใช้แล้วในปัจจุบัน
| เอกสารกฎหมาย | คืออะไร | มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ |
|---|---|---|
| ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 | ประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) ตัวประกาศเองไม่ใช่พระราชบัญญัติ | 26 มิถุนายน 2568 |
| กฎกระทรวงว่าด้วยสารสกัดจากกัญชาหรือกัญชง พ.ศ. 2569 | กฎกระทรวงที่ควบคุมสารสกัด | 26 เมษายน 2569 |
| กฎกระทรวงว่าด้วยสมุนไพรควบคุม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 | กฎกระทรวงเรื่องสมุนไพรควบคุม | 30 เมษายน 2569 |
ประกาศ พ.ศ. 2568 ลงในราชกิจจานุเบกษา (วารสารทางการที่ใช้ประกาศกฎหมายไทย) เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 ถ้าต้องการอ่านตัวบทจริงของเอกสารฉบับใดใน 3 ฉบับนี้ ให้ค้นด้วยชื่อภาษาไทยเต็มของเอกสารนั้นในเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา (https://ratchakitcha.soc.go.th)
กฎกระทรวงสองฉบับ พ.ศ. 2569 มีผลบังคับใช้ห่างกัน 4 วัน ในช่วงปลายเดือนเมษายน 2569
หมายเหตุผู้แปล: ตามกฎกระทรวงเรื่องสารสกัด ใบอนุญาตสำหรับสารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% ออกให้ผู้ขอได้เพียง 3 กลุ่ม กลุ่มแรกคือนิติบุคคลไทย (องค์กรที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย เช่น บริษัท) ที่ไม่ถือเป็น “คนต่างด้าว” ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 กลุ่มที่สองคือหน่วยงานของรัฐ กลุ่มที่สามคือสภากาชาดไทย ถ้าธุรกิจของคุณมีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ให้ทนายตรวจสถานะตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวก่อน แล้วจึงวางแผนงานสกัด
หมายเหตุผู้แปล: กฎกระทรวงว่าด้วยสมุนไพรควบคุม (ฉบับที่ 2) ทำให้เกณฑ์การขอใบอนุญาตช่อดอกกัญชาเข้มงวดขึ้น ถ้าคุณถือใบอนุญาตช่อดอกอยู่หรือกำลังยื่นขอ ให้อ่านกฎกระทรวงฉบับเต็ม เพราะบทสรุปไม่สามารถบอกได้ว่าระบบที่คุณใช้อยู่ตอนนี้ยังผ่านเกณฑ์หรือไม่
ร่างพระราชบัญญัติควบคุมกัญชา พ.ศ. … ยังไม่ผ่านความเห็นชอบ จึงยังไม่ใช่กฎหมาย
หมายเหตุผู้แปล: คณะรัฐมนตรีอนุมัติร่างนี้เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 และส่งต่อให้สภาผู้แทนราษฎรแล้ว ระหว่างที่ร่างยังไม่ผ่าน กฎที่ใช้บังคับคือเอกสาร 3 ฉบับข้างต้น ถ้าบทความใดอ้างร่างพระราชบัญญัตินี้ ให้อ่านว่าเป็นข้อเสนอ ไม่ใช่กฎที่คุณต้องปฏิบัติตามตอนนี้
2 ประเด็นที่เกี่ยวกับทุกโพสต์ในฟอรัมนี้
1. เฉพาะช่อดอกเท่านั้นที่เป็นสมุนไพรควบคุม คำว่า “สมุนไพรควบคุม” ในที่นี้หมายถึงพืชหรือส่วนของพืชที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้อยู่ภายใต้การควบคุม โดยใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 ประกาศ พ.ศ. 2568 ระบุไว้เพียงช่อดอกกัญชาเท่านั้น ดังนั้นกฎที่เขียนไว้สำหรับช่อดอกจึงไม่ได้ครอบคลุมส่วนอื่นของต้นโดยอัตโนมัติ ส่วนอื่นและผลิตภัณฑ์อื่นอาจอยู่ภายใต้กฎคนละฉบับ ตัวอย่างเช่น สารสกัดมีกฎกระทรวง พ.ศ. 2569 ของตัวเอง ก่อนโพสต์เรื่องใบ ราก เมล็ด หรือสารสกัด ให้เช็กก่อนว่าส่วนนั้นอยู่ภายใต้เอกสารฉบับใด คุณจะได้อ้างกฎได้ถูกฉบับ
2. ห้ามโฆษณาช่อดอกกัญชา และห้ามขายทางออนไลน์ด้วย นี่คือเหตุผลที่บอร์ดนี้ถือว่าการโพสต์ให้ถูกกฎเป็นเรื่องหลัก ไม่ใช่เรื่องรอง ข้อห้ามนี้ใช้กับฟอรัมนี้ด้วย รวมถึงหมวดซื้อขาย
หมายเหตุผู้แปล: ตามประกาศ พ.ศ. 2568 ช่อดอกกัญชาขายได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งจ่ายตามแบบ ภ.ท.33 และขายได้ไม่เกินปริมาณใช้ 30 วัน มาตรา 78 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 กำหนดโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การฝ่าฝืนแบบใดจึงมีโทษนี้ เป็นเรื่องที่พระราชบัญญัติกำหนดไว้ ให้เช็กทั้งพระราชบัญญัติและประกาศให้ตรงกับกรณีของคุณเอง ก่อนโพสต์อะไรก็ตามที่พูดถึงราคาช่อดอก ของในสต็อก ชื่อร้าน หรือวิธีซื้อ ให้อ่านกระทู้เรื่องการโฆษณาและการขายในรายการด้านล่างก่อน แล้วลบทุกอย่างที่เข้าข่ายเป็นการเสนอขายออก
เริ่มต้นจากตรงไหน
กระทู้ด้านล่างแต่ละกระทู้ตอบคำถามเชิงปฏิบัติกระทู้ละหนึ่งข้อ:
- การดำเนินกิจการร้านจำหน่ายกัญชาในไทยโดยไม่ถูกเพิกถอนใบอนุญาต อ่านกระทู้นี้ถ้าคุณเปิดร้านอยู่หรือวางแผนจะเปิด กระทู้นี้อธิบายว่าต้องทำอย่างไรจึงจะรักษาใบอนุญาตไว้ได้
- กฎการโฆษณาและการขายกัญชาในประเทศไทย อ่านกระทู้นี้ก่อนโพสต์อะไรที่พูดถึงราคา ของในสต็อก หรือแหล่งซื้อ กระทู้นี้อธิบายว่าอะไรโพสต์ในฟอรัมนี้ได้และอะไรโพสต์ไม่ได้
- อัปเดตกฎหมายกัญชาไทยปี 2026 — สิ่งที่เกษตรกรต้องรู้ อ่านกระทู้นี้ถ้าคุณปลูก กระทู้นี้สรุปการเปลี่ยนแปลงปี พ.ศ. 2569 จากมุมมองของฟาร์ม
- กฎหมายกัญชาทั่วเอเชียและตลาดสำคัญของโลก: อัปเดตปี 2026 อ่านกระทู้นี้ก่อนวางแผนขายต่างประเทศหรือข้ามพรมแดน กระทู้นี้แสดงว่ากฎของไทยต่างจากประเทศเพื่อนบ้านและตลาดส่งออกตรงไหน
- กัญชงกับกัญชา: เส้นแบ่งทางเคมีและทางกฎหมาย อ่านกระทู้นี้เพื่อดูว่าพืชชนิดไหนหรือส่วนไหนของพืชอยู่ภายใต้กฎฉบับใด
ถ้าคุณมีคำถามเกี่ยวกับกฎข้อใดข้อหนึ่ง ถามไว้ใต้กระทู้นี้ได้เลย ให้ระบุชื่อเอกสารกฎหมายและมาตราที่คุณหมายถึง สมาชิกคนอื่นจะได้เปิดตัวบทเดียวกันแล้วตอบคุณได้ตรงประเด็น